Back

ⓘ Հայ Ժողովրդական Երաժշտութիւն




Հայ Ժողովրդական Երաժշտութիւն
                                     

ⓘ Հայ Ժողովրդական Երաժշտութիւն

Ժողովրդական երաժշտութիւն, հայկական երաժշտական արուեստի այն շերտն է, որ պահպանած է անոր վաղ դրսեւորումները, տիպային առանձնահատկութիւնները եւ մտածողութեան հիմնական կերպը։ Բուն հայկական ժողովրդական երաժշտութիւնը սերունդէ սերունդ փոխանցուած է բացառապէս բանաւոր հաղորդմամբ եւ դարձած ազգային երգարուեստիի տարատեսակներու ու ճիւղերու ոճական հիմքն ու սնուցող աղբիւրը։ Ընդհանուր կերտուածքով միաձայնային է. բաղկացած է երգային, նուագարանային եւ նուագերգային տեսակներէն։ Տարածուած են նաեւ մենապար ու խմբապար ուղեկցող երգեցողութեան ու նուագի տարատեսակներ, ուր իշխողը երգեցողութիւնն է։ Երկրի քաղաքական ու տնտեսական կեանքի փոփոխութիւններով պայմանաւորուած՝ ժողովրդական երաժշտութիւնը հարստացած է առանձին ճիւղերով, որոնք երեւան եկած են այս կամ այն ժամանակաշրջանին՝ իբրեւ տարբեր խաւերու գեղարուեստական մտածողութեան արտահայտութիւն։ Վաղ շրջանի մասնագիտական երաժշտութեան ճիւղերը, սերելով գեղջկական երաժշտութենէն, հաստատուն տեղ գտած են ժողովրդական երաժշտութեան մէջ, ձեռք բերած մասնագիտական արուեստի վառ անհատականացուած գիծեր։ Հայկական ժողովրդական երգերու բանաստեղծ, շարք մը բնագրեր ամփոփուած են միջնադարեան ձեռագիր տաղարաններու մէջ եւ երբեմն կը կրեն խազագրութեան հետքեր։ Բնագիրներու կանոնաւոր հաւաքումը սկզբնաւորուած է 19-րդ դարու 2-րդ կեսէն ։ 19-րդ դարու 2-րդ կեսէն տարածուած են հայկական նոթագրութեամբ ժողովրդական երգերու ձեռագիր երգարաններ։ Եղանակներու կանոնաւոր հաւաքումն ու գրառումը սկիզբ առած են 1870-ական թուականներէն նախ կատարողէն, իսկ 1913 թուականէն՝ նաեւ ձայնագրող սարքերով։ Այս բնագաւառին մէջ ամենամեծ երախտաւորը Կոմիտասն է. Ան հայ գեղջկական երաժշտութիւնը ներկայացուած է իր բազմատեսակութեամբ ու գաղափարագեղարուեստական ողջ խորութեամբ։ Հաւաքուած երգերը թէեւ տարբեր ժամանակներու ու ազգագրական շրջաններու արգասիք են, սակայն կը ներկայացնեն հայ գեղջկական երգի ոճական ամբողջականութիւնը։

                                     
  • ԼՂՀ երաժշտութիւն Արցախի մէջ ժողովրդական երաժշտարուեստը զարգացած է հայ ազգային երաժշտութեան բազմադարեան աւանդոյթներով Տեղի բարբառի եւ երաժշտական ելեւէջներու
  • Հայկական Երաժշտութիւն հայ ժողովուրդի դարաւոր երաժշտական մշակոյթը Այն սկիզբ առած է Ք.Ա. II հազարամեակին Պատմական տուեալները մեզի հասած են հնադարեան հայ պատմաբաններ
  • Ուշ միջնադարի ընթացքին, գուսաններու տարբեր խումբեր պարզապէս վերածուեցան աշուղներու կամ սազանդարներու Գուսանական երաժշտութիւն Գողթան երգիչներ Կաքաւիչ
  • Սփիւռքահայ երաժշտութիւն հայկական երաժշտութեան կարեւորագոյն բաղկացուցիչներէն, որուն միջոցով կ ամբողջանան հայ երաժշտարուեստի պատմութիւնը, Սինանեան նուագախումբը
  • 1939 թ - ին ներկայացուած է Մոսկուայի մէջ հայ արուեստի եւ գրականութեան տասնօրեակին: Օփերան աչքի կ իյնայ ժողովրդական տօներու եւ ծէսերու վառ ու գունեղ տեսարաններով
  • արեւմտաեւրոպական ստեղծագործութիւններ, այնպէս ալ հայկական ժողովրդական եւ հոգեւոր երաժշտութիւն Տակաւին սովետական տարիներուն, երբ կ արգիլուէին բազմաթիւ
  • եւ ուրիշներ, իտալացի վարպետներ, հայ հոգեւոր երաժշտութիւն Կոմիտաս եւ այլն Գոհար Գասպարեան 1956 - էն ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագիտուհի էր 1964 - էն դասաւանդած
  • Զարգացած միջնադարու հայկական երաժշտութիւն երգերու, շարականներու ստեղծագործում Միջնադարեան Հայաստանի մէջ, որ նպաստած է հայկական ազգային երաժշտութեան ու
  • Երաժշտութիւն հոգեւոր ու նամանաւանդ ժողովրդական երաժշտութիւնը, Պոլսոյ մէջ կը հնչէ շնորհիւ Կոմիտաս վարդապետի գործունէութեան ու կազմած երգչախմբերուն Անոր