Back

ⓘ Սապահ (երգչուհի)




Սապահ (երգչուհի)
                                     

ⓘ Սապահ (երգչուհի)

Սապահ, բուն ազգանունը Ժանէթ Ֆղալի ։ Ծանօթ է նաեւ "Սապպուհա" եւ "Շահրուրա" մակդիրներով։ Նշանաւոր լիբանանցի համա-արաբական երգչուհի՝ լիբանանեան ժողովրդային երաժշտութեան։ Լայնօրէն ճանչցուած է արաբական եւ միջազգային շրջանակներու մէջ իր երգահանդէսներով ու փառատօներու մէջ իր մասնակցութեամբ։ Ան 50 ալպոմ արձակած է եւ 98 ֆիլմերու մէջ խաղցած է եւ 20 հատը Լիբանանեան թատրոններ եղած են: Ան ելոյթներ կատարած է Փարիզի Օլիմփիայի մէջ, Նիւ Եորքի Գարնիէճ Սրահին մէջ, Լոնտոնի Բիգատիլի Թատրոնին մէջ եւ Սիտնիի Օփերա Տունին մէջ: Ան հաշուուած է 4 Լիբանանցի նշանաւոր երգչուհիներէն մէկը ինչպէս Ֆէյրուզ, Ուատիհ Էլ Սաֆի եւ Սամիրա Թաուֆիք եւ ան կոչուած է Լիբանանի Երգերու Կայսրուհին: Ան նշուած է հռչակաւոր արաբական երգչուհիներէն:

                                     

1. Ընթացքը

Սապահ արձակած է իր առաջին երգը 1940-ին երբ 15 տարեկան էր։ Ան արագ ձեւով Եգիպտացի ֆիլմ արտադրողի աչքը մտած է Ասիա Տաղէր, որ ան արագ ձեւով իրեն 3 ֆիլմի մէջ արձանագրեց: Իր առաջին ֆիլմն է "El-Qalb Louh Wahid" Սիրտը ունի իր պատճառները եւ այս ֆիլմը իրեն աստղ կընէ եւ նոր անուն կը ստանայ՝ Սապահ, որ արաբերէնով "առտու" կը նշանակէ: Ան Ունեցած է ուրիշ անուններ ալ "Շահրուրա" երգող թռչուն եւ "Սապպուհա": Իր հռչակաւոր ֆիլմերէն եղած են "Soft Hands" 1964, "Ataba Sqaure" 1959 եւ "The Second Man" 1960: Ան 3000 երգ արձակած է եւ աշխատած է հռչակաւոր Եգիպտացի յօրինողի հետ Մուհամմատ Ապտուլ Ուահապ: Ան ընդհանրապէս երգած է Լիբանանեան Ժողովրդային երգեր, որմէ նշանաւորնէրէն են "Zay el-Assal" Քու Սէրդ Մեղրի պէս է իմ Սրտին եւ "Akhadou el-Reeh" Անոնք Հովը առին:

Սապահ Լիբանանեան քաղաքացիութենէն զատ ունէր Եգիպտական, Յորդանական եւ Ամերիկեան Քաղաքացիութիւն:

Երգեցողութեան մէջ, Սապահ մրցակիցներ ունեցած է, որոնցմէ են. Նաժադ Ալ Սաղիրա ծնած է 1938-ին, Ուարտա Ալ Ժազաիրա 1939-2012, Շատիա ծնած է 1931-ին, Ֆայզա Ահմէտ 1934-1983, Ֆէյրուզ ծնած է 1934-ին եւ ուրիշներ:

                                     

2. Անձնական Կեանքը

Սապահ ամուսնացած է 7 անգամ: Իր ամուսինները եղած են Ռոշտիօ Ապազա Եգիպտացի դերասան, Լիբանանցի գրող Ուիսսամ Թապպարա, Լիբանանցի արուեստագէտ Ֆատի Լուպնան, Լիբանանցի առեւտրական Նաժիպ Շամմաս եւ Եգիպտացի Անուար Մանսի: Ունեցած է 2 զաւակ՝ բժշկուհի Սապահ Շամմաս եւ դերասանուհի Հուէյտա Մանսի:

Ան ըսած է, որ հպարտ եմ որ գիւղացի աղջիկ եղած եմ բայց փառասէր էի. 2008-ին ըսած է: Շատի Ծաալուֆ Լիբանանի Ձայնի ձայնասփիւռի տնօրէն ըսած է որ ան շատ հռչակաւոր եղած է, ան Աստղի օրինակ է եւ իր ելոյթներու մէջ կատարեալ եղած թէ ձայնով եւ տեսքով:

Ան ապրած է սիրային պատմութիւններու մէջ բայց երբէք սէր չէ գտած: Իր տեսակցութեան մէջ ըսած է որ իր առաջուան ամուսինը իրեն Տիկին Դրամատուն կը կոչէր: Իր ամուսինները իրեն հետ ամուսնացած են միայն իր դրամներուն համար, այդ պատճառով է որ շատ չեն տեւած իրարու հետ եւ ձգուած են եւ քանի անգամներ իր ամուսինները ուրիշ կիներու հետ եղած: Ուիսսամ Թապպարան ուրիշի սիրած է երբ ամուսնացած էին, Նաժիպ Շամմասը ըսած է որ երգը ձգէ եւ տանտիկին ըլլայ, Անուար Մանսի թուղթ խաղցող եղած է եւ նաեւ իրեն կը հարուածէր:

                                     

