Back

ⓘ Տիարպեքիրի Ջարդեր (1895)




Տիարպեքիրի Ջարդեր (1895)
                                     

ⓘ Տիարպեքիրի Ջարդեր (1895)

Տիարպեքիրի Ջարդերը կոտորածներ են Օսմանեան կայսրութեան Տիարպեքիրի վիլայեթի մէջ ։ Այդ իրադարձութիւնները Համիտեան ջարդերու մասն էին, որոնք ուղղուած էին քրիստոնեական բնակչութեան դէմ։

Ֆրանսայի փոխհիւպատոս Մեյրիէի զեկոյցի համաձայն Տիարպեքիրի սանջակի տարածքին մէջ, 119 գիւղեր, որոնք բաղակացած էին 6000 ընտանիքներէ, թալանուած եւ այրուած էին, մօտ 30 000 քրիստոնեաներ սպանուած կամ անյայտ կորսուած էին։ Մասնաւորապէս Տիարբեքիր քաղաքին մէջ առեւանգած էին 50 կանանց եւ աղջիկներու, իսկ գիւղերուն մէջ այդ թիւը շատ աւելի մեծ էր։ Տիարպեքիր քաղաքի նիւթական վնասներու չափը կը գնահատուէր ըստ Մեյրիէի 2 միլիոն թրքական ֆունտին, իսկ սպանուած քրիստոնեաներու թիւն էր 3000։

Մուսուլմաններու մօտ սպանուածներու թիւը կը կազմէր 195, որոնցմէ 70-ը սպանուած էին մուսուլմաններու կողմէն՝ թալանուած գոյքը բաժանելու ժամանակ։ Ջարդերու ընթացքին մօտ 1500 քրիստոնեաներ կարողացած էին պատսպարուիլ Ֆրանսայի հիւպատոսարանին մէջ, իսկ մօտ 3000-ը՝ Սուրբ հայրերի տաճարին մէջМонастырь Святых отцов։ Այն թաղամասերուն մէջ, որոնցմէ քրիստոնեաները ունէին որոշակի զէնք եւ զինամթերք եւ կարողացած էին հաւաքել եւ միաւորել բաւարար քանակութեամբ՝ ջարդարարները մուտք չէին գործել։ Սակայն եռօրեայ ջարդերէն յետոյ թրքակական ուժայինները քրիստոնեաներուն զինաթափած են, իսկ մուսուլմաններու մօտ թողած էին զէնքերը։ Շատ հայեր ձերբակալուեցան եւ կտտաննքերու կենթարկուէին բանտերուն մէջ։

Թուրքերը հայ բնակչութիւնէն խլեցին անգամ այն փոքրածաւալ օգնութիւնը, որը տրամադրուած էր անօթի մնացած ընտանիքներուն։ Պատճառն այն էր, որ հայ եպիսկոպոսը հրաժարուած էր ստորագրել այն փաստաթղթերը, որոնք կը փաստագրէին իբր հայերու մեղաւորութիւնը ջարդերու իրագործման մէջ։

                                     

1. Աղբիւրներ

  • "Геноцид армян в Османской империи", Сборник документов и материалов под редакцией М. Г. Нерсисяна. Второе дополненное издание. Издателсьство "Айастан", Ереван 1983, стр.132 - 137 Էլեկտրոնային տարբերակ։
                                     
  • կառավարութեան ներկայացուցին հայկական նահանգներուն մէջ Վանի, Էրզրումի, Պիթլիսի, Տիարպեքիրի Սվասի, Խարբերդի վիլայէթները բարենորոգումներ անցընելու ծրագիր մը: Սուլթանական
  • երեք հիմնական հանգրուաններ ջարդեր Սասունի մէջ, 1895 - ի աշնան ու ձմրան հայոց կոտորածներ կայսրութեան ողջ տարածքին մէջ, ջարդեր Իսթամպուլի եւ Վանի մէջ, որուն
  • վիճակագրութեան վրայ հիմնուած հաշուարկային հարկը Բացի ատկէ, 1915 - ի գարնան Տիարպեքիրի նահանգապետը կը հաղորդէր վիլայեթէն 120, 000 հայերու արտաքսման մասին այն

Users also searched:

...
...
...