Back

ⓘ Ռեթէոս Պէրպէրեան




Ռեթէոս Պէրպէրեան
                                     

ⓘ Ռեթէոս Պէրպէրեան

Ռեթէոս Պէրպէրեան - 6 Ապրիլ 1907, Կ. Պոլիս), հայ գրող, մանկավարժ, բանաստեղծ, հրապարակախօս, տնտեսագէտ եւ թարգմանիչ, Պէրպէրեան վարժարանի հիմնադիր։ Անոր նշանաբանը եղած է․ "Առանց կրթութեան չկայ կեանք, չկայ երջանկութիւն" ։

                                     

1. Կենսագրութիւն

Ծնած է 1851-ին, Խասգիւղ, Պոլիս․ հայրը՝ սափրիչ Յակոբ, մայրը՝ Աննա։ Թաղի Ներսէսեան վարժարանին մէջ ստացած է իր նախակրթութիւնը, որ զարգացուցած Եւրոպական լեզուներու սերտողութեամբ՝ Պոլսոյ օտար վարժարաններու մէջ, բայց յատկապէս ինքնազարգացման։ Կանուխ տարիքէն դրսեւորած է մանկավարժական իր կոչումին ուղղութեամբ նուիրում։ 16 տարեկանին արդէն սկսած է անձնական դասեր տալ բարեկեցիկ ընտանիքի զաւակ իր տարեկիցներուն։ Հազիւ 25 տարեկան՝ Ռ. Պէրպէրեան, 1876-ին կը ձեռնարկէ նախ Քաղկեդոնի Գատըգիւղ, ապա Սկիւտարի մէջ սեփական վարժարանի հիմնումին։ Եւ իր անունով կոչուած Պոլսոյ Պէրպէրեան վարժարանը բառին բուն իմաստով սերնդակերտումի օճախ դարձաւ արեւմտահայ իրականութեան մէջ՝ ներգրաւելով ոչ միայն Պոլսոյ, այլեւ գաւառներու նորահաս սերունդը գիշերօթիկի իր բաժնով։

Սիամանթոյի, Վահան Թէքէեանի եւ Լեւոն Բաշալեանի տարողութեամբ բանաստեղծ ու մտաւորական մեծութիւններ հասցուցած Պէրպէրեան վարժարանը ի սկզբանէ եղաւ դաստիարակչական մեծ կոչումի տէր հաստատութիւն։ Մինչեւ 1907-ի իր մահը, ան վարեց իր պաշտօնը իբրեւ վարժարանին տնօրէնը եւ ուսուցչապետ։

                                     

2. Գործունէութիւն

Պերպերեանի բանաստեղծությունները կը կրեն ֆրանսական ռոմանթիզմի, մասնաւորապէս Լամարթինի ազդեցութիւնը։ Վերջինիս շարք մը բանաստեղծութիւնները թարգմանած է հայերէնի "Մահ Սոկրատա", "Լիճ" եւայլն։ Անդրանիկ բանաստեղծութիւնները հիմնականօրէն սիրոյ եւ բնութեան երգեր են, որոնց մէջ կը գերակշռէ փիլիսոփայական խոհը։ Լեզուն գրաբար է կամ գրաբարախառն։

Պէրպէրեանի մանկավարժական ձեռնարկներուն մէջ կը դրսեւորուին գեղեցիկի, բարիի, ճշմարտութեան սկզբունքները, որոնց դիրքերէն ան կոչ ըրած է ծառայել ժողովրդին, հրաժարիլ սերտողական մեթոտներէն, դասաւանդումը դարձնել հետաքրքիր և ուսանելի, ժամանակի յառաջդիմական պահանջներուն համապատասխան՝ ուսուցիչներ պատրաստել ազգին համար։ Պէրպէրեան կնոջ կրթութիւնը համարած է բարիք՝ շեշտելով այն կարծիքը, որ կինն ընտանիքի հիմքն է, իսկ ընտանիքը՝ հասարակութեան յենարանը։ Ըստ Պէրպէրեանի՝ բարոյական դաստիարակութեան ամենազօրեղ միջոցը դաստիարակի անձնական օրինակն է։

Մանկավարժական գործունէութեան առընթեր Պէրպէրեան աշխուժօրէն ներգրաւուած է հրապարակախօսական բնագաւառէն եւ հասարակական կեանքէն ներս, գրի առած է հրապարակախօսական-փիլիսոփայական գործեր։

Հանդէս է եկած նաեւ Հրաչեայ կեղծանունով։

                                     

3. Ստեղծագործութիւններ

  • Մտքեր Եւ Յիշողութիւններ, 1903
  • Փողը, 1872
  • Դաստիարակի Մը Խօսքերը, Վիեննա, 1901
  • Դպրոց Եւ Գրականութիւն, 1907
  • Յայտնի Զուարճանքները, 1880
  • Առաջին Քոնֆերանսը, 1880
  • Ֆրանսերէն-Հայերէն Թարգմանչական Գիրք, 1885
  • Թշուառութիւն եւ Բախտ, 1880
  • Քաղաքատնտեսութիւն, 1883
  • Առաջին Տերեւները, Կ. Պոլիս, 1877
                                     
  • Գարագաշեան, Յովսէփ Շիշմանեան Ծերենց Բ. Կիւլէսէրեան, Յովհաննէս Հինդլեան, Ռեթէոս Պէրպէրեան Մելքոն Կիւրճեան, Եղիա Տէմիրճիպաշեան, Յակոբ Պարոնեան, Գ. Նորատունկեան
  • Շահան Պէրպէրեան 1 Յունուար 1891 1891 - 01 - 01 Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 9 Հոկտեմբեր 1956 1956 - 10 - 09 Փարիզ, Ֆրանսա հայ փիլիսոփայ, երաժիշտ
  • հրապարակագիր Ռեթէոս Պէրպէրեանի Պատանի տարիքէն նետուած է ուսուցչական ասպարէզ, դասաւանդելով հայ լեզու Ուսուցչագործած է Պոլսոյ Կեդրոնական, Պէրպէրեան Արամեան
  • անիրաւութիւնը: Ուսանած է Կ. Պոլսի Պէրպէրեան Վարժարանէն ներս, բախտ ունենալով աշակերտելու ժամանակի լաւագոյն մանկավարժներէն Ռեթէոս Պէրպէրէանին: 1904 թուականին
  • Սրբուհի Տիւսաբ Սրբուհի Տյուսաբ en: Serpouhi Dussap Օրթագիւղ 1842 - 1901 Ռեթէոս Պէրպէրեան Ռեթեոս Պերպերյան en: Reteos Berberian Խասգիւղ 1851 - 1907 Եղիա Տեմիրճիպաշեան

Users also searched:

...
...
...