Back

ⓘ Ստեփանոս Ագոնց




                                               

1739 թուական

Ստեփանոս Ագոնց
                                     

ⓘ Ստեփանոս Ագոնց

Ագոնց Ստեփանոս Գիւէր, արքէպիսկոպոս, Վենետկոյ Մխիթարեան երրորդ Աբբան:

Ծնած Թրանսիլվանիոյ Ճուրճով-Կէօրկէնի հայաքաղաքը 1739 Նոյեմբեր 20-ին, Գրիգորի որդի, մկրտութեան անունն էր Ամիրա: 1757-ին Վենետկւոյ Ս. Ղազարու վանքը կը գրկուի ուր վեց տարի ուսանալէ ետք 1763-ին քահանայ կը ձերնադրուի Հազիւ երեսն ամեայ` վանքին աշակերտաց վերակացու կը կարգուի 1770-1780, իսկ 1785-ին Ստեփանոս Մելքոնեան Աբբային Աթոռակալ-փոխանորդ կ՛ընտրուի: Առաքելական պաշտօնով 1790-ին իր ծննդավայրը կ՛երթայ, ուր կը մնայ մինչեւ Ստեփաննոս Աբբահօր մահը 1799 Հոկտ. 1800-ին Ս. Ղազար կը վերադառնայ, ուր միաբանական ընդհանուր ժողովը նոյն տարւոյն Նոյեմբեր 9 ին զինքը ընդհանուր Աբբայ կ՛ընտրէ. այդ տարին Ս. Ղազար եզական հիւր մը կ՛ունենայ յանձին Միոս է. նորընտիր Քահանայապետին Հռոմայ: 1804-ին Ագոնց Հռոմի մէջ "Արքեպիսկոպոս Սիւնեաց Նահանգին" պատուով կ՛ոժուի: Իր Աբբայութեան օրով, երբ Մեծն Նաբոլէոն Իտալիա մեկնելով բոլոր վամքերուն հետ պիտի գրաւէր նաեւ Ս. Ղազարու Հայոց վանքին ստացուածքնէրը` Ագոնց Աբբան կրցաւ իր մենաստանը փրկել իբրեւ "Հայկական Ճեմարան": Ինքն եղած է վանքն ու տպարանը ընդարձակողը: Ագոնցի անունը հռչակուած էր ո՛չ միայն հայ այլ եւ օտար շրջանակներու մէջ։ Իր օրով բազմաթիւ թագաւորներ, օտար իշխանազուններ այցելեցին Ս. Ղազարու վանքը: Խոր ծերութեան մէջ 84 տարու վախճանեցաւ 1824 Յուլիս 29-ին:

Ստեփաննոս Ագոնց Արքեպ. ո՛չ թէ միայն իբրեւ մատենագիր եւս Ս. Ղազարու մեծ դէմքերէն մին եղած է:

                                     

1. Գործեր

  • Հասարակախօսութիւն աշխարհագրութեան, 399 էջ, տպ. ի Ս. Ղազար 1817-ին
  • Տեսութիւն Նոր Կտակարանաց Աստուածաշունչ սուրբ Գրոց, 3 հատոր տպ. 1824-ին, 1154 էջ
  • Աշխարհագրութիւն չորից մասամց աշխարհի. 11 հատոր, տպ. ի Ս. Ղազար 1802-8, 7742 էջ
  • Տեսութիւն Նոր Կտակարանաց Աստուածաշունչ սուրբ Գրոց, 4 հատոր 1735 էջ. տպ. 1819-ին
  • Պատմութիւն կենաց եւ վարուց Տեառն Մխիթարայ Սերաստացւոյ րաբունապետի եւ Աբբայի. ԺԵ+336 էջ, տպ. ի Ս. Ղազար` 1810-ին
  • Ճարտասանութիւն, Ժ+585 էջ, տպ. Վենետիկ 1775-ին