Back

ⓘ Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակի Յուշահամալիր (Տէր Զօր)




Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակի Յուշահամալիր (Տէր Զօր)
                                     

ⓘ Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակի Յուշահամալիր (Տէր Զօր)

35.2019°N 40.083°E  / 35.2019; 40.083

Մեծ Եղեռնի Նայատակներու յուշահամալիր, Սրբոց Նահատակաց յուշահամալիր արաբ․՝ كنيسة شهداء الأرمن ‎‎, Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիր Սուրիոյ Տէր Զօր քաղաքի Ալ Ռաշտի թաղամասին մէջ։

                                     

1. Պատմութիւն

Յուշարձանը նուիրուած է Հայոց Մեծ Եղեռնի զոհերու յիշատակին։ Յուշահամալիրի կառուցման աշխատանքները սկսած են 1 Դեկտեմբեր 1989-ին եւ աւարտած է 1990-ի Նոյեմբերին, օծուած՝ 3-4 Մայիս 1991-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Գարեգին Բ. կաթողիկոսի կողմէ։ Յուշահամալիրը բաղկացած է եկեղեցիէ, թանգարանէ, յուշարձանէ, արխիւային կեդրոնէ եւ ցուցադրութիւններու սրահէ։ Կը գտնուի Հալէպի հայկական առաջնորդարանի թեմի անմիջական ենթակայութեան ներքոյ։ Ամէն տարի Ապրիլի 24-ին տասնեակ հազարաւոր ուխտաւորներ ամբողջ աշխարհէն կայցելեն Տէր Զօր՝ յարգելու Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը։

21 Սեպտեմբեր 2014-ին յուշահամալիրը "Իրաքի եւ Լեւանտի Իսլամական պետութիւն" ահաբեկչական խմբաւորման կողմէ պայթեցուած է։

                                     

2. Հիմնօրհնէք

Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Հալէպի առաջնորդարանի նախաձեռնութեամբ 12 Մայիս 1985-ին տեղի ունեցած է համալիրի հիմնօրհնէքի արարողութիւնը։ Սուրիոյ այս քաղաքը պատահաբար չէր ընտրուած. երիտթուրքերը Տէր Զօր եւ այն շրջապատող անապատը կուղարկէին Ցեղասպանութեան ժամանակ Արեւմտեան Հայաստանէն եւ այլ վայրերէն վտարուած հայերը։

Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիրը նահատակներու աճիւնները ամփոփող կոթողական աշխատանք է, տեղադրուած ապակէ շրջանակի մէջ, որմէ վեր կը յառի սպիտակ մարմարէ աշտարակը՝ պարուրուած խաչքարերով։

                                     

3.1. Յուշահամալիր Բարեկամութեան պատ

Համալիրը նախագծուած է յաւերժացնելու անմեղ նահատակներու յիշատակը, բաղկացած է գլխաւոր մուտքէն, որու միջով կարելի է հասնիլ բակ աստիճաններով, որոնք կը խորհրդանշեն այն սարսափելի աղէտները, որոնց հայ ժողովուրդը ենթարկուած է, բայց առանց յանձնուելու, կը շարունակէ ապրիլ։ Գլխաւոր մուտքի ճակատը ներսէն զարդարուած է աղաւնիի քանդակով եւ խաչերով՝ արտայայտելու խաղաղութեան հասնելու պայքարը։ Բակի աջ կողմը "Բարեկամութեան պատն է", որ զարդարուած է տարբեր արաբական եւ հայկական ոճերիու արձանագրութիւններով՝ որպէս երկու ժողովուրդներու սերտ կապերու խորհրդանշական արտայայտութիւն։

                                     

3.2. Յուշահամալիր Յուշակոթող

Հիմնական մուտքի մեծ յուշարձանը կառուցուած է հայ նահատակներու յիշատակին համար։ Յուշարձանի խաչքարը բերուած է Հայաստանէն։ Յուշարձանի առջեւ կայրի անմար կրակը։ Երկու կողմերը կարելի է տեսնել աշխարհի տարբեր անկիւններէն տեղադրուած Հայոց Ցեղասպանութեան յուշարձաններու հինգական նմոյշներ։ Ձախ կողմը յուշապատ է՝ հայկական զարդաքանդակներով։

                                     

3.3. Յուշահամալիր Եկեղեցին եւ թանգարանը

Յուշահամալիրի հիմնական մասը կազմող եկեղեցին եւ թանգարանը կը գտնուին բակի ձախ կողմը։ Եկեղեցին վեր կը յառի՝ հպարտորէն միախառնուելով երկինքին։ Եկեղեցցոյ ներքեւի մասը սրահն է, որտեղ կը գտնուի "Յարութեան սիւնը", ուր ամփոփուած են Եղեռնի զոհերու նահատակներու մասունքները։ Սիւնը կը խորհրդանշէ հայ ժողովուրդի պայքարն ու վերածնունդը։

Նախասրահը կը գործէ իբրեւ թանգարան, որտեղ կը պահուին գիրքեր, հրատարակումներ, փաստավաւերագրական լուսանկարներ, որոնք կը պատմեն Մեծ Եղեռնի ժամանակ հայերու կրած ցաւերու մասին։

                                     
  • գործողութիւն Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակի Յուշահամալիր Տէր Զօր Փաստաթուղթերու եւ նիւթերու ժողովածուներ Ալպոմ - Յուշամատեան Հայոց ցեղասպանութեան 70 - ամեակին