Back

ⓘ Պէյրութ




                                               

Ժիրայր Խաչատուրեան

Ժիրայր Խաչատուրեան, մարզիկ եւ հասարակական գործիչ։ Ծնած է Ալեքսանտրէթ, 1921-ին։ 1924-ին ան կը փոխադրուի Պէյրութ, ուր հայ գաղութի կազմաւորման սկզբնական շրջանին կը հիմնուի Հ.Մ.Ը.Մ ի Պէյրութի մասնաճիւղը։

                                               

Պրիսթոլ Պանդոկ (Պէյրութ)

Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը շքեղ պանդոկը կը գտնուի Լիբանանի Վերտուն շրջանի, Մատամ Քուրի փողոցի վրայ: Լիբանանի երբեմնի ամենէն շքեղ եւ խորհրդանշական պանդոկներէն մէկը եւ անբաժան մէկ մասն է Լիբանանի ժամանակակից պատմութեան եւ ժամադրավայրը քաղաքական աւագանիին, հիւրընկալելով շքեղ հարսանիքներ եւ ընկերային այլ ձեռնարկներ: Արեւմտեան Պէյրութը շէնցնող պանդոկներու հոյլին կը պատկանէր Պրիսթոլ՝ 50էն 70ական թուականներուն իր մերձակայքը գտնուող Ալքազար եւ քիչ մը անդին՝ ծովեզերքին վրայ իշխանավայել կանգնած Սեն Ժորժ պանդոկներու կողքին: Պէյրութի Պրիսթոլ Պանդոկը նշանաւոր դարձած էր իր պարասրահովներով, փակ լողաւազանով ...

                                               

Պաղպաղակ

Պաղպաղակը հարուստ է փրոթիններով, ֆոսֆորով եւ երկաթով: Պաղպաղակը աւելի առողջապահական կը նկատուի, եթէ պատրաստուած է բնական պտուղներով եւ ոչ քիմիական նիւթերով եւ արհեստական գոյներով: Զայն յանձնարարելի չէ շաքարախտէ եւ գիրութենէ տառապողներուն: Նախընտրելի է անօթի փորով պաղպաղակ չուտել, իսկ ստամոքսը չվնասելու համար զայն պէտք չէ ուտել անմիջապէս ճաշէն ետք: Ատամնաբուժները կը թելադրեն պաղպաղակը ուտել դանդաղ եւ անմիջապէս անկէ ետք տաք ըմպելի չխմել, ինչպէս յաճախ սխալը կ՛ընեն՝ սուրճ խմել պաղպաղակէ ուտելէ ետք:

                                               

Ժիրայր (անձնանուն)

Ժիրայր, հայկական արական տարածուած անուն։ "Ժիր" եւ "այր" բառերէն կազմուած նորայայտ անուն մըն է, ինչպէս Նորայր, Զարմայր, Հրայր անուններն են: Լատինագիր ձեւը՝ ZHIRAYR Սակաւ անուններէն է, որով մականուն չէ կազմուած

                                               

Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն

Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն մը կազմելու գաղափարը ծնունդ առած է այն օրէն, երբ հայութիւնը ոտք դրաւ այս ասպնջական երկիրը: 1924-ին քանի մը հայ բժիշկներու հետ խորհրդակցութիւն մը կատարուեցաւ: Այդ օրերուն կային միայն 10 հայ բժիշկներ որոնք ցրուած էին եւ հետեւաբար, հնարաւոր չեղաւ միութիւն մը հիմնել: 1928-ին հայկական վրանաքաղաքի հրդեհէն վերջ, օրուան առաջնորդ Եղիշէ Եպիսկոպոս Կարոեանի հրաւէրով՝ ազգայիններու ժողով մը տեղի ունեցաւ: Աղէտեալներուն օգնելու համար որոշումներ տրուեցան: Կազմուեցաւ նաեւ բժշկական յանձնախումբ մը, որուն պարտականութիւնը պիտի ըլլար դեղ եւ դարման հասցնել հիւանդներուն: Այս յանձնախու ...

