Back

ⓘ Պարոյր Սեւակ




                                               

Բանաստեղծութիւնը 1920-էն մինչեւ 60-ականներու աւարտը

1920-70 յիսնամեակի սկիզբներուն, նոր Սփիւռքն ու հայութիւնը ապրած են աննախընդաց վերիվայրումներ. մէկ կողմէն՝ մեծ Եղեռնի ցնցումն ու հետեւող ցրւումը, միւս կողմէ՝ պատերազմով-սովով երկամեայ անկախութենէ ետք՝ խորհրդային վարչակարգի անսովոր պայմաններն ու մեկուսացումը: Սակայն, երկու այս գօտիներուն մէջ ալ՝ պիտի ծնի ու աճի գրական նոր սերունդ:

                                     

ⓘ Պարոյր Սեւակ

Ծնած է Արարատեան դաշտի գիւղերէն՝ Զանգակատունի մէջ նախկին Չանախչի։

Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքը աւարտած է 1945-ին։ Թեկնածուականը պաշտպանելէ ետք, 1951-ին Սեւակ ընդունուած է Մոսկուայի Մաքսիմ Կորքիի անուան համաշխարհային գրականութեան բաժանմունքը, ուրկէ վկայուելով՝ միեւնոյն հաստատութեան մէջ պաշտօնավարած իբրեւ դասախօս:

Սկսած է գրել ուսանողական տարիներուն։ Իր առաջին բանաստեղծութիւնները հրատարակուած են 1942-ին, իսկ առաջին ժողովածուն՝ 1948-ին։ Գործած է մամլոյ մէջ՝ իբր անդամ խմբագրութիւններու։ 1915–էն շարունակած է բարձրագոյն ուսումը Մոսկուայի Մաքսիմ Կորքիի անուան համաշխարհային գրականութեան հիմնարկին մէջ, ուրկէ վկայուած է, այնուհետեւ իբրեւ դասախօս պաշտօնավարելով միեւնոյն հաստատութեան մէջ։ Այս շրջանին սկսած էր դառնալ հայ գրականութեան տիրական անուններէն՝ իբրեւ ինքնատիպ բանաստեղծ եւ ուժեղ խառնուածքով մտաւորական։ Այսպէս, իր "Անլռելի զանգակատուն" վիպերգը՝ նուիրուած Կոմիտասի 1959, պիտի ունենար զանազան հրատարակութիւններ Հայաստանի ու Սփիւռքի մէջ Պէյրութ եւ Թեհրան: Աւելի ուշ, նոյնպիսի ընդունելութիւն պիտի գտնէր "եղիցի լոյսը" 1971 ։

1963–ին Երեւանի մէջ աշխատանքի անցած է ՀՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկին մէջ, իբրեւ աւագ գիտաշխատող։ 1966–ին պաշտպանած իր թեկնածուական աւարտաճառը՝ Սայեաթ-Նովայի մասին, կը դառնայ կարեւոր ներդրում իր մարզին մէջ, ու անոր որակը պատճառ կը դառնայ, որ Սեւակը ստանայ բանասիրական գիտութիւններու դոկտորի աստիճանը։ 1966–էն Գրողներու Միութեան վարչութեան քարտուղար կ՚ըլլայ։

Կը մահանայ ինքնաշարժի անհեթեթ արկածով մը, Արատատի շրջանէն դէպի Երեւան ճամբուն վրայ։

Յետագայ տարիներուն, Պարոյր Սեւակի երկերը կ՛ունենան ամբողջական քանի մը հրատարականութիւններ։

                                     

1. Գործերէն

  • "Նորից քեզ հետ" 1957
  • "Եղիցի լոյս" 1971
  • "Անմահները հրամայում են" 1948
  • "Ձեր ծանօթները" 1971
  • "Անհաշտ մտերմութիւն" 1953
  • "Սիրոյ ճանապարհ" 1954
  • "Սայեաթ-Նովա" 1969
  • "Անլռելի զանգակատուն" 1959
  • "Մարդը ափի Մէջ" 1963

Յայտնի բանաստեղծութիւններ

  • Խոստանում եմ
  • Ծերանում ենք
  • Խօսք հավաստիքի
  • Նորօրեայ աղօթք
  • Անքնութիւն
  • Բարեւ
  • Անկեղծ ասած
  • Ապրել
  • Էրեբունի-Երեւան
  • Գժւում եմ
  • Մօր ձեռքերը
  • Աշխարհ. աշխարհ
  • Մենք քիչ ենք, սակայն մեզ հայ են ասում
  • Որդուս
  • Դարակէսի հիմնը
  • Ուզում եմ
  • Միանգամից
  • Իմ հայ ժողովուրդ
  • Պարապութիւն
  • Խոստովանում եմ
  • Վարք մեծաց
  • Մարդ էլ կայ, մարդ էլ
  • Հայաստան
                                     

2. Արտաքին յղումներ

  • Սեւակի բանաստեղծութիւնները ձայնային տարբերակով
  • Յովիկ Չարխչեան, Սեւակ եւ
  • Պարոյր Սեւակի բանաստեղծութիւնները
  • "Սեւակի սրտի պահապան" - ԱրմենիաՆաու
  • Պարոյր Սեւակին նեւիրուած կայք
  • "Պարոյր Սեւակ. Զուտ սովետական սպանութիւն" Ս. Գալոյեան
  • Պարոյր Սեւակ
                                     
  • կէտ պիտի տեղադրուին երկուքական հայ - նախիջեւանական սահմանին Երասխ եւ Պարոյր Սեւակ Երկուքական հայ - իրանական սահմանին Մեղրի եւ Սոյուղ, իսկ հինգերորրդ կէտը
  • 16 Ստեփան Զօրեան Ստեփան Առաքելեան 17 Պարոյր Սեւակ Պարոյր Ղազարեան 18 Խաչիկ Դաշտենց Խաչիկ Տոնոյեան 19 Ռուբէն Սեւակ Ռուբէն Չիլինկիրեան 20 Լեւոն Շանթ Լեւոն

Users also searched:

պարույր սեւակ կենաց, պարույր սեւակ պոեմներ,

...
...
...