Back

ⓘ Պատկեր (գրականութիւն)




                                               

Մարդու աուրա

Մարդու աուրա, մի շարք տարբեր էզոթերիկ հաւատալիքներու եւ Արեւելեան կրօններու մէջ մարդու հոգու և ոգու դրսևորումը։ Աուրան իրապէս գոյութիւն ունեցող առարկայ կամ վիճակ չէ, եւ, համապատասխանաբար, ուսումնասիրութեան առարկայ չէ ոչ մէկ գիտութեան ճիւղի համար, սակայն քիչ չեն տարբեր կեղծ գիտական ուղղութիւններու ծիրին մէջ այդ հասկացութեան օգտագործման դէպքերը, օրինակ՝ կենսադաշտերու կամ աւանդական բժշկութեան մէջ: Աուրան կրօնական եւ գաղտնի փիլիսոփայական կամ վարդապետութեան աւանդութիւններու եւ առասպէլներու մէջ շող է մարդու գլխուն եւ մարմնի շուրջ։ Կարող է դիտուիլ որպէս յատուկ, առեղծուածային ուժի նշան։ Առեղծուածա ...

                                     

ⓘ Պատկեր (գրականութիւն)

Պատկեր, գրական գործ կամ գեղանկար, որ ոչ թէ մեքենայական վերարտադրութիւն է՝ իրականութեան, այլ անոր վերստեղծումը՝ արուեստագէտի երեւակայութեան եւ յուզական-գեղագիտական զգայնութեան գործօն օժանդակութեամբ, ու ասիկա ի զօրու է նոյնիսկ ամէնէն "իրապաշտ" գրագէտներու համար։

Այս գործօնները երեւակայութիւն, յուզականութիւն եւ ճաշակ, կը ստեղծեն ուրեմն "երկրորդ իրականութիւնը", որ կը կոչենք գեղարուեստական պատկեր։

                                     

1. Գրական-գեղարուեստական պատկեր են՝

  • Պատմուող պատահարներն ու գործողութիւնները։
  • Առաջին հերթին անձ-պատկեր կազմող գրական կերպարը "հերոսը". երբեմն նաեւ խումբ-կերպարներ՝ խմբակ, ամբոխ երբ առանձնացուած անհատներ՝ չեն որ երեւիր։
  • Մարդկային ապրումները՝ քնարական գործերու կամ հատուածներու մէջ.
  • Նկարագրուող տեսարանները օրինակ՝ բնանկարներ, բայց նաեւ մարդակերտ կառոյցներ, որոնք կերպարներու կամ գործողութիւններու շրջանկարները կրնան ըլլալ միանգամայն։

Կը տեսնենք, որ գրականութեան մէջ պատկերի այս ընդհանուր հասկացութիւնը կապ չունի լեզուական փոխաբերութիւն-պատկերին արդատրութեան միտքը, նիւթերը։

Գրական պատկերը իրականութենէն զատուած, ընտրուած գիծերու համադրութիւն է, կատարուած գրագէտին ենթակայական մասնակցութեամբ ու արժէւորումով։

Այս պատճառով ալ, գրական պատկերը յատկապէս կերպարը կ՛ունենայ սեփական "գոյութիւն", իրական կեանքի գիծեր. բայց չափով մըն ալ կը նոյնանայ գրագէտներին հետ, կ՛արտայայտէ զայն, ե՛ւ յուզականօրէն, ե՛ւ գաղափարական իմաստով։

Ուրիշ խօսքով, անիկա հիմնուած է երկուութեան մը վրայ, որ մէկ կողմէ կ՛ապահովէ իր միակնութիւնը, ապրող անհատի մը պէս թանձրացական, անկրկնելի ըլլալը։

Գրական պատկերը կեանքը ճշմարտօրէն կ՛արտայայտէ, բայց չի վերարտադրեր ճշդութեամբ. որովհետեւ ճիշտ ու մանրամասն նկարագրութիւն մը կամ պատում մը, ինչպէս կ՛ընեն լրագրական տեղեկատուութիւնները, չի դառնար գրական գործ։

Գրականութիւնը պարտի ուրեմն բնութիւնն ու կեանքը արտայայտել, ո՛չ վերարտադրել։ Մեկնելով ընտրուած գիծերէ, անիկա կը ստեղծէ իրականութեան գեղարուեստական պատկերը, կու տայ անոր պատրանքը։

Նկատենք, որ արդէն գրական գործի ընթերցողը իրեն հաղորդուածը կ՛ընդունի պայմանականօրէն, այսինքն կ՛ընդունի իբր "պատրանք", ոչ իբր "իրական իրականութիւն" ։