Back

ⓘ Հոգեբանութիւն




                                               

Վրաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա

Վրաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիա, մինչեւ 1990 թուական, կոչուած է Վրացական ԽՍՀ գիտութիւններու ակադեմիա։ Ակադեմիան կը համակարգէ գիտական հետազոտութիւնները Վրաստանի մէջ եւ կը զարգացնայ յարաբերութիւններ օտարերկրեայ այլ պետութիւններու ակադեմիաներու ու գիտական կեդրոններու հետ։

                                               

Երեւակայութիւն

Երեւակայութիւն, որ նաեւ կը կոչուի երեւակայելու ընդունակութիւն, նոր պատկերներ եւ զգացողութիւններ ձեւաւորելու կարողութիւնն է, որոնք չեն ընկալուիր զգայարաններու միջոցով՝ տեսողական, լսողական կամ այլ զգայարաններու միջոցով: Երեւակայութիւնը գիտելիքները կը դարձնէ կիրառելի խնդիրներ լուծելու ժամանակ եւ կարեւոր է փորձ ձեռք բերելու եւ սորվելու գործընթացի համար: Երեւակայութիւնը զարգացնելու հիմնական միջոց կը հանդիսանայ պատմութիւններ լսելը, ուր ընտրուած բառի ճշգրտութիւնը կարեւոր գործօն է "յօրինուած աշխարհներու" համար: Երեւակայութիւնը "թաքնուած" պատկերներու կամ զգացողութիւններու ձեւաւորում է, որոնք տեղի կ ...

                                               

Հոգեբանութեան մեթոտներ

Հոգեբանութեան մեթոտներ, հետազոտական միջոցներու, գործիքներու համակազմ հոգեկան տարբեր երեւոյթներու, գործընթացներու առանձնահատկութիւններու, օրինաչափութիւններու հետազոտութեան համար։ Ընդհանուր առմամբ, մեթոտը կարելի է սահմանել որպէս միջոց հետազոտութեան նպատակակէտի եւ առարկայի ճանաչողութեան մեջ արդիւնքներու հասնելու համար։ Հետազոտութեան առարկայի սահմանումը եւ հետազոտութեան համապատասխան մեթոտի ընտրութիւնը կախուած է հետազոտողի տեսական ուղղուածութենէն, անոր համար ալ մեթոտը կարելի է դիտարկել որպէս տեսական, յղացական սկզբունքներու համագումար, որոնց համագումարը կը կազմէ գիտութեան մեթոտաբանութիւնը: Հետազ ...

                                               

Ընկերութիւն

Ընկերութիւն, փոխադարձ սիրով լեցուն յարաբերութիւն մըն է որ զօրաւոր կապ կը հաստատէ անձերու միջեւ: Ընկերութիւնը ուսումնասիրուած է տարբեր ճիւղերու ու ասպարէզներու, ինչպէս՝ ընկերաբանութեան, հոգեբանութեան, մարդաբանութեան եւ փիլիսոփայութեան կողմէ: Տարբեր ակադեմական տեսականութիւններ կը փաստեն թէ մտերիմ ընկերութիւններ ու բարեկամութիւններ կը պատճառեն ուրախութիւն եւ միաբանութիւն: Կը գտնուին զանազան ընկերութեան կերպեր ու ձեւեր որոնք կը տարբերին մէկ շրջանէ միւսը՝ սակայն բոլոր ընկերութիւններուն մէջ կը գտնուին նոյնանման յատկանիշեր: Այս յատկանիշերէն են՝ սէր, համակրութիւն, համակրական հասկացողութիւն, անկեղծ ...

                                     

ⓘ Հոգեբանութիւն

Հոգեբանութիւն, գիտական եւ կիրառական գիտութիւն հոգեկանի` որպէս կենսագործունէութեան յատուկ ձեւի զարգացման եւ գործունէութեան մասին:

