Back

ⓘ Նոր Կիրակի




Նոր Կիրակի
                                     

ⓘ Նոր Կիրակի

Զատիկ կը նշանակէ ազատութիւն եւ այդ օրը կրկնակի ազատութեան օր է: Աստուած մարդկութիւնը ազատած է մեղքերէ, սակայն անոնք կը գտնուին կիրքերու ազդեցութեան տակ: Իսկ երբ Աստուած ամէն ինչ կը նորոգէ եւ մարդկութիւնը կազատէ, ատիկա կը կոչուի Կրկնազատիկ: Կրկնազատիկ կը կոչուի մարդկութեան յարութեան պատճառով: Քրիստոս առաջին Կիրակի օրը մարդոց յարութիւն տուաւ Իր հոգուով ու զօրութեամբ, իսկ երկրորդ կիրակի օրը մարդոց յարութիւն կու տայ ըստ մարմինի՝ եւ մեռելներէն յարութիւն առնելով անոնք կանմահանան: Նոր կիրակի եւ Կրկնազատիկ կը կոչուի, որովհետեւ կը տօնուի մարդոց հոգիի փրկութեան նաւակատիքը՝ հոգեւոր ուրախութեամբ ու տօնախմբութեամբ:

                                     

1. Ինչո՞ւ Եկեղեցին, այս յիշատակը կը տօնէ

Յիսուս, իր յարութենէն ետք յաճախակի առիթներով կերեւի իր աշակերտներուն։ Յարութեան ութերորդ օրը, Յիսուս դարձեալ կերեւի անոնց։ Այնտեղ էր նաեւ Թովմաս առաքեալը, որ Յարութեան օրը չէր տեսած Տէրը եւ ըսեր էր.

Յիսուս կը հրաւիրէ Թովմասը, որ իր ձեռքերը կողին մէջ խրէ եւ շօշափէ։ Բայց ան միայն կը բացագանչէ՝ "Տէ՜րս եւ Ա՜ստուածս" ։

Յիսուս կըսէ անոր.

Եկեղեցին այս յիշատակը կը տօնէ որպէս նաւակատիք Զատիկի։ Յոյները Նոր Կիրակին կը կոչեն ԹՈՎՄԱՅԻ ԿԻՐԱԿԻՆ։ Կիրակի կամ Կիւրակէ յունարէն բառ է, որ կը նշանակէ Տէրունի օր։ Սկզբնական շրջաններուն տարածուած չէր Կիրակի բառը, այլ կը գործածուէր Միաշաբաթ անունը, որպէս շաբթուան առաջին օրը, երբ Քրիստոս յարութիւն առաւ մեռելներէն։

Հետագային է, որ Միաշաբաթի փոխարէն կը տարածուի յունարէն Կիրակի բառը։ Կիրակի օրուան համար Առաքելական 34 կանոններու երկրորդը հետեւեալ հրահանգը կու տայ. "Բոլոր Կիրակի օրերը տօն կ’ըլլայ եւ պատարագ կը կատարուի, կը կարդացուին մարգարէական Գիրքեր եւ առաքելական Նամակներ, եւ ապա կը կարդացուի Ս. Աւետարան" ։ Քրիստոնեաներուն համար Կիրակի օրը հանգստեան օր է։ Սակայն, հանգիստը տանմէջ ամբողջ օրը հանգիստ ընել չէ, ոչ ալ մինչեւ ուշ ժամեր քնանալ։ Ֆիզիքական հանգիստէն աւելի կարեւորը հոգիի հանգստութիւնն է։ Եւ այդ հանգստութիւնը կարելի է զգալ պատարագի մասնակցութեամբ, աղօթքով։

Քրիստոսի յարութեամբ միաշաբաթ օրը կը նուիրագործուի եւ կը դառնայ Կիրակի, ուստի անոր յաջորդող միաշաբաթը կը կոչուի Նոր Կիրակի կրկնազատիկ՝ Կրկին Զատիկ։ Նոր Կիրակին կը խորհրդանշէ Քրիստոսի եկեղեցւոյ հաստատման եւ ծաւալման սկիզբը։

                                     

2. Ի՞նչ կը թելադրեն առաքեալները

Առաքեալները, որոնք ոգեւին նորոգուած էին Քրիստոսի քարոզութեամբ, յարութեամբ ու մանաւանդ Սուրբ Հոգիի ներգործութեամբ, նոյն վերանորոգութիւնը կը թելադրեն բոլորին: Պօղոս Առաքեալ, որ արդարեւ Յիսուսի ուղղակի եւ անմիջական ազդեցութեամբ հոգեպէս եւ հիմնովին վերակենդանացաւ, իր նամակներուն մէջ հզօր շեշտ կը դնէ այս լարին վրայ:

Այս օրը եկեղեցիներէն ներս կերգուի "Շարական Նոր Կիրակիին" "Օրհնութիւն"ը, որ Ներսէս Լամբրոնացի քերթողական բարձր ոճով գրած է. հոն գրողը կը յայտարարէ մարդկային ազգի նորոգութիւնը մեղքի եւ մահուան հնութենէ եւ կը հռչակէ այս Կիրակին իբրեւ Նաւակատիքը, այսինքն սկիզբը մարդոց փրկութեան:

                                     

2.1. Ի՞նչ կը թելադրեն առաքեալները Շարականին համառօտ բացատրութիւնը

Շարականին սկիզբը յիշուած "Նորոգեալ Կղզիք" ը քրիստոնեայ դարձած ազգերն են. նոյն նշանակութիւնը ունի յաջորդ տողի "Եկեղեցիք հեթանոսաց" բացատրութեան հետ: Շարականի երկրորդ տունով Սրբազան բանաստեղծը խօսքը կ’ուղղէ "Հարսին", այսինքն Եկեղեցիին, ըսելով. "Ներսէն զարդարուէ ոսկեճամուկ զգեստներով պճնուած". այսինքն առաքինութիւններով եւ սրբութեամբ նորոգուէ: Երրորդ տունի "Սիոնի Որդիները" եկեղեցիի զաւակներն են: Շարականի այս համարով կը թելադրուի անոնց. "Ուրախացէք ի Քրիստոս թագաւորն" եւ ձեր հոգիներուն հնութենէն նորոգուած ըլլալու առիթով Նուակատիք տօնեցէք եւ օրհնեցէք հրեշտակներու հետ "փառաց թագաւոր" Քրիստոսը: