Back

ⓘ Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան




Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան
                                     

ⓘ Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան

Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ծնած է 27 Յուլիս, 1937, Պէյրութ -մահացած է 11 Ապրիլ 2021 Փարիզի արուարձան, Սեւր քաղաքին մէջ գտնուող Սամուէլ Մուրատեան վարժարանին մէջ, իր աշխատանքային սեղանի մօտ: Աստուածաբան, Փիլիսոփայութեան եւ Արուեստ-ի պատմութեան դոկտոր:

                                     

1. Կենսագրութիւն

Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ծնած է Պէյրութ Մուսալեռցի ընտանիքի մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ ճեմարանին մէջ։ 13 տարեկանին մեկնած է Վենետիկի Մխիթարեան մայրավանք:

Հայագիտութեան կողքին ստացած է նաեւ իտալական Պաքալորէաթ՛ յետոյ ղրկուած է Հռոմ համալսարանական ուսումը շարունակելու: Հոն մնացած է եօթը տարի, երեք տարիէն ստացած է Փիլիսոփայութեան Տոքթորան, ապա Աստուածաբանութեան, տարի մըն ալ հետեւած է "Musica Sara" երաժշտական դասընթացքներուն, որ Վատիկանի կողմէ հաստատուած հոգեւոր երաժշտութեան դասընթացքներն են:

Տոքթորայի համար աւարտաճառ ներկայացնելու այն միտումով, որ ապագային պիտի նուիրուի դաստիարակչական ասպարէզին. կընտրէ "Դաստիարակչական Հոգեբանութիւն" - "Յանցանքի զգացումը երեխաներու մօտ" նիւթը:

Հռոմի Գրիգորեան Համալսարանէն կը ստանայ Փիլիսոփայութեան եւ Աստուածաբանութեան դոկտոր աստիճան: 1962-ին կարտինալ Աղաճանեանի ձեռամբ վարդապետ կ՛օծուի: Մաս կը կազմէ Մխիթարեան ուխտին ծայրագոյն վարդապետ աստիճանով:

Նոյն համալսարանէն ստանալէ ետք արուեստի պատմութեան բարձրագոյն վկայական, կը վերադառնայ Վենետիկ, ուր կը յաճախէ տեղւոյն Գեղարուեստից Ակադեմիան, ուսուցիչ ունենալով Սանթոմազօ, Վետովա եւ Սաէթթի նշանաւոր արուեստագէտները:

Ծառայած է Եւրոպայի, Միջին Արեւելքի եւ Ամերիկայ-ի հայկական գաղթօճախներուն մէջ։ Ան հոգեւոր եւ ստեղծագործական կեանքին զուգահեռ վարած է նաեւ խմբագրական եւ վարչական գործեր՝ տնօրէնութեան պաշտօն վարած է Հալէպի Մխիթարեան վարժարանին:

Իր առաջին արուեստի ցուցահանդէսը կայացած է 1962-ին Վենետիկի մէջ, որմէ ետք ունեցած է բազմաթիւ ցուցահանդէսներ աշխարհի կարեւորագոյն մայրաքաղաքներուն մէջ։ Ստացած է բազմաթիւ մրցանակներ:

Հայր Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան հեղինակ է շարք մը գիրքերու հայերէն եւ օտար լեզուներով:

Այժմ կը գործէ Փարիզ-ի մէջ՝ ուսուցանելով Փարիզի Սամուէլ Մուրատ վարժարանին մէջ։ Միեւնոյն ժամանակ ինքնաբուխօրէն կը գծէ եւ բազամաթիւ ցուցահանդէսներ պատրաստած է արդէն: Վերջերս ալ Կալէրի տը Սէվրի մէջ ցուցադրած է իր գործերը: Իր ծախած բոլոր նկարներուն հասոյթը ան յատկացուցած է վարժարանի նորակառոյց շէնքին ծախսերուն: Հայ տղոց այս վարժարանը ունի 160 գիշերօթիկ աշակերտներ:

