Back

ⓘ Սարգիս Չէլէպի Տիւզ




                                     

ⓘ Սարգիս Չէլէպի Տիւզ

Սարգիս Չէլէպի Տիւզ, - 2 Հոկտեմբեր 1819)։

Սարգիս Չէլէպի ծնած էր 1777 հոկտեմբեր 15-ին և իր եղբօր Գրիգոր Չէլէպիի հետ 1812-ին արքունի ոսկերչապետ ուանուցաւ։ 1817 յունուար 27-ին ամուսնացաւ Տր․ Պօղոս Շաչեանի աղջկան Օր․ Սրբուհիի հետ։

Սարգիս քաջ մական կը խաղար և նետաձգութեան մէջ արտաքոյ կարգի յաջող էր, այս խաղերն ալ թագաւորին հաճելի ըլլալուն, արտօնուած էր Սարգիսին որ ասոնցմով զուարճացնէ Սուլթանը։

1819 օգոստոս 27-ին Գրիգոր և Սարգիս Չէլէպիները բանտարկուեցան փողերանոցին մէջ։

Պոստանճը պաշին զինուորներով Տիւզեանց ապարանքը կը մտնայ և սարսափած կիները և տղաքները ամէնը 18 հոգի, ամէն բանէ զուրկ նաւակի մը մէջ դնելով Հայոց Պատրիարքարանը կը ղրկէ։ Իսկ պալտան կահ կարասիէն և 40 միլիոն ղրուշի գոհարեղէնը աճուրդով կը ծախուի մաս մ՛ալ կը կողոպտուի։

քանի մը օր ետք Տիւզեաններու պալատը կրկին քննուելու ժամանակ կը տեսնան որ պալատին մէջ մատուռ ունէին, քանի որ կրօնական խնդիրներու բերմամբ առանձին եկեղեցի չէին կրնար ունենալ։

Եւ ինչպէս կը տեսնենք մահավճիռին մէջ Տիւզեանց մահուան դատապարտուելուն մէկ պատճառն ալ իրենց Հռոմէական ըլլալն էր "խանէլէրինտէ տախի քիլիսա պինա իտուպ քաթոլիք փափազլէրի կէթիրէրէք փահի թահթի սալթանաթ սէնիեէտէ ալանէն իճրաի այնի պաթալէ իլէ ճէսարէթ․․․"

Հալէթի համար լաւ առիթ մըն էր ասիկա և թէև Տիւզեանց աճուրդի հանուած կահ կարասին դրամագլխէն աւելի էր, բայց ամէն միջոց ի գործ դրաւ անոնց մահուան վճիռը առնելու համար, թէև Սուլթանը իրարտէ ժամ մը վերջ զղջաց և մարդ հասցուց հրամաը ետ առնելու համար, բայց ի զուր, նախկին հրամանը արդէն գործադրուած էր։

Երեք եղբայրերը՝ Սարգիս, Գրիգոր և Միքայէլ Չէլէպիները և հօրեղբօրորդինին Մկրտիչ Չէլէպի բանտի մէջ համբերութեամբ կը սպասէին երբ գիշեր մը 1819 հոկտեմբեր 2-ի սեւ գիշերը Պօստանճի պաշին ներս մտաւ եւ իրենց կարդաց վճիռ մը որով անոնք պիտի աքսորուէին Արշիպեղագոսի կղզիներէն մին։

Իբրեւ թէ զիրենք փողերանոց կը տանէին հաշիւնին գոցելու համար հազիւ հասան փողերանոցի քովի հրապարակը դահիճ ծառի մը ետեւէն դուրս կ՛ելլէ եւ երկու եղբայրներուն՝ Գրիգորի եւ Սարգիս ձեռքերէն բռնելով կը տանի արքունեաց դուռը ու հոն կը կտրէ նախ Գրիգոր Չէլէպիի գլուխը․ Սարգիս Չէլէպի թէեւ կ՛ընդդիմանայ ի սկզբան բայց տեսնելով եղբօր արիւնը ինքն ալ ծունգի կուգայ եւ ահա իր ալ գլուխը կը կտրեն, յետոյ գլուխները դրան երոկւ կողմի խոռոչներուն մէջ կը դնեն ուր սովորաբար պէյերու եւ մեծամեծներու գլուխները կը դրուէր եւ ուր իրենցմէ քիչ առաջ դրուծ էր նաև իրենց Ապտիւլրահաման պէյ բարեկամին գլուխը։