Գիտական մեկնաբանութեամբ "հոգեբանութիւն" հասկացողութիւնը առաջացած է 16–րդ դարուն: Սկզբնապէս այն կը վերաբերէր յատուկ գիտութեան, որ կը զբաղէր հոգեւոր կամ հոգեկան երեւոյթներու ուսումնասիրութեամբ, այսինքն այնպիսի երեւոյթներու, որոնք մարդը հեշտութեամբ իր գիտակցութեան մէջ կրնան գտնել ինքնադիտման արդիւնքին մէջ։ Աւելի ուշ հետազօտութիւններու ոլորտը նշանակալիօրէն ընդլայնուեցաւ՝ իր մէջ ներառելով անգիտակցական հոգեկան գործընթացները եւ մարդու գործունէութիւնը: 20-րդ դարէն սկսած հոգեբանական հետազօտութիւնները յարմարած են այն երեւոյթներու սահմաններէն, որոնց շուրջ դարեր շարունակ կեդրոնացած էին: Ասոր հետ կապուած "հոգեբանութիւն" հասկացողութիւնը կորսնցուցած է իր սկզբնական, բաւական նեղ իմաստը, երբ այն կը վերաբերէր միայն, մարդու կողմը անմիջականօրէն ընկալուող եւ ապրուող գիտակցութեան երեւոյթներով: "Հոգեբանութիւն" հասկացողութիւնը, համաձայն որոշ տուեալներու, 1590 թուականին առաջադրած է Քոգլենիուսը, իսկ այլ աղբիւրներու համաձայն իմաստին թափանցումը ներմուծած է Քրիսթիան Ուոլֆ 1732 թուականին:

                                     

1. Պատմութիւն

Հոգեբանութեան զարգացման պատմութիւնը պայմանականօրէն կարելի է բաժնել չորս փուլի:

  • Հոգեբանութիւնը որպէս գիտութիւն հոգիինմասին

Հոգեբանութեան նախապատմութիւնը կը սկսի հին ժամանակներէն, երբ փիլիսոփաները իրենց աշխատութիւններուն մէջ կը փորձէին պարզել հոգւոյ բնոյթը: Հոգեբանութեան ուսումնասիրումը փիլիսոփայական համահատուածին մէջ կու գայ Եգիպտոսի, Յունաստանի, Չինաստանի, Հնդկաստանի եւ Պարսկաստանի հնագոյն քաղաքակրթութիւններէն:

  • Հոգեբանութիւնը որպէս գիտութիւն գիտակցութեան մասին

Կառաջանայ 17-րդ դարուն՝ կապուած Բնական Գիտութիւններու զարգացման հետ: Մտածելու, զգալու ունակութիւնները կանուանէին գիտակցութիւն: Ուսումնասիրման հիմնական մեթոտը կը համարուի ինքնադիտումը եւ փաստերու նկարագրութիւնը:

  • Հոգեբանութիւնը որպէս գիտութիւն վարքի մասին

Կառաջանայ 20-րդ դարուն: Այս փուլին մէջ կեդրոնական խնդիր կը հանդիսանայ փորձարարական հետազօտութիւններ իրականացնելը եւ այն ամէնուն հետեւիլը, ինչ որ կարելի է դիտել անմիջականօրէն:

  • Ժամանակակից փուլ

Հոգեբանութիւնը հանդէս կու գայ որպէս գիտութիւն․ կուսումնասիրէ հոգեկանի առարկայական օրինաչափութիւնները, դրսեւորումները եւ աշխատաձեւերը:

                                     

2. Կամքը Հոգեբանութեան Տեսանկիւնէն

Կամքը գիտակցութեան կենսագործունէութեան աշխոյժ կողմն է եւ կը բնութագրուի իբրեւ մղում, որ կուղղեկցուի ցանկալի նպատակի հասնելու գիտակցմամբ: Կամքի շնորհիւ, անձը կրնայ նպատակներ առաջադրել, վճիռներ կայացնել եւ անոնց իրականացման համար անհրաժէշտ ջանքեր թափել: Այլ կերպով՝ կամքը որեւէ գործողութեան հանդէպ անձի գիտակցուած պատրաստականութիւնն ու նպատակաուղղուածութիւնն է: Այն անմիջականօրէն կապուած է մտածողութեան եւ սրտաշարժ ոլորտի հետ: Կամքի արտաքին անմիջական դրսեւորումները շարժումներն են, որոնք միաւորուելով՝ գործողութիւններ կը դառնան, իսկ գործողութիւններն ալ կը ձեւաւորեն նպատակաուղղուած գործունէութիւն: Կամքի ներքին դրսեւորումները ամփոփուած են զուտ հոգեկան երեւոյթի՝ կամածին ուշադրութեան մէջ: