Back

ⓘ Բնութեան երեւոյթներ




                                               

Ուղեւորութիւն դէպի երկրի կեդրոնը

"Ուղեւորութիւն Դէպի Երկիրին Կեդրոնը", ֆրանսացի գրող Ժիւլ Վեռնի գիտա-երեւակայական վէպը, որ առաջին անգամ հրատարակուած է 1864 թուականին։

                                               

Կլիմայական Փոփոխութիւններ

Կլիմայական փոփոխութիւն ը կրնայ նկարագրուիլ իբրեւ դանդաղ եւ ներդաշնակ փոփոխութիւն, որ կ՚ազդէ երկրագունդի կլիմային: Ան առաջացած է մարդոց գործունէութիւններէն եւ կը սպառնայ բնութիւնը եւ մարդկային ցեղը: Աշխարհի ջերմաստիճանը կ՝աւելնայ բնութեան ընդհարումներով: Կլիմայի փոփոխութեան սպառնալիքը կը գերազանցէ համաշխարհային պատերազմի հեռանկարը։

                                               

Ներսէս Լամբրոնացի

Ներսէս Լամբրոնացի, հայ մատենագիր, գիտնական, փիլիսոփայ, պետական եւ եկեղեցական գործիչ, հրապարակախօս, բանաստեղծ, երաժիշտ, թարգմանիչ Կիլիկեան Հայաստանի մէջ։ Լամպրոնի բերդատեր, Հեթումեան իշխան Օշին Բ.–ի եւ Շահանդուխտ Պահլաւունիի որդին։

                                               

Գեղարուեստական Պատկերաւորումի Միջոցներ

Համեմատութիւնը գրական պատկերաւորումի միջոց է, որ կը յենի բաղդատուող երկու երեւոյթներու կամ առարկաներու նմանութեան վրայ։ Համեմատութիւնը առաւել կ՛ընդգծէ երեւոյթի յատկանիշը, նոյն ատեն կու տայ հեղինակին վերաբերմունքը։ Կ՛ունենայ երեք անդամ՝ համեմատուող երկու կողմերը ու համեմատելի յատկանիշը։ Սովորաբար կը կապուի նման, պէս, իբրեւ, զերթ, հանց, որպէս, ինչպէս, կարծես թէ ու նման բառերով։ Օրինակ. Կան նաեւ ժխտական համեմատութիւններ՝

                                               

Աստղագիտութիւն

Աստղագիտութիւն, գիտութիւնն է երկնային մարմիններու եւ անոնց հետ կապուած երեւոյթներու մասին։ Անիկա միաժամանակ կը մշակէ երկնային մարմիններու դիտումները գործնական նպատակներով օգտագործելու մեթոտներ ։ Ըստ ուսումնասիրութեան առարկաներու կամ մեթոտներու աստղագիտութիւնը կը բաժնուի շարք մը ենթաբաժիններու։ Տիեզերական թռիչքներու ժամանակ անհրաժեշտ ուղեծիրներու րնտրութեան կապակցութեամբ աստղագիտութեան մէջ ձեւաւորուեցաւ նոր բաժին մը՝ աստղատինամիքան, որ կուսումնասիրէ արհեստական երկնային մարմիններու շարժումները։ Արեգակի, մոլորակներու եւ աստղերու տեսանելի շարժումներու պարբերականութիւնը աստղագիտական դիտումներով ...

                                               

Հոգեբանութեան պատմութիւն

Հոգեբանութեան պատմութիւն, գիտութեան յատուկ բնագաւառ՝ հոգեբանական գիտելիքներու համակարգի ծագման եւ զարգացման օրինաչափութիւններու մասին։ Վերջինիս շրջանակներուն մէջ կ՛ուսումնասիրէ ոչ թէ հոգեկան իրականութիւնը, այլ վերջինիս մասին պատկերացումները, անոնց ծագման ժամանակաշրջանները։ Հոգեբանութեան պատմութեան հիմնական խնդիրն է հոգեկանի մասին գիտական պատկերացումներու ծագման եւ հետագայ զարգացման վերլուծութիւնը։ Դարեր շարունակ ծագած եւ միասին հերթափոխած են հոգիի, գիտակցութեան, վարքի մասին շարք մը պատկերացումներ։ Հոգեբանութեան պատմութիւնը կոչուած է վերստեղծելու այդ հերթափոխի պատկերը, դուրս բերելու ձեւաւոր ...

                                               

Ալպերթ Այնշթայն

Ալպերթ Այնշթայն, թարգմանութեան այլ տարբերակով՝ Ալպերթ Էյնշթէյն, ծնունդով գերմանացի տեսաբան բնագէտ՝ ֆիզիքոս, որ զարգացուց յարաբերականութեան ընդհանուր տեսութիւնը` բնագիտութեան՝ ֆիզիքայի երկու հիմնասիւներէն մէկը։ Այս նուաճումին համար Այնշթայնին յաճախ կը համարեն ժամանակակից բնագիտութեան՝ ֆիզիքայի հայր։ 1921 թուականին նա արժանացել է ֆիզիկայում Նոբելյան մրցանակի "տեսական ֆիզիքայի մէջ իր աւանդի եւ յատկապէս իր՝ ֆոտոէֆեկտի օրէնքի բացայայտման համար" ։ Անոր հանրայայտ զանգուած-էներկիա համարժէքութեան բանաձեւը՝ E = m c 2 {\displaystyle E=mc^{2}}, երկու անգամ համարուած է "աշխարհի ամենայայտնի հաւասարումը" ...

                                               

Տարածութիւն

Տարածութիւն, եռաչափ անսահման տարածք, որուն մէջ ֆիզիքական մարմիններն ու իրադարձութիւնները ունին յարաբերական դիրք եւ ուղղութիւն, իրական տարածութեան վերացարկումն ու ընդհանրացումը թուաբանութեան մէջ։ Ֆիզիքական տարածութիւնը յաճախ կը վերագրուի երեք գիծային չափում, չնայած արդի բնագէտները սովորաբար կը ներկայացնեն ժամանակի հետ`որպէս անսահման քառաչափ տարածաժամանակ։ Թուաբանութեան մէջ "տարածութիւններուն" կը վերագրուին տարբեր չափողականութիւններ եւ տարբեր ներքին յատկութիւններ։ Տարածութեան գաղափարը հիմնարար կարեւորութիւն ունի ֆիզիքական տիեզերքը հասկնալու մէջ։ Սակայն փիլիսոփաները դեռ կը վիճին՝ այն ինքնին է ...