Back

ⓘ Քղոր




Քղոր
                                     

ⓘ Քղոր

Քղոր (լատ.՝ Chlorum մալակասի՝ Chlorum քիմիական տարր է, որուն նշանն է Cl, կարգահամարը՝ 17, հիւլէական զանգուածը՝ Ան դեղնականաչաւուն թունաւոր կազ մըն է, օդէն ծանր t հալ =-101°С, t եռ =-34°С։

                                     

1. Քղորի յայտնաբերման պատմութիւն

Քղորը յայտնաբերած է շուէտացի քիմիագէտ Քարլ Վիլհէմ Շելէն շուէտ.՝ Carl Wilhelm Scheele 1774 թուականին։ Քղոր անունն ստացած է իր գոյնի շնորհիւ լուծոյթով։ Ալկալիին հետ քղորը կը փոխազդէ եւ կյառաջացնէ անվնաս աղեր։

                                     

2. Բնութեան Մէջ

Բնութեան մէջ կը հանդիպէ քղորի երկու իզոթոփներ 35 Cl եւ 37C l: Հալոկէններէն երկրի ընդերքին ամենատարածուածը քղորն է։ Քղորը շատ աշխոյժ տարր մըն է, եռանդուն կերպով կը փոխազդէ բոլոր մետաղներու եւ բազմաթիւ ոչ մետաղներու հետ։ Բնութեան մէջ կը հանդիպէ բնական միացութիւններու ձեւով՝ հալիթը՝ NaCl, սիլվինը՝ KCl, սիլվինիթը՝ KCl NaCl, կարնալիթը՝ KCl կ MgCl 2 կ 6Н 2 O: Մարդու օրկանիզմը կը պարունակէ 0.25 % քղորի իոն։

                                     

3. Քիմիական Յատկութիւններ

Պարբերական համակարգի 7 րդ խումբի գլխաւոր ենթախումբի տարր է։ Քիմիապէս աշխոյժ ոչ մետաղ է։ Կը մտնէ հալոկեններու խումբի մէջ։Քղորի մոլեքուլը երկվալենթ է բանաձեւը՝ cl 2։ Բնական քղորը կը հանդիպէ 2 իզոթոփներու ձեւով 35 Cl եւ 37 Cl։

                                     

4. Կիրառութիւն

Քղորը լայնօրէն կօգտագործուէ արդիւնաբերութեան մէջ։ Կօգտագործուէ աղաթթուի արդիւնաբերական արտադրութեան եւ անանկ նիւթերու պատրաստման համար, որոնք կօգտագործուեն գործուածքները ճերմակցնելու համար։ Խմելու եւ կենցաղային նպատակներու համար նախատեսուած ջուրը մինչեւ ջրատար խողովակներու ցանց մղելը հիւանդաբեր միքրոօրկանիզմներէն կախտահանուէ իր մէջ աննշան քանակի քղոր լուծելով՝ քղորացնելով։ Գիւղտնտեսական բոյսերու վնասատուներու եւ հիւանդութիւններու դէմ պայքարելու համար օգտագործուող կարեւորագոյն միջատասունկասպան պատրաստուկները՝ DDT, հեքսաքղորան եւ կրանոզան, անանկ օրկանական նիւթեր են, որոնց պատրաստման ժամանակ քղոր կօգտագործուի։

Քղորէն կը ստանան նաեւ ժաւելային հեղուկ, որը կօգտագործուէ սպիտակեղէնի լուացման համար։ Մեծ քանակներով կարտադրwuէ քxորակիր, որը կը կիրառուէ թուղթի արդիւնաբերութեան մէջ՝ մանրաթելերու ճերմակեցման համար։ Քղորակիրը երկու աղերու խառնուրդ մըն է, որը կյառաջանէ յանգած կիրի կախոյթի մէջ քղորը անցկացնելիս։

Քղորի զանգուածային բաժինը օրկանիզմին մէջ կը կազմէ 0.15%։ Քղորիտ իոններ կը պարունակէ արեան փլազմը՝ գերազանցապէս NaCl եւ KCl աղերու լուծոյթներու ձեւով։ Դրանք կը կարգաւորեն ովսմոթիկ ճնշումը, կապահովեն իոններու հոսքը բջջային մեմպրաններու միջով, կաշխուժացնեն ֆերմենթները։ Օրկանիզմը քղոր կը ստանայ կերակրի աղի միջոցաւ, որուն օրական պահանջը 5-10 կրամ կը կազմէ։ Մարդու եւ անասուններու ստամոքսին մէջ կարտադրուէ աղաթթու, որը կը կազմէ ստամոքսահիւթի 0.3%-ը եւ անհրաժեշտ է սննդի պատշաճ մարսողութեան, ինչպէս նաեւ սննդի հետ օրկանիզմ ներթափանցող հիւանդագին մանրէները ոչնչացնելու համար։ Բժշկութեան մէջ լայնորէն կը կիրառուեն կերակրի աղի բնաբանական եւ բարձրճնշումային լուծոյթները։

Քղորը կրնայ բարձր ճնշումի, աթերոսքլերոզի, սիրտ-անոթային եւ այլ հիւանդութիւններու պատճառ դառնալ։ Ան շատ վատ ազդեցություն կը թողնէ մազերու եւ մաշկի վրայ, կը քայքայէ սպիտակուցները։ Քղոր պարունակող միջոցներով մաքրուած մակերեսներուն վրայ կյառաջանայ քիմիական նյութերու բարակ թաղանթ, որը ցնդելով կը յայտնվուէ օդի մէջ, ապա նաեւ մարդու շնչուղիներուն մէջ։ Քիմիական նիւթերէն շատեր կուտակուելով օրկանիզմին մէջ՝ կյառաջացնեն տեւական հիւանդութիւններ։



                                     
  • պատրաստելու, ոսկին եւ արծաթը ամալկամացնելու, պայթուցիկ նիւթեր, ալքալիներ եւ քղոր որպէս ելեկտրոտ քացախաթթու որպէս քաթալիզատոր ստանալու համար Միացութիւնները

Users also searched:

...
...
...