                                               

Կի Մանուկեան

Arabian Music Awards - Best dance Album Տուպայ 2003 Armenian Music Awards - Best Dance Album Լոս Անճելոս Music of the Year for "Harem" - Best Arabic Tune Պէյրութ 2002

Պէյրութ
                                     

ⓘ Պէյրութ

Պէյրութի մէջ պահպանուած են փիւնիկեան, հռոմէական եւ բիւզանդական կառոյցներու մնացորդներ, Զամի ալ-Օմարի մզկիթը վերակառուցուած է քրիստոնէական եկեղեցիէ, 1291-ին, "Պալատական մզկիթը" 16-րդ դարու սկիզբ։

                                     

1. Փոքր բերդաքաղաք` պատմական Պէյրութը

Փոքր բերդաքաղաք` պատմական Պէյրութը ունէր միայն շուրջ 240 հազար քառ. մեթր ուղղանկիւն տարածութիւն` արեւելքէն արեւմուտք շուրջ 400 մեթր լայնքով, իսկ հարաւէն հիւսիս, ծով` շուրջ 600 մեթր երկայնքով եւ ութ դարպասներով: Մօտաւորապէս այժմ "Պիէլ" ի վերածուած ու անհետացած "Այն Մրէյսի" ի եւ "Զէյթունա" յի ծովեզերքէն` "Նորմանտի" պանդոկի շրջանին "Աւընիւ Ֆրանսէզ" էն մինչեւ "Ռիատ Սոլհ" հրապարակ, "Կրանտ Թէաթր" եւ "Ազարիէ" շէնքեր:

Քաղաքը ընդլայնելու որոշումով մը 1800-ական տարիներուն կը սկսին քանդել հռոմէական պարիսպը եւ դարպասները` Պապ Իտրիս, Պապ Խարիժա, Պապ Ալտիրքա, Պապ Ալսանթիա, Պապ Ալտապպաղա, Պապ Ալսարայա, Պապ Ապու Նասըր եւ Պապ Եաագուպ` քաղաքին հարաւի` "Յակոբին Դուռ" -ը, մօտաւորապէս Ս. Նշան մայր եկեղեցւոյ մօտ` Ռիատ Սոլհ հրապարակին շրջանը: Ըստ 1820-ին կատարուած մարդահամարի մը, Պէյրութի մէջ կը բնակէին 400 հայեր եւ ասորիներ, ազգութիւնը առանձնաբար չեն հաշուած: Իւրաքանչիւր դարպասի պահակութիւնը եւ բանալին վստահուած կըլլար համանուն գերդաստանին, օրինակ` հայազգի Յակոբին, Իտրիս ընտանիքին եւ այլն: Ս. Նշան մայր Եկեղեցւոյ առջեւի զառիվեր ճամբան աստիճան եղած է մինչեւ 1940-ական թուականներու վերջերը, եւ աստիճաններուն շուրջ` պղնձագործներու արհեստանոցներ եւ շուկայ:

Քաղաքին ընդարձակումը դանդաղօրէն կը շարունակուի, եւ 1953-ին` Պէյրութի վերաբերեալ քաղաքաշինութեան նոր օրէնքով մը, առաջին անգամ ըլլալով արտօնութիւն կը տրուի մինչեւ 9 յարկանի շէնքերու կառուցումին, գոյութիւն ունեցող նեղ փողոցներու երկայնքին… Այդ թուականէն ետք քաղաքը կը սկսի խճողուիլ բարձր շէնքերով` առանց ապահովելու հանրային տարածութիւններ ու լայն ճամբաներ: Օրինակ, Համրա փողոցը, որ նախապէս գիւղական տեսք ունեցած է, պարտէզներով ու ցանցառ բնակարաններով, ցած ու տեսանելի հորիզոնով, այդ թուականէն ետք կը սկսի արագօրէն զարգանալ եւ վերածուիլ բնակարանային, զբօսաշրջային ու տնտեսական երբեմնի կեդրոնին: Նոյն կշռոյթով կը կառուցուին Ռաուշէի, Մանարայի, Վերտանի, Ռաս Պէյրութի եւ այլ թաղամասերը:

Պէյրութի բնակիչներուն համար բնական էր հետիոտն ուղղուիլ դէպի դպրոց, գործատեղի, կեդրոնական շուկաներ, կամ այցելել ազգականներու եւ բարեկամներու, թէեւ ելեկտրական հանրակառքին կողքին կը գտնուէր ոչ պետական մեծ ու միջակ չափի հանրակառքերու ծառայութիւն. այսպէս` Տորա-Նահր, Պուրճ այդպէս կը կոչուէր կեդրոնական Պէյրութը` Նահատակաց հրապարակը երթուդարձի ուղին, վարձքը`10 դահեկան, կայարանը` սինեմա Մեթրոփոլի կողքի փողոցը: Հանրակառքեր կային դէպի գիւղերը եւ քաղաքները ուղղուող, կայարանը` Օփերայի, այժմու Վըրճըն Մեկասթորի Virgin Megastore կողքի փողոցը, ծովու կողմի փողոցին մէջ, եւ Նահատակաց հրապարակին հիւսիսային կայարանին յատուկ հատուածին մէջ:

                                     

2. 1960-ականներու Պէյրութը

Մինչեւ 1960-ական թուականներու վերջերը Պէյրութ համեմատաբար փոքր քաղաք մըն էր, տակաւին չէր տարածուած իր սահմաններէն դուրս դէպի նորաստեղծ արուարձաններ` վերածուելու "Մեծն Պէյրութ" -ի: Շնորհիւ հանրակառքին եւ դէպի արեւելք ու հիւսիս տանող միակ ճամբուն` արուարձաններէն միայն Պուրճ Համուտը բնական շարունակութիւնը եղած է մայրաքաղաքին: 1956-ի որոշումով Պէյրութ գետը կը դառնայ մայրաքաղաքին արեւելեան սահմանը` բաժնելով զայն Պուրճ Համուտէն։ Գլխաւոր հրապարակ՝ Պուրճը, սիրտը քաղաքին, եռուզերի կաթսայ մը եղած է՝ հանրակառք, "օթօպիւս", "թաքսի", "սերվիս" ներ, ժողովուրդ, գոռում-գոչում եւ այս բոլորը ամբողջացնող մութ կանաչ տարազով խելակորոյս ոստիկաններ, զէնք ունենալով իրենց բերնի "անզէն" սուլիչը։ Կեդրոնական Պէյրութի Նահատակաց Յուշարձանն ու արմաւենիներու արտայայտիչ շարանը խոցող երեւոյթը՝ "օթօպիւս" ներու եւ "թաքսի" ներու կայանն էր, դէպի տարբեր գիւղեր, քաղաքներ ուղղուող ճամբորդներու համար՝ Թրիփոլի, Զահլէ, Պաալպէք, Սայտա, մինչեւ իսկ Հալէպ կամ Դամասկոս:

Խարկուած, աղացած ու պատրաստ սուրճը նորութիւն էր 1960-ական տարիներուն, ինչպէս նաեւ "ֆարրուժ" -ը` յատուկ սարքի մէջ դառնալով եփած հաւը:

Աչքառու ներկայութիւն էին քաղաքի ամէնէն ժողովրդական պատկերասրահները՝ "Ռոքսի", "Ամբիր", "Տիւնիա", "Մեթրոբոլ", "Ռիվոլի" եւ քիչ մը անդին՝ "Կրան Թէաթր" եւ "Քաբիթոլ":

Արեւելքի Փարիզն էր Պէյրութը, փառքի այդ օրերուն, ոչ միայն ֆրանսական ճարտարապետութեան իր դրօշմով այլեւ՝ "La dolce vita" ի անուշ կեանք ինքնուրոյն հմայքով ու համբաւով։

