Back

★ Հայաստանի պատմութեան թանգարան



                                               

Օրբելի Եղբայրներ

Օրբելի եղբայրները աշխարհահռչակ եւ ականաւոր հայ գիտնականներ են, որոնք մեծ աւանդ ունին գիտութեան շարք մը ոլորտներու զարգացման գործին։ Օրբելի եղբայրներու տոհմը հին հայկական իշխանական ծագում ունի։ Այն սէրում է Մամիկոնեաններէն, Զաքարեաններէն։ 13-15-րդ դարերուն Սիւնիքը անցած է Օրբելեաններու տոհմի տիրակալութեան տակ։ Տոհմի գերեզմանատունը կը գտնուի Նորաւանքին մէջ, որտեղ թաղուած է տոհմի պատմաբան Ստեփանոս Օրբելեանը։ Համաձայն անոր՝ Օրբել անունը կը ծագի Վրաստանի Օրբետ գիւղի մօտ գտնուող համանուն ամրոցի անունէն։ Օրբելի եղբայրներու հայրական պապը՝ Յովսէփ Հովակիմ Օրբելին, ուսանած է Մոսկուայի Լազարեան ճեմարա ...

Հայաստանի պատմութեան թանգարան
                                     

★ Հայաստանի պատմութեան թանգարան

Հայաստանի պատմութեան թանգարանը հիմնադրուած է Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան խորհրդարանի օրէնքով N 439, 09.09.1919 թ.։ Կոչուած է Ազգագրական-մարդաբանական թանգարան-գրադարան։ Առաջին տնօրէնն էր Երուանդ Լալայեանը։ Այցելուներու համար բացուած է 20 Օգոստոս 1921-ին։ Ժամանակի ընթացքին կրած է անուանափոխութիւններ.

  • Հայաստանի պատմութեան թանգարան 2003.
  • Հայաստանի պատմութեան պետական թանգարան 1962.
  • Պատմական 1935.
  • Հայաստանի պետական կեդրոնական 1922.
  • Կուլտուր-պատմական 1931.

Թանգարանը կազմաւորուած է Կովկասի Հայոց ազգագրական ընկերութեան, Նոր Նախիջեւանի Հայկական հնութիւններու թանգարաններու, Անիի Հնադարանի, Վաղարշապատի Մատենադարանի հաւաքածուներու հիման վրայ 15.289 առարկայ։

1935 թուականին ՀԿԿ Կենտկոմի հրամանով մայր թանգարանի հաւաքածուներու հիման վրայ ստեղծուեցան ինքնուրոյն թանգարաններ.

1. գեղարուեստական բաժինի յիման վրայ ղեկավար Ռուբէն Դրամբեան կազմակերպուեցաւ ՀՍԽՀ Կերպարուեստի թանգարանը այժմեան՝ Ազգային Պատկերասրահը, - յանձնուեցաւ 1660 առարկայ 2. գրական բաժինի յիման վրայ ձեւաւորուեցաւ ՀՍԽՀ Գրական թանգարանը այժմեան՝ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանը, - յանձնուեցաւ 301 առարկայ եւ 1298 ձեռագիր։

Թանգարանին մէջ պահպանուած է շուրջ 400 000 առարկայէ բաղկացած ազգային հաւաքածոյ հետեւեալ բաժիններով. հնագիտութիւն հիմնական հաւաքածոյի 35%, ազգագրութիւն 8%, դրամագիտութիւն 45%, վաւերագրեր 12%։ Թանգարանի հաւաքածոները համալրուին հիմնականին մէջ Հայաստանի տարածքի հնավայրերէն յայտնաբերուած են գտածոներով, գնումներով, նուիրատուութիւններով։ Թանգարանը կը ներկայացնէ Հայաստանի մշակոյթի եւ պատմութեան ամբողջական պատկերը նախապատմական ժամանակներէն՝ մէկ միլիոն տարի առաջ, մինչեւ մեր օրերը։ Կը Ցուցադրուի Հայկական լեռնաշխարհին մէջ Հին Արեւելքի երկիրներու մշակութային փոխառնչութիւններու հազուագիւտ հետքերը։ Թանգարանը տէրն է՝ 1. Ք.ա. III-II հազարամեակներու պրոնզէ նմուշներու մեծաքանակ եւ բացառիկ հաւաքածոյի, որ կը մտնէ համաշխարհային գլուխգործոցներու գանձարանը։

