Back

ⓘ Արսէն Պալեան




                                     

ⓘ Արսէն Պալեան

Աւարտած է Պէրպէրեան վարժարանը 1911-ին։ Տարի մը յաճախած է Սորպոն համալսարանը եւ մտած է ուսուցչական ասպարէզ, նախ Տրապիզոն, ապա՝ Պէրպէրեան վարժարանը 1913-1914։

1915-1919 Ցեղասպանութեան տարիներուն, կը պահուըտի զանազան տեղեր, ու զինադադարէն ետք 1919-1922 թուականներուն կը ստանձնէ Իզմիրի ազգային վարժարանին փոխ տեսուչի պաշտօնը։ Փոքր Ասիոյ մէջ յունական բանակին պարտութեամբ, կանցնի Միտիլլի եւ հոնկէ Գավալա, Տրամա եւ Սերեսի շրջանները, իբր Ամերիկեան Նպաստամատոյցի որբանոցներուն գործիչ։ Այսպէս, 1930-ին, 500-ի մօտ հայ որբերու հետ կը փոխադրուի Եգիպտոս որպէս անոնց դաստիարակն ու հսկիչը։ Հոգիով ու սրտով կը նուիրուի երկսեռ որբերուն դաստիարակութեան ու կրթութեան․ ոչ միայն նստարաններուն վրայ, այլ անոնց դուրսի կեանքին մէջ։ 1936-ին կը վերադառնայ Յունաստան, ուր Տէտէաղաճի եւ Տրամայի հայկական դպրոցներուն մէջ կը պարապի ուսուցչութեամբ․ Սեպտեմբեր 1936-ին կը ստանձնէ Քոքինիոյ "Զաւարեան" վարժարանի տնօրէնութիւնը․ նոյն տենդով ու նուիրումով, հայրական հոգածութեամբ՝ հանգիստն ու առողջութիւնը զոհելով։

Բ․ համաշխարհային Պատերազմի տարիներուն, 1942-ին վերջերը, Սելանիկ կը հրաւիրուի իբրեւեւ Կիւլլապի Կիւլպէնկեան վարժարանի տնօրէն։ Սակայն, ձիւն-ձմրան մէջ եւ պատերազմի այն օրերուն, կ՛ունենայ տաժանելի ճամբորդութիւն մը հանրակառքով եւ Սելանիկ հասնելուն պէս անկողին կ՛իյնայ թոքախտով, որ արագօրէն կը զարգանայ ու անբուժելի կը դառնայ։ Այս ծանր վիճակով, 1943-ի աշնան զայն Քոքինիա կը փոխադրեն, դարմանումի ակնկալութեամբ։ Աչքերը կը փակէ 6 Յունուար 1944-ին եւ կը թաղուի Քոքինիոյ գերեզմանատունը։

Մեծ եղաւ անոր ծառայութիւնը կրթական ասպարէզին մէջ։ Ուղղադատ միտք, անկաշառ խիղճ, վճռականութիւն․ երեք եզակի ազգային գործիչի յատկութիւններ, որոնք զայն սիրելի ու յարգելի դարձուցին բոլորին։ Երեւութապէս՝ հանդարտ ու պաղարիւն կը թուէր, սակայն աշխատանքին ընթացքին՝ հոգին կը բռնկէր, կրակ ու բոց կը դառնար։ Յետ մահու, Քոքինիոյ Երիտասարդականի խումբը կանուանակոչուի "Արսէն Պալեան" ։

Յունաստան, կրթական ծառայութեան առընթեր, աշխատակցեցաւ "Նոր Օր" օրաթերթին․ գրութիւնները կը ստորագրէր Ա․Գեղակ գրչանունով։

                                     
  • Մամուրեան ծն.1941 Աղեքսանդրիա գրող Արսէն Պալեան 1889 - 1944 Յունաստան ազգային գործիչ Արսէն Ջուլֆալակեան ծն.1987 ըմբիշ Արսէն տ Արսովալ ֆրանսերէն Arsène d Arsoval
  • օրով Վիգէն Գլակ Կարօ Սասունի, մ.1977 բանասէր, արձակագիր եւ իրաւաբան Արսէն Պալեան մ.1944 կրթական մշակ, յօդուածագիր, ազգային գործիչ Տե ս նաեւ Ստորոգութիւն: 1889
  • Գաբրիէլ Սեւեան մ.1900 հայ բժիշկ 1920, Կարպիս Ճանճիկեան մ.1946 1944, Արսէն Պալեան ծն 1889 կրթական մշակ, յօդուածագիր, ազգային գործիչ 1969, Շալվա Նուցուպիձէ
  • լիբանանցի քաղաքական գործիչ Տե ս նաեւ Ստորոգութիւն: 1944 մահեր 06 Յունուար Արսէն Պալեան ծն.1889 կրթական մշակ, յօդուածագիր, ազգային գործիչ 21 Փետրուար Միսաք
  • ընտանիքներու կողմէ որդեգրումի յատուկ ծրագրի մը գործադրութեան պատճառով տես Արսէն Պալեան 1938 թուականին յունահայոց Ազգային Կեդրոնական Վարչութեան Յունաստանի
  • ԿԵԱՆՔԻ ՈՒՂՂԻՆԵՐՈՎ Ե և Զ ՀԱՏՈՐՆԵՐՈՒ Կարօ Մինասեանի արխիւ Սօս Վանի Արսէն Պալեան Վազգէն Եսայեան Քոքինիոյ Գոքինիա հայկական գաղութը, Յունաստան Հայ Կապոյտ
  • գրող եւ բանաստեղծ Դեկտեմբեր 24 Արսէն Բագրատունի ծն.1790, Կ.Պոլիս գրող եւ մշակութային գործիչ Անյայտ օրով Կարապետ Պալեան ծն.1800 սուլթանական ճարտարապետ
  • արխիւ Հէլլենական Քնար Հայ եկեղեցւոյ գրադարան Հէլլենական Քնար հայ գիրք Արսէն Պալեան Օննիկ Զաքարեան Նազարէթ Պէրպէրեան Յուշամատեան, Կարին - էրզրում Աթէնք յուն
  • Տ. Խորէն Քհնյ. Ներսէսեան Տ. Բաբգէն Քհնյ. Քէնտիրճեան Տ. Սահակ Քհնյ. Պալեան Տ. Արսէն Քհնյ. Քէշիշեան Տ. Վաչէ Քհնյ. Թաթոյեան Տ. Սեւակ Քհնյ. Վասիլեան Տ. Յարութիւն