Հայկական կեանքն ալ ետ չէր մնար հաճելի եւ հարուստ այս օրերէն։ Պուրճ Համուտը զուտ հայկական իր բնոյթով փոքրիկ Հայաստան մըն էր կենսունակ դպրոցներու, եկեղեցիներու, ակումբներու եւ շուկաներու լայն գործունէութեամբ:

                                     

3. 1970-ականներու Պէյրութը

Մինչեւ 1970-ական տարիները, 1975-ի քաղաքացիական պատերազմէն առաջ, գերվաճառատուները ընդհանրացած չէին տակաւին, եւ ժողովուրդը իր գնումները կը կատարէր Պէյրութի ժողովրդային ու մասնայատուկ կեդրոնական շուկաներէն: Նահատակաց հրապարակին արեւմտեան կողմը կար Միջին Արեւելքի ամենամեծ ոսկերիչներու շուկան, որուն աջ կողմի փողոցի երկայնքին կը գտնուէր ամէնէն բանուկ ժողովրդային շուկան` "Սուք Սըրսոքը", "Սուք Էլ Քանտարժի" ն, "Սուք Էլ Էրմեն" ը հայերու շուկան եւ "Սուք Նուրիյէ" ն, իսկ ձախ կողմի փողոցը` "Սուք Տապպուս" ը:

Ազարիէ շէնքին դիմաց, մարոնիներու Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ կողքի աստիճաններէն վար կը սկսէր ձուկի եւ ողջ հաւու շուկան, իսկ մայր ճամբու եզերքին կը գտնուէր լիբանանեան զովացուցիչ "Ժալլուլ" -ի գործարանը: Բոլոր այս շուկաները նեղ թաղերով իրարու միացած էին մինչեւ "Մաարատ շուկայ" եւ խորհրդարանի հրապարակ: Իսկ "Պապ Իտրիս" շրջանին մէջ կար աւելի ընտրանի` "Սուք Թաուիլ" ը, "Սուք Եասմին" ը` ծաղիկներու շուկան, "սուք էլ Ֆրանժ" ը, "Սուք Պեզիրկան" ը, "Սուք Այեաս" ը, "Սուք Ժամիլ" ը եւ "Սուք Սայեար" ը: Իւրաքանչիւր Սուք` շուկայ, ունէր իւրայատուկ ապրանքի տեսականին եւ անոր համապատասխանող յաճախորդները:

Պանդոկ "Սեն Ժորժ" ը, կառուցուած` 1927-ին, Պէյրութ թերակղզիի ծովեզերեայ ծոցերէն մէկուն ցցուն ծայրամասին վրայ, ճարտարապետը` ֆրանսացի Օկիւսթ Փերէ եւ Անթուան Թապէթ, Լիբանանի մէջ առաջին շէնքն էր, որ այժմու պողպատ եւ պեթոն օգտագործող ոճով կառուցուած է: Կառոյցը դարձած է Պէյրութի եւ Լիբանանի խորհրդանիշը` զբօսաշրջային աշխարհին մէջ:



                                     

4. Ժամանակակից Պէյրութը

Պէյրութը հիմնականօրէն ժամանակակից քաղաք է, ուղիղ փողոցներով, գեղեցիկ առափնեակով, բազմայարկ տուներով, հիւրանոցներով, դրամատուներով եւ վիլլաներով։ Կեդրոնը կը գտնուին 3 գլխաւոր հրապարակները ալ-Պուրժ, ալ-Նըժմէ եւ Ասսուր, որոնցմէ հարաւ, հարաւ-արեւելք եւ արեւելք կը բացուին լայն փողոցներ՝ փոխարկուելով դէպի այլ քաղաքներ տանող խճուղիներու։ Ճարտարապետութեան մէջ կը գերակշռեն ժամանակակից պարզ ծաւալներն ու ձեւերը, հարթ պատերուն համադրուած ապակիի առատութիւնը, տափակ կտուրները՝ յաճախ օգտագործուած սրճարաններու, ճաշարաններու համար։ 1950-1960-ական թուականներուն կառոյցներէն են՝ դրամատան շէնքը ճարտ․ Ա․ Սալամ, "Ազարիյէ" գրասենեակներու շէնքը ճարտ․ Մ․ Էկոշար, "ալ-Սայէտ փրեսս" ճարտ․ Բ․ Հ․ Մաքտիսի, Արդարադատութեան պալատը ճարտ․ Ֆ․ Թրատ, "Փիւնիկիա" հիւրանոցը ճարտ․ Է․ Սթոուն, Ռ․ Էլիաս, բազմաբնակարանանոց տուներ ճարտ․ Է․ Թապէթ եւ ուրիշներ։

                                     

4.1. Ժամանակակից Պէյրութը Յուշարձաններ Եւ Թանգարաններ

Յուշարձաններէն են՝ թրքական տիրապետութեան զոհերու յուշարձանը ալ-Պուրժ հրապարակին վրայ եւ Ռիատ ալ-Սոլհի յուշարձանը Ասսուր հրապարակին վրայ։ Պէյրութ ունի Լիբանանի պետական, ամերիկեան, ֆրանսական, արաբական եւ հայկական համալսարաններ, Հնագիտական թանգարան, Լիբանանի արուեստի պատմութեան ազգային թանգարան, Սըրսոք ժամանակակից արուեստի թանգարան։

Լիբանանի Ազգային գրադարանը, որ կը գործէր 1921-ին փակուած է 1979-ին քաղաքացիական պատերազմին պատճառով: 2000-ին վերաբացուած է։

                                     

5. Պէյրութի Համայնքները

Պէյրութ կը համարուի Լիբանանի այն գլխաւոր քաղաքը, ուր տարբեր համայնքներ իրարու դրացնութեամբ կը բնակին: Պէյրութը խորհրդանիշ է համայնքներու միջեւ խաղաղ գոյակցութեան:

                                     

6. Պէյրութը՝ Միջազգային յարաբերութեանց մէջ

Պէյրութ ունի Կարեւոր նաւահանգիստ, երկաթուղային եւ խճուղային ճանապարհներու հանգոյց, ինչպէս նաեւ միջազգային օդակայան։ Արդիւնաբերական, ելեւմտական եւ զբօսաշրջութեան կեդրոն է։ Զարգացած են թեթեւ սնունդի եւ մետաղամշակման արդիւնաբերութիւնները։ Կարտահանէ լիմոն, խնձոր, ձիթապտուղի իւղ, մետաքսի հումք եւ բրդեղէն։

                                     

7. Բնակչութիւն

Բնակչութեան թիւը կը տարուբերի 938.940-էն 1.303.129-ի եւ 2.012.000-ի միջեւ։ Ճշգրիտ թիւ մը չըլլալուն պատճառը կը վերագրուի 1932-էն ի վեր մարդահամար չըլլալուն:

                                     

8. Հայերը Պէյրութի Մէջ

Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրէին Պէյրութ քաղաքին մէջ ապրած են շուրջ 1500 հայեր, որոնք մեծ մասամբ Ատանայէն, Մարաշէն, Եդեսիայէն, Տիարպեքիրէն, Ակնէն, Կ.Պոլիսէն, Պաղտատէն եւ այլ վայրերէ գաղթածներ էին։

Հայոց Ցեղասպանութեան վերապրողներու լայն զանգուած մը կը հաստատուի այստեղ եւ Պէյրութ կը դառնայ Սփիւռքի ամենակարեւոր կեդրոնը։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը կը քանդէ Պէյրութը։ Բնականաբար կը տուժէ նաեւ տեղի հայ գաղութը երբ մեծ թիւով պէյրութահայեր կը փոխադրուին ԱՄՆ, Եւրոպա, Աւստրալիա եւ այլ երկիրներ։ 1939-ին Ալեքսանդրետի սանճախէն բռնի տեղահանուած եւ արտաքսուած հայերը կը բնակին Պէյրութի մէջ։

