Back

ⓘ Նիւթ




                                               

Ուղեղ

Ուղեղ, կեդրոնական նիարդային համակարգի օրկան։ Տեղադրուած է գանկի խոռոչին մէջ, անոր զանգուածը կը տատանի 1300-1400 կ․ սահմաններուն մէջ։ Յատուկ պարագաներուն այն կրնայ ունենալ 1100-2000 կ․ զանգուած։ Ուղեղին կապուած են 12 զոյգ գանկուղեղային նիարդեր, որոնցմէ է ներքին օրկաններու աշխատանքը կարգաւորող թափառող նիարդը։ Մարդու գլխուղեղը՝ սաղմնային շրջանին ու կեանքին մէջ, առաջին տարիներուն ուժգնօրէն կ՛աճի եւ 20 տարեկան հասակին կը հասնի իր վերջնական մեծութեան։ Ուղեղին մէջ ջղաբջիջներու մարմինները կ՛առաջացնեն գորշ նիւթ, որ կը գտնուի՝ ինչպէս գլխուղեղի մակերեսին, ձեւաւորելով կեղեւ, այնպէս ալ գլխուղեղի ներսը՝ ...

                                               

Սնունդի Թունաւորումը

Արտադրութեան բաժինին մէջ կը մտնեն առաջին հանգրուանէն մինչեւ աճման ենթարկուած պտուղը, կանաչեղէնը եւ անասունը։ Բոյսերու պարագային կոյուղիի ջուրերու գործածութիւնը կը նպաստէ, որ աճումը ունենայ արագ ընթացք, որովհետեւ կոյուղիի ջուրը հարուստ է հանքանիւթերով։ Շատեր տակաւին կը գործածեն այս եղանակը գլխաւորաբար կանաչեղէններու պարագային, որպէսզի կարճ ժամանակի ընթացքին արտադրութիւնը բազմապատկեն։ Դժբախտաբար կոյուղիի ջուրին մէջ կան բազմաթիւ մանրէներ, գլխաւորաբար Ի. Գոլի մանրէն, որ վնասակար է, եւ որ լուալէն ետք եւս կը մնայ, քանի որ բոյսին մէջ մուտք գործած կըլլայ։ Բոյսերու այլ խնդիր է պարարտացուցիչ նիւթերո ...

                                               

Մարդաբանութիւն

Մարդաբանութիւն, մարդ արարածը ուսումնասիրող գիտակարգ։ Բառին լայն իմաստով, մինչեւ 19-րդ կէսերը, նիւթ առած է գլխաւորաբար մարդ արարածի ֆիզիքական կազմութիւնը։ Ընկերաբանութեան, տնտեսագիտութեան եւ կենդանաբանութեան զարգացումով, մարդաբանութիւնը կը կորսնցնէ իր ուսումնասիրութեան ասպարէզները, իսկ 20-րդ դարու ծինաբանական գիտութիւններու զարգացումէն ետք, նաեւ կը կորսնցնէ ֆիզիքական կազմութեան ուսումնասիրութեան խնդիրը։ Մարդաբանութեան բուն նպատակն է, հասկնալ թէ որո՞նք են մարդ արարածին բնորոշ յատկանիշները։ Մարդաբանութեան խնդիրներէն է հասկնալ թէ ինչպէս իրարմէ կը տարբերին մարդկային խմբաւորումները։ Օրինակ, բոլո ...

                                               

Յօդեր

Յօդ, երկու կամ աւելի ոսկորներու շփման վայր, կը կազմուի ոսկորներու ծայրամասներուն հանդիպումով եւ միացոմով: Կազմաւորուած աղմը մօտաւորապէս կունենայ 300 ոսկորներ: Մէկ մասը իրար կը միանան ծնունդէ առաջ, իսկ մնացեալը՝ ծնունդէն ետք: Չափահաս մարդու մը մարմինը կունենայ մօտաւորապէս 206 ոսկոր եւ 230 յօդ: Այս յօդերը մարմինի զանազան մասերուն մէջ կը գտնուին, եւ բաժնուած են հետեւեալ ձեւով՝ Վիզին եւ կոկորդին մէջ՝ 6 յօդ, Սրունքներուն, ոտքերուն եւ ոքերու մատներուն մէջ՝ 62 յօդ։ Գլխուն մէջ՝ 86 յօդ, Ողնահարին եւ կոնքին մէջ՝ 76 յօդ, Կրծքավանդակին մէջ՝ 66 յօդ, Ձեռքերուն, բազուկներուն եւ ձեռքերու մատներուն մէջ՝ 64 ...