2. Հին Արեւելքի հայկական հզօր պետութեան՝ Ուրարտուի պատմամշակութային շքեղ ժառանգութեան. բացառիկ սեպագիր արձանագրութիւններ, պրոնզէ արձանիկներ, որմնանկարներ, գունազարդ խեցեղէն, քանդակազարդ սպառազեն, ոսկեայ, արծաթեայ, ոսկյ եզակի նմուշներ՝ պեղուած Կարմիր Բլուրէն, Արին Բերդէն, Արգիշտիխինիլիէն:

3. Ուրարտուի Արգիշտի Ա. արքայի՝ Երեւան քաղաքի հիմնադրման մասին թողած սեպագիր արձանագրութեան՝ Ք.ա. 782 թ.:

4. Փոխադրամիջոցներու պատմութեան հնագոյն վկայութիւններու. Լճաշենէն պեղուած փայտեայ կառքեր եւ անոնց պրոնզէ մանրակերտեր՝ Ք.ա. XV-XIVդդ.:

5. հայկական դրամներու հարուստ հաւաքածոյի՝ բաղկացած Ծոփքի, Արտաշէսեան, Կիւրիկեան եւ Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութիւններու, ինչպէս նաեւ տարբեր ժամանակաշրջաններուն Հայաստանի մէջ գործող դրամահատարաններու օտար թողարկումներէն։

Թանգարանը՝ 1. կը ցուցադրուի Հայաստանի մէջ հելլենիստական մշակոյթի ինքնատիպ փոխակերպման բարձրարժէք նմուշներ՝ քանդակ, ճարտարապետական մանրամասեր, ոսկերչական իրեր, խեցեղէն՝ պեղուած Գառնի, Արտաշատ, Օշական հնավայրերէն 2. կը ներկայացնէ Հայաստանի քրիստոնէական մշակույթը IV-XV դդ.՝ ճարտարապետական, քանդակագործական, խեցեգործական եզակի գտածոներ՝ պեղուած Դվին, Անի քաղաքներէն, Ամբերդ ամրոցէն 3. կիրականացնէ կոնսերվացման եւ վերականգման աշխատանքներ 4. կը հրատարակէ՝ 1948-էն ի վեր, հայկական ճարտարապետութեան, հնագիտութեան, ազգագրութեան, հայոց պատմութեան նուիրուած աշխատութիւններ, մատենաշարեր, հնագիտական պեղումներու զեկոյցներ։

                                     

1.1. Թանգարանի Ստորաբաժանումներ եւ Ֆոնդերի Կառուցուածք Հնագիտութեան բաժին

Հնագիտական ֆոնդը կը ներառէ հնագիտական եօթ հաւաքածոյ, որոնք կը ներկայացնեն Հայկական Լեռնաշխարհի պատմա-մշակութային զարգացման ամբողջական ընթացքը՝ հին քարի դարէն մինչեւ ուշ միջնադար ընկած ժամանակաշրջաններով՝ 1 միլիոնէն մինչեւ ք.ա XV դ. 1. Պալեոլիթեան հաւաքածոներ Ք.ա. 100.000 – 12.000 թթ. 2. Նեոլիթ - Էնեոլիթեան հաւաքածուներ Ք.ա. VIII – IV հազ-ի կէսեր 3. Պրոնզէ դարեան եւ վաղ երկաթի դարաշրջանի հաւաքածոներ Ք.ա. IV հազ. II կէսէն – XV – XII դդ. 4. Ուրարտուի Վանի թագաւորութիւն հնագիտական հաւաքածոներ Ք.ա. IX դ. - VI դ. սկիզբ 5. Հաւաքածոներ Ք.ա. VI – IV դդ. 6. Հելլենիստական հաւաքածոներ Ք.ա. IV դ. – Ք.ա. III դ. 7. Միջնադարեան հաւաքածոներ VI – XV դդ.

                                     

1.2. Թանգարանի Ստորաբաժանումներ եւ Ֆոնդերի Կառուցուածք Դրամագիտութեան բաժին

Դրամագիտական ֆոնդի մեծ մասը կը կազմեն մետաղադրամները՝ ոսկի, արծաթ, պղինձ։ Դրամագիտական ֆոնդին մէջ կը պահուին նաեւ մետալներ, ժետոններ, շքանշաններ, կրծքանշաններ։ Կան նաեւ թղթադրամներու եւ նամականիշներու ժողովածուներ։