Պէյրութի մէջ կը բնակէր շուրջ 180 հազար հայ 1973, յատկապէս՝ արհեստաւորներ, բանուորներ եւ փոքր առեւտրականներ, կան մեծ առեւտրականներ, ձեռնարկատէր արդիւնաբերողներ, մեծ թիւով մտաւորականներ ։ Պէյրութի առաջին հայկական եկեղեցին՝ Ս․ Նշանը, սկսած է գործել 19-րդ դարու 2-րդ կիսուն, իսկ առաջին հայկական դպրոցը՝ 1902-ին։ 1973-ին Պէյրութի մէջ կը գործէին 50-էն աւելի վեցամեայ, թերի միջնակարգ եւ միջնակարգ հայկական դպրոցներ Սուրէն Խանամիրեան քոլէճ՝ նախկին Ս․ Նշան վարժարան փակուած, Հայ Աւետարանական կեդրոնական բարձրագոյն վարժարան, Ս․ Գրիգոր Լուսաւորիչ ճեմարան փակուած, Վիեննական Մխիթարեան վարժարան, Սահակեան լիսէ փակուած, Ն․ Փալանճեան ճեմարան փոխարինուած Արսլանեան Ճեմարանով՝ Մըզհէր, Հ.Բ.Ը. Միութեան Դարուհի Յակոբեան վարժարան փակուած, Հ.Բ.Ը. Միութեան Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարան փակուած, Նոր Բարձրագոյն վարժարան, եւյլն), բարձրագոյնի մակարդակի մէկ ուսումնական հաստատութիւն՝ Հայկազեան Համալսարանը, ուր հայերէն բացի կրթութիւն կը ստանան արաբ եւ այլազգի երիտասարդներ։ Հայագիտական ամպիոն ունի Հայկազեան համալսարանը։ Պէյրութի առաջին հայերէն թերթի հրապարակումէն 1921 մինչեւ 1973 լոյս տեսած է շուրջ 150 անուն պարբերական։ Այժմ կը հրատարակուի աւելի քան 20 անուն պարբերական։ Քաղաքին շուրջ 20 հայկական տպարաններուն մէջ կը տպագրուին հայերէն պարբերականներ, դպրոցական դասագիրքեր, գեղարուեստական, գիտական եւ այլ գրականութիւն։ Կը գործեն 100-էն աւելի հայկական մշակութային, երիտասարդական-մարզական, բարեգործական ՀԲԸՄ Պէյրութի մասնաճիւղը հիմնուած է 1910-ին, հայրենակցական միութիւններ, քաղաքական, կրօնական, կրթական եւ այլ կազմակերպութիւններ, ինչպէս նաեւ թատերախումբեր ու երգչախումբեր "Գարուն", "Կոմիտաս"։ Արմենպրեսը 1967-էն ուղղակի հեռատիպային կապ ունի Պէյրութի հետ։ Խորհրդային տարիներուն կը գործէր Երեւան-Պէյրութ օդային գիծ, ներկայիս եւս կը գործեն Երեւան-Պէյրութ օդային գիծեր։

Պէյրութի մէջ եղած են Ս. Նշան եկեղեցին 1851-էն, անոր կից հոգետուն, առաջնորդարան, դպրոց եւ գերեզմանատուն։ Կաթողիկէ համայնքը Պէյրութի մէջ ունեցած է Ս. Եղիա եկեղեցին 1890-էն, Ս. Յայտնութեան մատուռը եւ այլ գերեզմանատուն մը։



                                     

9. Պէյրութ "2009-ի գիրքի մայրաքաղաք" ը

Պէյրութը հռչակուած է "2009-ի գիրքի մայրաքաղաք" ը ՄԱԿի կրթական, գիտական եւ մշակութային կազմակերպութեան՝ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ: Կազմակերպութեան մամլոյ տեղեկագիրին մէջ այս որոշումը հիմնաւորուած է անով, որ "Լիբանանի մայրաքաղաքը հաւատարիմ է մշակութային բազմազանութեան, երկխօսութեան եւ հանդուրժողութեան նպատակներուն, ինչպէս նաեւ ներկայացուած ծրագիրի բովանդակալիութեամբ ու աշխոյժ բնոյթով" ։ Այդպիսով Պէյրութ կը դառնայ 9-րդ քաղաքը, որ գիրքի աշխարհի մայրաքաղաքը կ’ընտրուի:Գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաքը կը յայտարարուի ամէն տարի, աշխարհի տարածքին ընթերացանութեան զարկ տալու նպատակով:

