Back

ⓘ Սպիտակ Արջ




Սպիտակ Արջ
                                     

ⓘ Սպիտակ Արջ

Սպիտակ արջերը գազաններ են, որոնք ունին մեծ եւ ծանր մարմին, մեծ գլուխ, կարճ պոչ եւ փոքր ականջներ: Մարմինը ծածկուած է խիտ սպիտակ ստեւներով: Ծնօտները մեծ են՝ խոշոր ժանիքներով, թաթերը ուժեղ են՝ կեռ մագիլներով: Հոտառութիւնն ու լսողութիւնը լաւ զարգացած են:Էգերը կը կշռեն 350-700 ք.կ., իսկ արուները՝ 1000 ք.կ.:

Սպիտակ արջը երկրագունդի ամենամեծ գիշատիչ անասունն է: Կապրի միայն Արքթիթայի մէջ: Ամբողջ կեանքը կանցընէ սառոյցների մէջ, ջուրը անոր հարազատ աշխարհն է: Սպիտակ արջը կրնայ ժամական 4–5 ք.մ. արագութեամբ լողալ, սուզուիլ գրեթէ փոկի պէս եւ երկու վայրկեան մնալ ջուրին տակ:Կը սնանի փոկերով, ձուկերով եւ թռչուններով: Երբ ձագեր ծնելու ատենը գայ, էգը կը մտնէ ձիւնէ քարայրը: Հսկայ` 700 ք.կ. այդ անասունին նորածին քոթոթները առնետէն քիչ մը մեծ կըլլան: Մինչեւ ձագերուն մեծնալը մայր արջը որջէն դուրս չելլեր:Կէս քիլօ ծնած նորածինները, որոնք սովորաբար թիւով երկու կըլլան, կը ծնին Յունուար-Փետրուարին: Մայր արջը զանոնք կը կերակրէ մինչեւ գարուն: Այդ ընթացքին անոնք դանդաղ կաճին: Գարնան ձագերը "գայլի ախորժակ" կունենան. որջէն դուրս կու գան շնիկի չափ դարձած, բայց յետոյ այնքան են կաճին, որ երբեմն նոյնիսկ 2.5 մ երկարութիւն կունենան Սպիտակ արջեր: Սպիտակ արջերը միւս արջերէն կը տարբերին անով, որ անոնք ունին երկար վիզ եւ տափակ գլուխ։ Կաշին սեւ է, իսկ մուշտակին գոյնը կը փոխուի սպիտակէն մինչեւ դեղնաւուն, ամրան կը դեղնի արեւի լոյնսի անընդհատ ներգործութենէն։ Ոտքերուն ներբանները բրդոտ են, որպէսզի չսահին սառոյցին վրայ եւ չսառին։ Մատներուն մէջտեղ կը գտնուի լողաթաղանթը։

Ներկայիս սպիտակ արջերը կը դասուին անհետացումի վտանգին ենթարկուած անասուններու շարքին: Սպիտակ արջերը արագավազ են, նոյնիսկ երբեմն ձիերէն ալ աւելի արագ:Անոնք կրնան ժամական 60 ք.մ. վազել:

Սպիտակ արջերու կարելի է հանդիպիլ նաեւ Տենմարքի, Ռուսիոյ, ԱՄՆ-ի Ալասքայի եւ Քանատայի մէջ: Այս երկիրները 1973-ին իրարու միջեւ համաձայնագիր մը կնքած են, պաշտպանելու սպիտակ արջերը եւ արգիլելու անոնց որսը:

                                     
  • կաթնասուններու ընտանիք Աշխարհի մէջ յայտնի է 8, Հայաստանի մէջ 1 տեսակ գորշ արջ Ունին մեծ գլուխ, սուր դունչ, հզօր, հնգամատ թաթեր Արջերը ամենակեր են, ունակ
  • լեցուն են վայրի կենդանիներով այծեամ, նապաստակ, գորշուկ, կզաքիս, սկիւռ, արջ գայլ, եղնիկ, աղուէս եւ անտառակատու. թռչուններէն յիշենք շիկահաւը, սեւ երաշտահաւը
  • Այստեղ կ ապրին նաեւ զանազան կենդանիներ, մասնաւորապէս աղուէս, սկիւռ, գայլ, արջ նապաստակներ եւ այլն Հսկայական թերակղզիի պէս, Եւրոպան երեք կողմերէն շրջապատուած