1. Մետաղադրամներու ֆոնդի զգալի մասը կը կազմեն գանձերը՝ յայտնաբերուած պատահականօրէն կամ հնագիտական պեղումներու ընթացքին։ Ի մասնաւորի՝ Դուինի պեղումներէն յայտնաբերուած հարիւրաւոր դրամները կազմեցին ֆոնդի միջնադարեան ժողովածուներու կարեւորագոյն մասը, անոնք յետագային աւելցան Գառնիի, աւելի ուշ՝ Արտաշատի պեղումներէն յայտնաբերուած հելլենիստական, հռոմէական եւ միջնադարեան ժամանակաշրջաններու դրամները։ Ինչպէս նաեւ սասանեան եւ արաբական արծաթէ դրամներու, բիւզանդական ոսկէ դրամներու, սելճուկեան, մոնկոլական, ուշ պարսկական, ռուսական, թուրքական, արեւմտաեւրոպական դրամներու գանձերը։

2. Թղթադրամներու ժողովածուն կընդգրկէ XVIII-XX դդ. բազմաթիւ երկրներու թողարկումներ, որոնց մէջ յատկապէս արժէքաւոր են հայկական եւ նախկին Ռուսական կայսրութեան տարածքին մէջ 1918-1922 թուականներուն գործող տարբեր տէրութիւններու եւ կառավարութիւններու վճարման միջոցները։

3. Նամականիշներու ժողովածուն կընդգրկէ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 1918-1920 թթ. թողարկումները, Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետութեան` 1921-1923 թթ. թողարկումները` ինչպէս նաեւ Հայաստանի Հանրապետութեան նորագոյն թողարկումները՝ 1992-էն ի վեր։ Ժողովածոյի մէջ են XIX-XX դդ. տասնեակ երկիրներու թողարկած բազմաթիւ նմուշներ։

4. Մետալներու Ժողովածուն կընդգրկէ XVII դ. մինչեւ մեր օրերը թողարկուած հայկական, եւրոպական եւ այլ երկրներու մետալներ, շքանշաններ եւ կրծքանշաններ, հայոց պատմութեան յիշարժան դէպքերուն եւ անձանց նուիրուած մետալները։ Ժողովածոյի մէջ ուրոյն տեղ կը զբաղեցնեն XVI-XX դդ. ֆրանսական 900 արծաթէ մետալները, որոնք Փարիզի դրամահատարանին մէջ բնօրինակ կնիքներով հատուած պատճէններ են։

                                     

1.3. Թանգարանի Ստորաբաժանումներ եւ Ֆոնդերի Կառուցուածք Ազգագրութեան բաժին

Ազգագրական ֆոնդը կը ներառէ XVI-XX դդ. պատկանող դեկորատիվ-կիրառական արուեստի, կենցաղի, արտադրութեան միջոցներու նմուշներ Հայաստանի պատմաազգագրական բոլոր շրջաններէն։ Ֆոնդին մէջ կը պահվուին՝ 1. Ասեղնագործութեան եւ ժանեակագործութեան նմուշներ, ոսկեթելով եւ արծաթաթելով պատրաստուած ձեռագործ ծածկոցներ, եկեղեցական գոգնոցներ տարազային համալիրներ, եկեղեցական հանդերձ, հայ ոսկերչութեան եւ կիրառական արուեստի նմուշներ։

2. Հայկական պղնձագործութեան փորագրազարդ, դրուագուած նմուշներ։

3. Փայտափորագիր արուեստի նմուշներ, յախճապակեայ առարկաներ եւ աշխատանքային գործիքներ։

4. Գորգահիւս եւ կարպետահիւս առարկաներ եւ կիրառական նշանակութեան այլ առարկաներ. այդ թիւին մէջ՝ XVII-XIX դդ. վիշապագորգեր, երկրաչափական, բուսական, խառը զարդանախշերով գորգեր։

5. Կայծքարէ հրացաններ եւ ատրճանակներ, դաշոյններ, սուրեր, ինչպէս նաեւ նշանաւոր անձերու պատկանող զէնքեր։

6. Ազգագրական լուսանկարներ, սկզբնաղբիւրներ եւ քարտէսներ, ինչպէս նաեւ ազգագրագետ գիտնականներու անձնական արխիւներ։



                                     

1.4. Թանգարանի Ստորաբաժանումներ եւ Ֆոնդերի Կառուցուածք Նորագոյն Պատմութեան բաժին

Նոր եւ նորագոյն շրջանի պատմութեան բաժինը թանգարանին մէջ կը գործէ 1949-էն։ 1991-ին Հայաստանի Յեղափոխութեան թանգարանին մէջ լուծարումէն ետք վերջինիս հաւաքածոն տրուած է Հայաստանի պատմութեան թանգարանի Նոր եւ նորագոյն պատմութեան բաժինին։ Բաժինի ուսումնասիրութեան շրջանակը կընդգրկէ XVII դ. մինչեւ արդի ժամանակահատուածին մէջ հայկական գաղթօջախներու, ինչպէս նաեւ բուն Հայաստանի հասարակական, քաղաքական, ազգային ազատագրական շարժումներու եւ մշակույթի պատմութիւնը։ Նորագոյն պատմութեան ֆոնդը կընդգրկէ XVII - XX դարերուն վերաբերող փաստաթուղթեր, լուսանկարներ, վիմագիր արձանագրութիւններ, դրօշներ, կնիքներ, հասարակական, քաղաքական ռազմական գործիչներու անձնական արխիւները ։

                                     

1.5. Թանգարանի Ստորաբաժանումներ եւ Ֆոնդերի Կառուցուածք Վերականգնման բաժին

Բաժինը հիմնադրուած է 1945 թ.։ Անոր կառուցուածքին մէջ կը գործեն չորս աշխատանոց՝ 1. Խեցեգործական առարկաներու վերականգնում եւ մակետներու պատրաստում 2. Մետաղներու մաքրութիւն եւ վերականգնում 3. Բանուածքներու եւ ասեղնագործութիւններու վերականգնում 4. Ատաղձագործական առարկաներու վերականգնում եւ կազմարարութիւն

                                     

2. Մշտական Ցուցադրութիւններ

  • "Հայաստանը Քարտեզներում".
  • "Հայաստան. Պալեոլիթից պրոնզէ դար".
  • "Ուրարտու. Վանի թագաւորութիւն".
  • "Հայոց Ցեղասպանութիւն".
  • "Մայիսեան հերոսամարտ եւ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւն" եւ այլն։.
  • "Հայկական գորգարուեստ".
  • "Հայկական ազգային տարազ XVIII - XIX դդ.".
  • "Դուին. Հայաստանը IX - XIII դդ.".
  • "Անի. Հայաստան IX - XIV դդ.".
  • "Բացառիկ գտածոյ. 5500 - ամեայ կաշիէ ոտնաման".
  • "Նորամուտ. Թեւաւոր խաչ".
  • "Հայաստանը Ք.ա. I - Ք.ե. III դդ.".
                                     

3. Ժամանակաւոր Ցուցադրութիւններ

  • "Գիրը ժամանակներու վկայ".
  • "Գիրը՝ յիշողութեան գանձարան".
  • "Շիրակը մշակութային օրրան".
  • "Քարերը ժողովելու ժամանակը".
  • "Վանի ասեղնագործութիւնը. XVII - XX դդ.".
  • "Թաղման ծեսի խորհուրդը".
  • "Գիրի յաւերժութիւնը".
  • "Ներքին Նաւեր".
  • "Նորայայտ գտածոներ Լոռիի մարզէն Ք.ա. III հազ. - Ք.ե. I դար".
  • "Նորամուտ 170 առարկայ".
  • "Նոր Ջուղա. Հայոց տպագրութեան օրրան".
  • "Կամրջող սերունդներ" եւ այլն։.

Թանգարանը մասնակցած է միջազգային ցուցահանդէսներուն՝ Պուդապեստ 1968, Փարիզ 1970, Լենինկրատ 1974, 1985, Սպոկան 1975, Լոս-Անճելես 1977, Տարտու 1979, Կիեւ 1980, Ցուկուբա 1984, Վենետիկ 1987, Նիւ Եորք 2008 -2009, Թեսալոնիկի 2009, Պրինստոն 2010, Վենետիկ 2011։

Թանգարանը ունեցած է ցուցահանդէսներ՝ Բոխում 1995, Նանտ 1996, Փարիզ 1996, Լիոն 1997, Գահիրէ 1997, Բոնն, Հալլէ-Վիտտենբերգ 1998, Աթէնք 1998, Վատիկան 1999, Փարիզ 2001, Լոնտոն 2001, Լեյդեն 2002, Պուդապեստ 2002, Վանդէ 2006, Սենտ Ռաֆայէլ 2007, Ռուան 2007, Փարիզ 2007, Լիոն 2007, Առլ 2007, Մարսէլ 2007, Կլունի 2007, Նիւ Եորք 2008, Սան-Պետերբուրգ 2009, Լյուբլյանա 2010, Հռոմ 2011, Նիւ Եորք 2014 -2015, Հռոմ 2015։



                                     

4. Նշանաւոր անձեր

Հայաստանի պատմութեան թանգարանի ստեղծումի ակունքներուն մէջ կանգնած եղած են հայ հնագիտութեան եւ ազգագրութեան, մշակոյթի նշանաւոր ներկայացուցիչներ, որոնք ղեկավարած են ինչպէս թանգարանը, այնպէս ալ անոր առանձին բաժինները՝

