Back

ⓘ Պզուկ




Պզուկ
                                     

ⓘ Պզուկ

Պզուկը մորթի մազապարկերու եւ ճարպագեղձերու բորբոքումի հետեւանքով՝ մորթի մակերեսին վրայ յառաջացած փշտիկաւոր հիւանդութիւն է:

Ան կը յայտնուի գլխու եւ երեսի վրայ, յատկապէս՝ ճակատի, այտերու, շրթունքի, կզակի եւ վիզի վրայ:

Պզուկը կը պատահի պատանիներու, երիտասարդներու եւ տարեցներու մօտ, առանց սեռի եւ գոյնի խտրութեան:

Սակայն անիկա առաւելաբար տեսնուած երեւոյթ է պատանիներուն մօտ, արբունքի շրջանին:

                                     

1. Ձեւեր

Պզուկը կը յայտնուի զանազան ձեւերով.

  • Հանգոյց-կծիկներ nodule
  • Թարախափշտիկներ pustules եւ կայծորիկներ furuncles
  • Պարկային փշտիկներ cystic
  • Մազով լեցուն թարախափշտիկներ comedon
  • Պարզ կարմրագոյն փշտիկներ papule
                                     

2. Ախտապատճառներ

Պզուկի ախտապատճառներն են՝

Հիմնական ախտապատճառներ

  • Ներազդակային hormonal խանգարումներ, որոնք տեղի կունենան՝
  • Դաշտանամիջոցին menstrual cycle
  • Դաշտանադադարին menopause
  • Յղութեան 9 ամիսներու ընթացքին
  • Արբունքի շրջանին

Վերոյիշեալ չորս պարագաներուն ալ տեղի կունենան մնայուն կամ ժամանակաւոր ներազդակային խանգարումներ եւ փոփոխութիւններ: Այս ներազդակները կը գրգռեն մորթի ճարպային գեղձերը, որոնք բնականէն աւելի ճարպ արտադրելով՝ պատճառ կը դառնան պզուկի յայտնութեան:

  • Գերքրտնութիւն եւ մորթի խոնաւութիւն, որ կը պատահի մանաւանդ ամրան եղանակին

Երկրորդական ախտապատճառներ

  • Տուրմի չափազանց սպառում.
  • Մորթի մաքրութեան համար գոր- ծածուած որոշ օծաններ ointments.
  • Սեռային կեանքի աշխուժութիւն.
  • Դէմքի անբաւարար մաքրութիւն.
  • Ճարպակալում-գիրութիւն
                                     

3. Բարդութիւններ

Պատանեկան տարիքին պատահած պզուկի փշտիկները ընդհանրապէս կը բարելաւուին եւ կանհետանան մինչեւ 20 տարեկան: Քիչ պարագաներու եւ մանաւանդ կիներու մօտ, պզուկը կը դառնայ մնայուն երեւոյթ մինչեւ 40 տարեկան:

Պզուկը կրնայ յառաջացնել կարգ մը բարդութիւններ, որոնցմէ կարեւորագոյններն են՝

  • Թարախափշտիկներու մնայուն սպիացում.
  • Գլխու եւ դէմքի մորթի երկրորդական բորբոքում, որ կը յառաջանայ, երբ պզկոտ պատանին շարունակ կը խաղայ իր փշտիկներով, կամ կը քերէ զանոնք
  • Ամօթխածութիւն, ընկճուածութիւն եւ զգացական ու հոգեբանական զանազան խանգարումներ պզկոտ պատանիներուն մօտ, արբունքի շրջանին
                                     

4. Դարմանում

Պզուկի դարմանումը կը կայանայ որոշ միջոցառումներով.

  • Գլխու եւ դէմքի մորթի յարատեւ մաքրութիւն՝ յատուկ օճառներով, օծաններով եւ լոգանքով
  • Ճարպի արտադրութեան նուազում՝ դեղերու գործածութեամբ.
  • Հակամանրէական դեղերու գործածութիւն.