Back

ⓘ Ուփսալա Համալսարանի Անձերու Ցանկ




Ուփսալա Համալսարանի Անձերու Ցանկ
                                     

ⓘ Ուփսալա Համալսարանի Անձերու Ցանկ

Ստորեւ բերուած է Ուփսալա համալսարանին հետ կապ ունեցած նշանաւոր անձերու ցանկը:

  • Մեքենագէտ եւ գիւտարար Քրիսթոֆըր Փոլհեմ Christopher Polhem 1661–1751
  • Նոպէլեան Մրցանակ ստացած բնագէտներ՝
  • Թուաբանագէտ Եոսթա Միթթակ-Լեֆլեր Gösta Mittag-Leffler 1846–1927
  • Քայ Սիկպահն Kai Siegbahn 1918-2007, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1981-ին, Մաննէ Սիկպանի որդին է
  • Հաննես Ալփվէն Hannes Alfvén 1908-1995, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1970-ին
  • Մաննէ Սիկպահն Manne Siegbahn 1886-1978, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1924-ին
  • Բնագէտ Ռոլֆ Մաքսիմիլիան Սիվըրթ Rolf Maximilian Sievert 1896-1966, որուն անունով է Սիվըրթ միաւորը
  • Բնագէտ Անտերս Եունաս Օնկսթրեոմ Anders Jonas Ångström 1814-1874, որուն անունով է Անկսթրեմ միաւորը
  • Աստղագէտ Նիլս Քրիսթոֆըր Տիւներ Nils Christoffer Dunér 1839-1914, 1888-էն Ուփսալայի աստղագիտութեան փրոֆեսոր
  • Բնագէտ Նութ Անկսթրեմ Knut Ångström 1857-1910
  • Թուաբանագէտ Էրիք Իվար Ֆրէտհոլմ Erik Ivar Fredholm 1866-1927, որ հիմնած է ներկայի ինթեկրալ հաւասարումներու տեսութիւնը
  • Աստղագէտ Քարլ Շարլիէ Carl Charlier 1862-1934
  • Բնական գիտութիւններ
  • Բնագէտ եւ աստղագէտ Անտերս Սելսիւս Anders Celsius 1701-1744, "Սելսիւս սանդխակի" ն նախատիպը ստեղծողը
  • Աստղագէտ Քլես-Ինկվար Լակերքվիսթ Claes-Ingvar Lagerkvist ծն. 1944
  • Թուաբանագէտ Լէնարթ Քարլեսոն Lennart Carleson ծն. 1928, արժանացած է Թուաբանագիտութեան Ուոլփի մրցանակի 1992-ին
  • Քիմիագիտութիւն, երկրաբանութիւն եւ Հանքաբանութիւն
  • Քիմիագէտ Թորպերն Պերկման Torbern Bergman 1735–1784
  • Քիմիագէտ, բնագէտ եւ հանքագէտ Եուհան Կատոլի Johan Gadolin 1760–1852
  • Անտերս Կուսթաֆ Էքեպըրկ Anders Gustaf Ekeberg 1767-1813, թանթալը բացայայտողը
  • Քիմիական տարրեր բացայայտած գիտնականներ՝
  • Եուհան Կոթլիպ Կան Johan Gottlieb Gahn 1745-1818, մանկանը բացայայտողը
Եոնս Եաքոպ Պերսելիւս Jöns Jakob Berzelius 1779-1848 ներկայիս քիմիագիտութեան հայրերէն մեկը կը համարուի, բացայայտած է սիլիկիւմ, սեղէն, թորիւմ եւ կերիւմ քիմիական տարրերը
  • Նիլս Կապրիէլ Սեֆսթրեոմ Nils Gabriel Sefström 1787-1845 բացայայտած է վանադինը
  • Լարս Փրէտրիք Նիլսոն Lars Fredrik Nilson 1840–1899, բացայայտած է սքանտիոնը
  • Եուհան Աւկուսթ Արփուէտսոն Johan August Arfwedson 1792-1841, բացայայտած է ղիթիոնը
  • Նոպէլեան Մրցանակ ստացած քիմիագէտներ՝
  • Քիմիագէտ եւ երկրաբան Փեր Թէոտոր Քլեւէ Per Teodor Cleve 1840-1905
