Back

ⓘ Քերէփեշի




Քերէփեշի
                                     

ⓘ Քերէփեշի

Քերեփեշի հանգստարան ՝ Պուտափեշտի ամէնայայտնի գերեզմանատունն է: Հունկարիոյ ամէնահին գերեզմանատուներէն մեկն է, որ գրեթէ ամբողջութեամբ պահպանուած է:

                                     

1. Նկարագրութիւն

Հիմնուած է 1847-ին, մօտ է Արեւելեան Երկաթուղային կայարանին հունգարերէն՝ Keleti pályaudvar եւ անոր կարելի է հասնիլ Պուտափեշտի Մեթրոյի 2 րդ գիծով, քանի որ կեդրոնէն ընդամենը երկու քիլոմեթրի վրայ է: Քերեփեշին Եւրոպայի ամէնամեծ Ազգային դամբարանոցային կառոյցներէն մեկն է իր շուրջ 56 հեքթար տարածքով: Երբեմն անոր կըսեն Պուտափեշտի Փէր Լաշէզ: Գերեզմանատունին մէջ առաջին յուղարկաւորութիւնը կատարուած է բացումէն երկու տարի անց՝ 1849-ին, որմէ ետք հոս ամփոփուած են շատ նշանաւոր մարդոց աճիւնները՝ պետական այրերու, գրագէտներու, ճարտարապետներու, դերասաններու, երգահաններու, գիտնականներու եւ այլն, անոնցմէ որոշներուն կառուցուած են յատուկ շիրիմներ կամ դամբարաններ: 1952-ին գերեզմանատունը յուղարկաւորութիւններու համար գոց յայտարարուած էր։ Մասնաւորաբար, պատճառաւ, որ անիկա ԵՀՊ-ին ատենը աւերուած էր, նաեւ, մասնաւորաբար, քաղաքական պատճառներով, քանի որ համայնաւարներու կառաւարութիւնը կը ձգտեր նսեմացնել "աշխատաւոր դասի" շիրիմներու օգտագործումը:

                                     

2. Նշանաւոր Ամփոփուածներ

Քերեփեշի հանգստարանը կը պարունակէ Հունկարիոյ երեք առաջատար պետական գործիչներու դամբարաններ՝

  • հոս կայ նաեւ 1868-ին կառուցուած դամբարան մը, Հունկարիոյ ծանր արդիւնաբերութեան հիմնադիր Ábrahám Ganz-ի պատուին
  • Լայոշ Քոսաութ Lajos Kossuth 1894
  • Lajos Batthyány
  • Ֆերենց Տէնք Ferenc Deák 1876

Այլ նշանաւոր անձերն են՝

  • բանաստեղծ, թատերագիր, նկարիչ Քիսֆալուտի Քարոեի Kisfaludy Károly 1830
  • նկարիչ Միհաեի Մունքասի Munkácsy Mihály 1900
  • վարչապետ Իշթուան Պէթլէն Bethlen István1874-1946
  • նախագահ Միհաի Քարոեի Károlyi Mihály 1955
  • բանաստեղծ Միհաի Պապիչ Babits Mihály 1883-1940
  • պատմագէտ, վարչապետ Եոժեֆ Անթալ Antall József 1932-93
  • գրագէտ Մոր Եոկաի Jókai Mór, 1904
  • լրագրող, քաղաքագէտ Ֆերէնց Ֆէյթեոյ Fejtő Ferenc 2008
  • գիւտարար Թիվատար Պուշքաշ Puskás Tivadar 1893
  • ելեկտրականութեան ճարտարագէտ Bláthy Ottó 1860-1939
  • գրագէտ, թարգմանիչ Քարլ-Մարիա Քերթպէնեի Kertbeny Karl-Maria 1882
  • բանաստեղծ Միհաիյ Վեորեոշմարթի Vörösmarty Mihály 1855՝ ամէնապահպանուած շիրիմներէն է
  • բժիշկ Իկնաս Զէմելվէյս Semmelweis Ignaz 1865
  • բնագէտ Լեոյ Սիլարտ Szilárd Leó 1964
  • բանաստեղծ Էնտրէ Ատի հունգարերէն՝ Ady Endre 1877-1919
  • բանաստեղծ Միքլոշ Ռատնոթի Radnóti Miklós poet 1944)
  • երգահան Ֆերէնց Էրքել Erkel Ferenc 1810-93
  • թուաբանագէտ Փրիտիեշ Րիս Riesz Frigyes 1956
  • քանդակագործ Եանոշ Ֆատրուս Fadrusz János 1858-1903
  • գրագէտ Քալման Միքսաթ Mikszáth Kálmán 1910
  • գրագէտ Պէլա Պալաժ Balázs Béla 1884-1949
  • երգահան Լեոյ Վէյներ Weiner Leó 1960
  • նկարիչ Միհաիյ Զիչի Zichy Mihály 1906
  • Նոպէլեան Մրցանակ ստացած քիմիագէտ Տեորտի Հեւեշի George de Hevesy 1966
  • քանդակագործ Ալայեոշ Շթրոպլ Stróbl Alajos 1926
  • գրագէտ, բանաստեղծ, թարգմանիչ Տեորտի Ֆալուտի Faludy György 2006
  • բնագէտ Էթվեոշ Լորանտ Eötvös Loránd 1848-1919
  • նկարիչ Միքլոշ Պարապաշ Barabás Miklós 1810-98
  • ճարտարապետ Իմրէ Շթէյնտլ Steindl Imre 1902
  • լեզուաբան Արմին Վամպերի Vámbéry Ármin 1913
  • գրագէտ Անթալ Սերպ Szerb Antal 1945
  • բանաստեղծ Աթիլա Եաժէֆ József Attila 1937
  • փիլիսոփայ Տեորտ Լուքաչ Lukács Georg 1941
  • երիցս վարչապետ Շանտոր Վեքերլէ Wekerle Sándor 1921
  • գրագէտ Ժիկմոնտ Մորիս Móricz Zsigmond 1942
  • տնտեսագէտ Քարլ Փոլանեի Polanyi Karl 1964
  • նախագահ, իրաւաբան Ֆերէնց Մադլ Mádl Ferenc 2011
  • ճարտարապետ Էտեոն Լէխներ Lechner Ödön 1914
  • ճարտարապետ Միքլոշ Իպլ Ybl Miklós 1891