                                     

2. Հրատարակչական- Մխիթարեան Միաբանութեան գրականագիտական ու պատմական աշխատութիւններ

Երեւան-ի մէջ "Զանգակ-97" տպարանէն լոյս տեսած են Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի հետեւեալ գիրքերը: -

2003-ին "Մխիթարի եւ Մխիթարեաններու նպաստը հայ մշակոյթին" Վենետիկ - Ս. Ղազար, 79 էջ

2003-ին "Մխիթար վրդ. Սեբաստացիի և Մխիթարեաններու նպաստը հայ մշակոյթին" Վենետիկ - Ս. Ղազար, 79 էջ

2004-ին "Հայ ժողովուրդի ազատագրութեան պայքարը ԺԹ-ի դդ." Վենետիկ - Ս. Ղազար, 91 Էջ

2004-ին "Պատմական հողերու վրայ" Ճամփորդ. նօթեր: Վենետիկ - Ս. Ղազար, 120 Էջ

2004-ին "Խոհեր կեանքի մասին" Վենետիկ - Ս. Ղազար

2004-ին "Հայկական ցոլքեր" Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 1, Թիւ 2, Թիւ 3 եւ Թիւ 4 գիրքերը:

2006-ին "Հայկական ցոլքեր" Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 5 եւ Թիւ 6 գիրքերը:

2008-ին "Հայկական ցոլքեր" Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 7 գիրքը

2009-ին "Հայկական ցոլքեր" Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 8 գիրքը

2011-ին "Հայկական ցոլքեր" Վենետիկ - Ս. Ղազար, Թիւ 9 գիրքը

                                     

3. Հրատարակչական՝ Ներքին քաղաքականութիւն-Հայաստան, Հայ ժողովուրդի Պատմութիւն եւ Հայ գրականութիւն

Երեւան-ի մէջ "Զանգակ-97" տպարանէն լոյս տեսած են Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի հետեւեալ գիրքերը: -

2003-ին Հայաստանեան պատկերներ Եւսեբիոս Քրոնիկագիր, 230 էջ

2003-ին Հայաստանեան պատկերներ Եւսեբիոս Քրոնիկագիր, 130 էջ

նաեւ լոյս տեսած են հետեւեալ գիրքերը

2004-ին Լոս Անճելըս Հայաստանեան պատկերներ Հայ ժողովուրդի Պատմութիւն Յարութիւն Մովսէսի Վրդ. Պզտիկեան, 172 էջ

2006-ին Վենետիկ-Ս.Ղազար Հայաստանեան պատկերներ Հայ գրականութիւն Յարութիւն Մովսէսի Վրդ. Պզտիկեան, 398 էջ

                                     

4. Արուեստ՝ նկարչութիւն

Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան արուեստագէտին բնորոշ է արուեստի Գերիպաշտութեան շարժման ոճը Սըրրի՜ըլզմ SURREALISM: Գերմանացի անուանի Փրոֆէսօր Քիրշպաումի հետ ուսումնասիրած է նախաքրիստոնէական արուեստները: Հոն է, որ իր հետաքրքրութիւնը արթնցած է Արուեստի հանդէպ եւ ներկայացուցած է որպէս նիւթ՝ "Հայկական Ճարտարագիտութիւնը": Երկու տարի Վենետիկի նկարչական Ակադեմիան յաճախած է:

Ան Վենետիկի Ակադեմիայի նկարչութեան կաճառին անդամ է:

Տես նկարչական գործերը այս յղումով՝Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի նկարչական արուեստի գործերու շարքը

                                     

5. Ցուցահանդէսներ

Վենետիկի արուեստասէր բարեկամները զինք կը մղեն եւ անոնց քաջալերութեամբ կուտայ իր առաջին ցուցահանդէսը՝ Վենետիկի "Palazzo Giustinia" -ին մէջ։ Դարձեալ բարեկամներու դրդումով յաջորդաբար կը ցուցադրէ "Castel Franco Veneto" վենետիկ եւ "Treviso" եւ շրջակաները:

Փարիզի մէջ կազմակերպուած է Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ցուցահանդէսը՝ Աէվրը քաղաքի Քաղաքապետարանի Դահլիճին մէջ, "Yans" ակումբին մէջ։ Յետոյ Փարիզի ձախակողմեան թաղամասի "Կալէրի տը Սէվրը" կոչուած աշխատանոցին մէջ:

Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան ունի անհատական ցուցահանդէսներու շարք մը:

                                     

6. Մրցանակներ եւ Պատուագրեր

Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան Նկարչութեան հետեւած է իբրեւ սիրելի զբաղմունք մը միայն, կարգ մը Ակադեմիներ զինք ընտրած են իրենց ցկեանս անդամ:

1966-ին Սալոն տէնտէփանտանսի միջազգային ցուցահանդէսին, Շակալի եւ Սալվատոր Տալիի նման մեծերու կողքին ցուցադրուած են նաեւ Հայր Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի գործերը եւ իբրեւ նորայայտ տաղանդ շահած է Ոսկէ Մետալ:

1967-ին Արուեստի, Գրականութեան եւ Գիտութեան կաճառէն ստացած է արծաթէ մետալ:

2011-ին ան փարիզի մէջ պարգեւատրուած է "Քրուայ տը Շվալիէր" Ասպետական Խաչը:

                                     

7. Արտաքին յղումներ

"Բազմավէպ" հայագիտական հանդէսը հիմնուած 1843-ին, պաշ­տօնաթերթն է Մխիթարեան Միաբանութեան եւ լոյս կ՚ըն­ծա­յուի Սուրբ Ղազարի Հայկա­կան Ճեմարանի կողմէ:

Կայքէջ Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան

ՀԱՅ ԳԻՐՔ = Armenian Book Հ. Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան

                                     

8. Պատկերասրահ

Յարութիւն Վարդապետ Պզտիկեանի հետ հանդիպում Երեւանի մէջ։ Աջէն ձախ՝ արուեստագէտ գեղանկարիչներ՝ Զաւէն Պարտաքճեան, Վիգէն Շարոյեան, արուեստագէտ եւ ազգագրագէտ՝ Հրազդան Թոքմաճեան, Յարութիւն Վրդ. Պզտիկեան եւ արեւելագէտ՝ Սերգեյ Մանվելյան: 31 Օգոստոս 2017:

                                     

9. Աղբիւրներ

  • Նշուեցաւ Մխիթարեան Միաբանութեան Սեւրի Սամուէլ Մուրատեան Վարժարանի Եւ Մշակութային Կեդրոնի Հիմնադրման 180 Ամեակը
  • ՀԱՅ ԳԻՐՔ = Armenian Book Յարութիւն վրդ. Պզտիկեան
  • Հայր Յարութիւն Ծյրգ. Վրդ. Պզտիկեան
  • Սրբոց Վարդանանց Տօնակատարութււնը Սամուէլ Մուրատեան Վարժարանէն Ներս
  • "Բազմավէպ" հայագիտական հանդէս Հայկական Ճեմարան Սրբոյն Ղազարու ՊԶՏԻԿԵԱՆ Հ. ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՎՐԴ.
                                     
  • Ստեփանեան Տ. Վարդան Քհնյ. Առաքելեան Տ. Վրթանէս Քհնյ. Թոնդեան Տ. Նշան Քհնյ. Պզտիկեան Տ. Մկրտիչ Քհնյ. Քէշիշեան Այժմու Հոգեւոր հովիւ Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցի
  • Մխիթարեան Միաբանութեան, Վենետիկ - Ս. Ղազար, 1905, էջ 19 - 29: Հ Յարութիւն վրդ Պզտիկեան Մխիթար վրդ Սեբաստացիի եւ Մխիթարեաններու նպաստը հայ մշակոյթին Երեւան