Back

ⓘ Միջին ֆրանսերէն




                                     

ⓘ Միջին ֆրանսերէն

Միջին ֆրանսերէն, ֆրանսերէնի պատմական բաժին, որ կ՛ընդգրկէ 14-րդ դարէն մինչեւ 17-րդ դարու առաջին տարիները։ Անցումային շրջան, որուն ընթացքին․

  • ֆրանսերէնը յստակ կը տարբերուէր մրցակից Օիլի լեզուներէն, որոնք երբեմն կը ներառուէին հին ֆրանսերէնի հասկացութեան մէջ l’ancien français
  • ֆրանսերէնի գրական զարգացումը կը նախապատրաստէր դասական ֆրանսերէնի բառապաշարն ու քերականութիւնը le français classique, որով խօսած են 17-18-րդ դարերուն։
  • ֆրանսերէնը լատիներէնի, օքսիտաներէնի եւ Օիլի լեզուներուն փոխարէն դարձաւ ֆրանսական թագաւորութեան պաշտօնական լեզուն։
                                     

1. Պատմութիւն

Միջին ֆրանսերէնի ամենակարեւոր փոփոխութիւնը գոյականի հոլովական համակարգին ամբողջական անհետացումն է։ Ուղղական հոլովը չէր տարբերեր անուղղակի թեք հոլովէն, եւ յոգնակիները կը նշուէին պարզապէս "s" ով։ Այս փոփոխութիւնը կը պահանջէ նախադասութեան մէջ բառերու հերթականութեան համապատասխանեցում, որ քիչ թէ շատ դարձաւ ժամանակակից ֆրանսերէնի շարահիւսութիւնը։

Ազնուականներու եւ առանձնաշնորհեալներու համար լատիներէնը կը շարունակէր մնալ կրթութեան, կառավարման եւ պաշտօնակալութեան լեզուն։ Այս իրավիճակը փոխուեցաւ 1539-ին Վիլլերս-Կոտտերցայի կանոնադրութեամբ, որուն միջոցով Ֆրանսիս Ա.ը ֆրանսերէնը հռչակեց իրաւական գործերու լեզու։ Ֆրանսայի հարաւը կը գերակշռէին Օքսիտանական լեզուները, կեդրոնը եւ արեւելքը՝ Ֆրանքօ-Պրովանսեան լեզուները, Ֆրանսայի հիւսիսը բացի ֆրանսերէնէն դեռ կը շարունակուէր խօսուիլ Օիլի լեզուներով։

Դասական բնագիրներու հմայքը յանգեցաւ լատիներէնէն եւ յունարէնէն բազմաթիւ փոխառութիւններու։ Աւելցուեցան լատիներէն արմատներ ունեցող նորաբանութիւններ եւ որոշ գիտնականներ փոխեցին ֆրանսերէն բառերու ուղղագրութիւնը՝ երբեմն սխալմամբ զանոնք համապատասխանեցին իրենց լատինական արմատներու ուղղագրութեան։ Այս յաճախ կը յանգէր բառին ուղղագրական եւ արտասանութեան արմատական տարբերութիւններուն։

Իտալիոյ մէջ ֆրանսական պատերազմներն ու ֆրանսական դատարանին մէջ իտալացիներու ներկայութիւնը պատճառ դարձան ֆրանսերէնի մէջ իտալական մշակոյթի ներազդեցութեան։ Ռազմական եւ գեղարուեստական որոշ բառեր փոխառուած են իտալերէնէն։ Այս միտումները կը շարունակուէին դասական ֆրանսերէնին մէջ եւս։

Որոշ բառեր փոխառութիւն են սպաներէնէ casque, գերմաներէնէ reître եւ բնիկ ամերիկացիներու լեզուներէն ։ Հռոմէական ծագմամբ որոշ բառեր արդէն կը համարուին ֆրանսական ծագումով բառեր, քանի որ անոնք փոխանցուած են պատերազմներու եւ առեւտրական շփումներու միջոցով։

Բացի այդ, հին ֆրանսերէնէն շատ բառերու իմաստներն ու օգտագործումը վերափոխուած են։

Այս շրջանին բառերու ուղղագրութիւնը եւ նախադասութիւններուն կէտադրութիւնը չափազանց կը տարբերէին հին ֆրանսերէնէն։ 1470-ին տպագրութեան մէջ կարեւորութիւն տրուեցաւ ուղղագրութեան բարեփոխումներուն։ Բարեփոխում առաջարկողներէն մէկը Ժագ Փելեթիէր տիու Մանսն էր, որ մշակած է հնչիւնական ուղղագրութեան համակարգ եւ ներկայացուցած նոր տպագրական նշաններ 1550։ Սակայն այս քայլը չէ թոյլատրուած։

Այս շրջանին առաջին անգամ հրատարակուած է ֆրանսերէնի քերականութիւնն ու բառարանագէտ Ռոպերտ Էստիէննի ֆրանսերէն-լատիներէն բառարանը 1539 թ.։

                                     

2. Գրականութիւն

  • Larousse dictionnaire du moyen français. Paris: Larousse, 1992.
  • W. von Wartburg. Évolution et structure de la langue française. Berne Switzerland: Francke A.G., 1946.
  • H. Bonnard. Notions de style, de versificiation et dhistoire de la langue française. Paris: SUDEL, 1953.
                                     
  • է Ֆելիքս Վալոթոնը ծնաւ 28 Դեկտեմբեր, 1865 թուականին, Լոզան, Զուիցերիա, միջին դասակարգէն բողոքական ընտանիքի մը մէջ 1882 - ին մտաւ Փարիզի Ժուլիան Աքատեմիան
  • մասնակցութիւնը կը բերէ միջազգային եկեղեցական շարժումին թէ տեղական, թէ Միջին Արեւելեան եւ թէ միջազգային մակարդակներու վրայ Ներկայ կը գտնուի աւելի քան
  • Աղանդեր ֆրանսերէն dessert սեղանին մատուցուող աւարտական ուտեստ: Նախատեսուած է, որ համտեսողը ստանայ հաճելի համային զգացումներ ճաշէն կամ ընթրիքէն ետք:
  • Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութիւն Միջին հայերէն Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն, յայտնի է նաեւ որպէս Կիլիկեան Հայաստան կամ Փոքր Հայք կամ ԱմփոփումՀայաստան
  • Համաշխարհային պատերազմներուն ընթացքին Ասիոյ եւ Ափրիկէի կարգ մը երկիրներու եւ Միջին Արեւելքի յատկապէս Սուրիոյ եւ Իրաքի պատերազմները, քաղաքական խառնաշփոթ կացութիւնները
  • française - Presses Universitaires de France, 1989 - ISBN 9782130420705 ֆրանսերէն La France et ses territoires Coordination : Luc Brière, Suvani Vugdalic

Users also searched:

...
...
...