Back

ⓘ Հայերէնի դասական ուղղագրութիւն




                                     

ⓘ Հայերէնի դասական ուղղագրութիւն

Հայերէնի դասական ուղղագրութիւնը, նաեւ ճանչցուած որպէս Մաշտոցեան ուղղագրութիւն, Հայկազեան ուղղագրութիւն, աւանդական ուղղագրութիւն, համազգային ուղղագրութիւն, իսկ նոր ուղղագրութեամբ՝ "հայերէնի դասական ուղղագրութիւն" ։ Անուանումն է այն ուղղագրութեան, որ կիրարկուած էր թէ՛ Հայաստանի եւ թէ՛ Սփիւռքի մէջ, արեւմտահայերէնի, արեւելահայերէնի, միջին հայերէնի եւ գրաբարի համար։

Այժմ, դասական ուղղագրութիւնը կը կիրարկուի գլխաւորապէս "Սփիւռք" ի մէջ արեւմտահայերու եւ պարսկահայերու կողմէ, որոնք կը մերժեն Մանուկ Աբեղեանի կողմէն մշակուած նոր ուղղագրութիւնը կամ բարեփոխուած ուղղագրութիւնը, որ կիրարկուած է 1922-էն սկսեալ։ Նոր ուղղագրութիւնը ենթարկուած է որոշ ձեւափոխումներու 1940-ին ուր վերականգնուած են որոշ Մաշտոցեան կանոններ։ Որոշ մասնագէտներ արմատական տարբերութիւններ կը տեսնեն նաեւ "դասական", "աւանդական", "մաշտոցեան" եւ այլ բնորոշումներու միջեւ։ Ըստ այդմ, դասական կը համարուի 12րդ-13րդ դարերէն ի վեր կիրարկուած ուղղագրութիւնը, որուն մէջ արդէն առկայ էին փոքրատառերը, "օ", "ֆ" օտար տառերը, տողադարձը եւ այլն։ Իսկ մաշտոցեան ուղղագրութիւնը Մեսրոպ Մաշտոցի կողմէ համակարգուած եւ մինչեւ 12րդ-13րդ դար կիրարկուած ուղղագրութիւնն է։ Ինչ կը վերաբերի բուն բնորոշմանը՝ "դասական", ապա այն յառաջ եկաւ հիմնականօրէն Սփիւռքի մէջ 1922-էն յետոյ, ուր մինչեւ այսօր կը մերժեն նոր ուղղագրութիւնը ճիշդ ասոր համեմատութեամբ ալ հինը ստացած է "դասական" բնորոշումը։

                                     

1. Արտաքին յղումներ

  • Յարութիւն՝ Մեսոպեան ուղղագրութեան վերականգնման մասին վաւերագրական շարժանկար
  • Լուսինէ Աւետիսեան, Երբ յայտածուում է մաշտոցեան տրամաբանութիւնը, Ե. 2018
  • Դասական ուղղագրութեան ներածութիւն
                                     
  • ժառանգեց դասական ուղղագրութիւնը, սակայն բառը արտաբերեց նոր հայերէնի հնչիւնական համակարգին համաձայն, զայն արձանագրելով իր պատմական տարազով Հայերէնի երկու

Users also searched:

դասական ուղղագրություն, նախեւառաջ,

...
...
...