  • Սվանթէ Արհէնիւս Svante Arrhenius 1859–1927, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1903-ին
  • Թէոտոր Սվէտպերկ Theodor The Svedberg 1884–1971, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1926-ին
  • ովկիանագէտ V. Walfrid Ekman 1874–1954
  • բնագէտ եւ բնաբան Անտերս Սփարման Anders Sparrman 1748–1820
  • Քարլ Փէթեր Թունպերկ Carl Peter Thunberg 1743–1828
  • բուսաբան Ուլաւ Ռուտպէք կրտս. Olaus Rudbeckius, junior 1660–1740
  • Ատամ Ափսելիւս Adam Afzelius 1750–1837
  • Էրիք Ախարիւս Erik Acharius 1757–1819
  • բուսաբան Քարլ Լինէուս Carl Linnaeus 1707–1778, թաքսանոմիոյ հայրը
  • Լինէուսի աշակերտները՝
  • բնախոյզ եւ արեւելագէտ Փէթեր Փորսսքոլ Peter Forsskål 1732–1763
  • գերմանացի գիտական հեղինակ Եոհան Պէքման Johann Beckmann 1739–1811 մտցրած է թեքնոլըճի բառը
  • բուսաբաններ՝
  • Անտերս Տայլ Anders Dahl 1751–1789, որուն անունով է տայլիա ծաղիկը
  • բժշկագիտութիւն եւ կենսագիտութիւն
  • Տանիէլ Սոլանտեր Daniel Solander 1733–1782
  • բնագէտ Ուլաւ Ռուտպէք Olaus Rudbeckius 1630–1702, բժշկագիտութեան փրոֆեսոր, նաեւ՝ ճարտարագէտ, ճարտարապետ կեղծ պատմական շովինիստական երեւակայական գրագէտ
  • դանիացի Եուհան Քրիսթիան Փապրիսիւս Johan Christian Fabricius 1745–1808
  • կենսաբան Սվանթէ Փաըպու Svante Pääbo ծնած՝ 1955
  • կենսաքիմիագէտ Արնէ Թիսելիւս Arne Tiselius 1902–1971, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1948-ին
  • բուսաբան Էլիաս Մակնուս Փրիես Elias Magnus Fries 1794–1878, ներկայիս սունկերու դասանուններու հայրը կը համարուէ
  • հունկար բնագէտ Ռոպերթ Պարայի Robert Bárány 1876–1936, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1914-ին, Ուփսալայի փրոֆեսոր եղած է 1917-էն
  • բուսաբան Եորան Ուալէնպերկ Göran Wahlenberg 1780–1851, botanist
  • ակնաբան Ալվար Կուլսթրանտ Allvar Gullstrand 1862–1930, արժանացած է Նոպէլեան Մրցանակ-ի 1911-ին
  • Սվեն Հետին Sven Hedin 1865–1952, Կեդրոնական Ասիոյ իր ճամբորդութեամբ հանրածանօթ,ազնուական տիտղոսին արժանացած վերջին անձն է
  • Բնախոյզներ
  • Ֆին Մալմկրեն Finn Malmgren 1895–1928, Արքթիքան հետազօտող
  • Չինագէտ Պերնհարտ Քարլկրէն Bernhard Karlgren 1889-1978
  • Պատմատնտեսագէտ Էլի Հէքսշեր Eli Heckscher 1879-1952
  • Մարդագիտութիւն եւ Ընկերագիտութիւն
  • Հնաաբան Օսքար Մոնթելիւս Oscar Montelius 1843-1921
  • Լեզուաբան Ժորժ Տիւմեզիլ Georges Dumézil, ֆրանսերէնի դասախօս 1931-1933
  • Միշել Ֆուքօ Michel Foucault, ֆրանսերէնի դասախօս 1954-1958
  • Քաղաքագէտ Ռուտոլֆ Շէլլէն Rudolf Kjellén 1864-1922
  • Պատմագէտ, բանաստեղծ, երգահան Էրիք Կիւսթավ Կէյիեր Erik Gustaf Geijer 1783-1847
  • Օկիւսթ Շլոզըր August Ludwig von Schlözer, 1755/56-ին ուսանած է Եոհան Իհրէի հետ