                                     

10. Յայտնի Հայեր

Քաղաքաշինութեան ասպարէզին մէջ Մուհանտիզը ճարտարապետը Մանուկ Մանուկեան, 1841-1925 շուրջ 50 տարի գլխաւորած է Դամասկոսի եւ Պէյրութի ճարտարագիտա-ճարտարապետական վարչութիւնները, Պէյրութի մէջ կառուցած է ճանապարհներ եւ հասարակական օգտագործման շէնքեր։

                                     
  • Հոկտեմբեր 10 Զուլալ Գազանճեան մ.2009 սփիւռքահայ բանաստեղծ Նոյեմբեր 10 Պէյրութ Ալեքսան Մնակեան մ.1986 սփիւռքահայ երաժիշտ, խմբավար Դեկտեմբեր 5 Վացլաւ
  • Վահրամ Մավեան մ.1983 սփիւռքահայ բանաստեղծ Փօլ Կիրակոսեան մ. 1993, Պէյրութ հայ գեղանկարիչ Մարտիրոս Գուշաքճեան մ. 1999, Այնճար թարգմանիչ, բանաստեղծ
  • Յունիս Կարօ Քահքէճեան ծն.1962, Հալէպ 23 Օգոստոս Մհեր Ջուլհաճեան ծն.1967, Պէյրութ 20 Յունուար Օտրի Հեփպըրն Audrey Hepburn ծն.1929 բրիտանացի եւ ամերիկացի
  • Փօլ Նիուման, մ 2008 Ա Մ Ն դերասան Մարտ 3 Գառնիկ Ադդարեան մ.1987, Պէյրութ սփիւռքահայ բանաստեղծ Յունիս 3 Լեւոն Մանասէրեան նկարիչ Յուլիս 4 Քեթի
  • Մոսքուա բեմադրիչ Ապրիլ 6 Էռնեստ Մարտիրոսեան մ.1995 բեմադրիչ Ապրիլ 7 Պէյրութ Վարուժան Խտըշեան բեմադրիչ, դերասան Մայիս 12 Անաթոլի Մոկացեան մ.2000
  • Տէր Խաչատուրեան, Պէյրութ 1992 մօտ 56, 000 բառ, Արեւմտահայերէն Ընդարձակ Բառարան Հայերէնէ Անգլիերէն, Մեսրոպ Կ. Գույումճեան, Պէյրութ 1970 մօտ 70, 000
  • Պէյրութ 1961, 255 էջ, Պէյրութ 1977, 291 էջ, Անթիլիաս, 2003, 319 էջ: Պալաքեան Ծ. վրդ. Գրիգորիս Հայուն Գեթսեմանիի գիշերը. 24 Ապրիլ, 1915 Պէյրութ
  • դարու 39րդ տարին է Տե ս նաեւ Ստորոգութիւն: 1939 ծնունդներ Յունուար 27 Պէյրութ Տիգրան Մանսուրեան երգահան Մարտ 31 Զվիատ Կամսախուրտիա ზვიად გამსახურდია
  • Յունաստան մաս կը կազմէ Եւրոպական Միութեան 1963, Համբիկ Սասունեան, ծնած է Պէյրութ 1826, Յակոբ Ալխազեան, հայ զինուորական մահ 1896 1886, Գարեգին Նժդեհ
  • Չիլինկիրեան, մ.1915 բանաստեղծ եւ արձակագիր Ապրիլ 7 Բարսեղ Կանաչեան մ.1945, Պէյրութ խմբավար, երաժշտահան Նոյեմբեր 10 Արմէն Ենովք մ.1968, Մարսէյ գրագէտ

Users also searched:

...
...
...