3. Վերջին Տարիները

2000-ի ատեն Սապահ դրամական հարցեր ունեցաւ եւ ստիպուեցաւ իր տունը ծախել եւ պանդոկի մը մէջ ապրեցաւ. Պանդոկ Գոմֆորդ Հազմիէհ, Պէյրութ: Ան հիւանդութիւներէ տառապեցաւ ուղեղին մէջ եւ իր ձախ ձեռքի եւ ձախ ոտքի հակակշիռը կորսնցուց:

Մինչեւ 2009 ան կատարեց թէ՛ ելոյթներ եւ թէ երեւցաւ հեռատեսիլի վրայ, ինչպէս Սդար Ագատեմիի մէջ, ուր հոն իր երգերը երգեց: 1990-ականներուն ինք եւ իր նախկին ամուսինը ֆատի Լուպնան իր մասին գրեց. Ֆիւչր կայանը ցուցուց "The Journey of my Life" Իմ կեանքի ճամբորդութիւնը:

                                     

4. Մահը

Շատ խօսքեր ելան թէ Սապահ մեռաւ, բայց դեր ան չէր մեռած: Տխրելով այս լուրերէն ըսաւ որ եթէ իրենց կարգիլեմ ինչու դեռ ողջ եմ:

Սապահ մեռաւ 26 Նոյեմբեր 2014-ին իր տունին մէջ. 87 տարեկան էր ։ Գլոտիա Աքլ՝ իր քրոջը աղջիկը, տարածեց այս տխուր լուրը դիմատետրի վրայ, առտուան 6:45-ին, ըսելով որ Սապահ երբ մեռնի փափաքած է որ իր յուղարկաւորութիւնը ըլլայ Տապքէհ պարեն, եւ չտխրին, որովհետեւ ան գնաց եւ միշտ անընդհատ իր երգերը մտիկ ընեն եւ ուրախ մնան ամէն պարագաններու մէջ, ինչպէս որ ինք ուրախութիւն կու տար ժողովուրդին: Եւ Սապահ ըսաւ. "Ես բաւական ապրեցայ":

Յուղարկաւորութիւնը կատարուեցաւ 30 Նոյեմբեր 2014-ին Կիրակի: Հարիւրաւոր ընկերներ, ընտանիք եւ սիրածներ հաւաքուեցան Պէյրութի Սուրբ Ճորճ Մայր Եկեղեցիին մէջ մահէն 4 օր ետք որպէսզի ցտեսութիւն ըսեն Լիբանանցի սիրուած երգչուհիին եւ դերասանուհիին: Երգեր երգուեցան եկեղեցիէն դուրս: Նաեւ Լիբանանեան պարախումբը Լիբանանեան Ժողովրդային պարեր պարեց:

                                     

5. Հեռատեսիլի Կենսագրութիւնը

Շահրուրա, հեռատեսիլի ֆիլմ որ իր կեանքի վրայ է որ հեռատեսիլէն ցուցադրուեցաւ 2011-ին Րամատանի ատեն: Գարոլ Սամահա Լիբանանցի երգչուհի եւ դերասանուհին այս ֆիլմին դերը խաղցաւ իբր Շահրուրա, եւ նշանաւոր եղաւ այս ֆիլմը:

                                     

6. Գնահատանքի Նուէրները

Սապահ ստացաւ բաւական գնատահանքի նուէրներ իր ապրած շրջանին-

  • Մեռնելէ քանի մը ամիս առաջ, Լիբանանցի լրագրող Ռիմա Նժէյմ իրեն պատուեց ՄԴՎ Լիբանան կայանի հեռատեսիլէն
  • Պատուուեցաւ Լիբանանի շարժանկարի սրահի եւ յօրինողներու կողմէ
  • Իր երգերը կը սորվեցնեն դպրոցներու մէջ երգի դասապահին
  • Պատուուեցաւ Պէյրութի մէջ
  • ԿԵանքի տեւողութեան Կատարումը որ ստացաւ Տուպայի Միջազգային Ֆիլմի Փառատօնը
  • Պատիւ առաւ Եգիպտական Շարժանկարէն Գահիրէի մէջ
  • Թանգարան կը շինուի իր գիւղին մէջ Պտատուն եւ հոն իր գաղտնի նամակները պիտի ըլլան, հագուստները, զարդեղէնները եւ իր հին նկարները
  • Պատուուեցաւ Լիբանանի Հանրապետութեան կողմէ քանի անգամ
                                     

7. Զատուած Ֆիլմեր

  • Sharia el hub 1958
  • Albi wa saifi 1947 Սիրտս եւ Ամառս
  • El Motamarreda 1963
  • lubnani fi al gamiaa 1947
  • Khadaini abi 1951
  • Iyam El Loulou գրուած է Գարիմ Ապու Շաքրայի կողմէ Լուլույի օրերը
  • Izhay ansak 1956
  • El Ataba el khadra 1959
  • Jaoz marti 1961 Կնոջս Ամուսինը
  • Lahn hubi 1953
  • Wahabtak hayati 1956
  • Ana Satuta 1950
  • Nar el shawk 1970 Կրակի Փուշը
  • El Rajul el thani 1960
  • Mawal 1966
  • Kanat Ayyam 1970 Օրեր
  • Zalamuni el habaieb 1953 Սիրողները Չարչարեցին Ինծի
  • Salem al habaieb 1958 Բարեւէ Սիրածներուն
  • El Aydi el naema 1963 Փափուկ Ձեռքերը
  • Khatafa mirati 1954
  • Sabah el khare 1948 Բարի Լոյս