                                               

Լուսաբեր (քիմիական տարր)

Լուսաբերին յայտնաբերումը կը վերագրուէ համպուրկցի ալքիմիքոս Հէննիկ Պրանտին գերմաներէն՝ Hennig Brand, որ 1669-ին ստացաւ երկնագոյն լուսարձակող նիւթ մը՝ "սառը կրակ", եւ անուանեցաւ փոսփոր յուն․՝ φῶς ՝ լոյս եւ φέρω՝ կրող, լատ.՝ Lucifer մալակասի՝ Lucifer։ Լուսաբերի տարրական բնոյթը յայտնաբերած է Անթուան Լաւուազիէն 1783։

                                               

Շաքարին ազդեցութիւնը ակռաներուն վրայ

Շաքարին ազդեցութիւնը ակռաներուն վրայ Բերնին մէջ գտնուող որոշ մանրէներ, կը սնուցանեն մարդոց կերած շաքարը՝ ստեղծելու թթուներ, որոնք կը քայքայեն ակռային փայլուն, պաշտպանիչ արտաքին շերտը:

Նիւթ
                                     

ⓘ Նիւթ

Նիւթ, երկիրն ու Տիեզերքը կազմող զանգուածն է։ Հաստատուն մարմինները, հեղուկներն ու կազերը կը ներկայացնեն նիւթին երեք տարբեր վիճակները։ Տիեզերքի մէջ գտնուող ամէն ինչ կազմուած է հիւլէներէ, որոնք նիւթի հիմնական բաղկացուցիչներն են։

                                     

1. Հիւլէներ

Հիւլէները այնքան փոքր են, որ մասնագիտական մանրադիտակներով միայն կարելի է տեսնել։ Զանոնք կը նմանցնեն ուժանիւթի շատ պզտիկ ամպոտ զանգուածներու, որովհետեւ մեծ համեմատութեամբ պարապութենէ կազմուած են եւ միայն որոշ թիւով՝ իրենցմէ շատ աւելի փոքր մասնիկներ կը պարունակեն։ Իւրաքանչիւր հիւլէի մէջ կը գտնուի կորիզ մը, որ կը պարունակէ ելեկտրական լիցք կրող բրոթոն մասնիկներ եւ չէզոք նէօթրոններ։ Կորիզին շուրթը թաւալումի մէջ գտնուղ աւելի փոքր եւ ելեկտրաժխտական լիցք կրող մասնիկներ ալ կան, որոնք կը կոչուին ելեկտրոն: Հիւլէներու մեծամասնութիւնը ունին հաւասար թիւով բրոթոն ներ եւ ելեկտրոն ներ, ինչ որ նիւթին ելեկտրական լիցքը կը չէզոքացնէ։

                                     

2. Կազեր

Կազերու պարագային՝ հիւլէները ամբողջութեամբ ազատ են իրենց տեղափոխութեան մէջ։ Անոնց շարժումին արագութիւնը կաւելնայ ջերմաստիճանին հետ։ Կազերը մասնաւոր ձեւ մը չունին եւ շատ դիւրին է անոնց ծաւալը փոքրացնել՝ իրենց վրան ճնշելով։

                                     

3. Հաստատուն մարմիններ

Նոյնիսկ հաստատուն մարմիններուն մէջ, ինչպէս՝ կարծրացած շաղախի, հիւլէները թեթեւ կերպով կը թրթռան։ Հակառակ այդ թրթռացումին, սակայն, հիւլէները հիմնականին մէջ կը պահեն իրենց դիրքերը։ Այդ պատճառով ալ, հաստատուն մարմինները չեն փոխեր իրենց ձեւերը։

Փղուոր
                                               

Փղուոր

Փղուոր նշանակումը F կարգահամարը՝ 9, հիւլէական զանգուածը՝ 18.998403: Բնական փղուորը բաղկացած է միայն 19 F կայուն իզոթոփէն։ Արհեստականօրէն ստացուած են 16 F (T ½