  • Թորոս Թորամանեան 1864-1934 - ճարտարապետ, հայ ճարտարապետութեան գիտական ուսումնասիրութեան հիմնադիր։ 1930-1932 թթ. ղեկավարած է թանգարանի ճարտարապետութեան բաժինը։ 1904 թուականին մասնակցած է Անիի պեղումներուն։ Ուսունասիրած եւ չափագրած է Անիի աշխարհիկ եւ եկեղեցական ճարտարապետութեան յուշարձանները, պաշտպանական համակարգի կառոյցները, ստեղծել վերակազմութեան նախագիծեր, որոնցմէ Անին վերակենդանացուեցաւ գիտութեան համար։ Շուրջ 30 տարի շրջելով Հայաստանի մէջ՝ չափագրած, լուսանկարած ու նկարագրած է հարիւրաւոր յուշարձաններ, որոնցմէ մէկ մասը այսօր պահպանուած է միայն անոր նիւթերով։.
  • Ասլան Շահնազարեան - պատմաբան, դրամագետ։ 1946-1959 թթ. ղեկավարած է թանգարանի դրամագիտական կաբինետը։ Գիտական հիմքի վրայ դնելով դրամագիտական ֆոնդի աշխատանքները՝ մշակած եւ համակարգած է առաջին ժողովածուները։.
  • Հենրի Սարգսեան 1933 - դրամագետ, պատմաբան։ Թանգարանին մէջ աշխատած է 1960-էն։ 1989-2000 թթ. եղած է դրամագիտութեան բաժինի վարիչը։ Զբաղած է Հայաստանի անտիկ, միջնադարեան եւ նոր շրջանի դրամներու, թղթադրամներու հետազօտութեամբ, անդրադարձած թանգարանագիտութեան հարցերուն։ Յատկապէս կարեւոր ներդրում են անոր ուսումնասիրութիւնները հայկական մետալային արուեստի բնագավառին մէջ։.
  • Կարօ Ղաֆադարեան 1907-1976 - հնագետ, պատմաբան, վիմագրագետ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր-պրոֆեսոր։ 1932-ից զբաղած է Հայաստանի պատմական յուշարձաններու ուսումնասիրութեամբ։ Հանդիսացած է Մերձաւոր Արեւելքի նշանաւոր կեդրոններէն մէկու՝ միջնադարեան Դուին քաղաքի պեղումներու եւ նիւթական մշակոյթի ուսումնասիրութեան ղեկավարը, 1940-1964 թթ.` Հայաստանի պատմութեան թանգարանի տնօրէնը։ Կ.Ղաֆադարեանի անմիջական ղեկավարութեամբ թանգարանը դարձաւ հանրապետութեան առաջատար գիտա-հետազօտական եւ կրթամշակութային կեդրոն։ Նոր մեկնակէտով մշակուեցաւ եւ իրականացուեցաւ հայ ժողովուրդի պատմութեան գիտական ցուցադրութիւնը` ակունքներէն մինչեւ արդի ժամանակները։.
  • Ստեփան Լիսիցեան 1865-1947 - պատմաբան, աշխարհագրագետ, բանասէր, մանկավարժ, ազգագրագետ։ Ազգագրութեան բաժինը ղեկավարած է 1928-1947 թթ.։.
  • Եւգենի Բայբուրդեան 1898-1941 - հնագետ 1939-ին բռնադատուած է եւ յետ մահու արդարացուած։ 1926 թուին աշխատած է Հայաստանի պատմութեան թանգարանին մէջ, 1928-1933 թթ. եւ 1938-ին եղած է հնագիտութեան բաժինի վարիչ։.
  • Խաչատուր Մուշեղեան 1919-1992 - դրամագետ, պատմ.գիտ.դոկտոր։ Թանգարանին մէջ աշխատած է 1952-էն։ 1959-1989 թթ. եղած է դրամագիտութեան բաժինի վարիչ։.
  • Երուանդ Լալայեան 1864-1931 - ազգագրագետ, հնագետ, բանահաւաք, Հայաստանի պատմութեան թանգարանի հիմնադիր տնօրէնը 1919-1927։ Հիմնադրած է "Ազգագրական հանդէս" -ը 1896, Թիֆլիսի Հայոց Ազգագրական ընկերութիւնը 1906 եւ Ազգագրական-հնագիտական թանգարանը 1908։.
  • Տելեմաք Խաչատրեան 1932-1989 - հնագետ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, պրոֆեսոր։ Թանգարանին մէջ աշխատած է 1956 թուին։ 1970-1971 թթ. եղած է հնագիտութեան բաժինի վարիչ, 1983-1987 թթ. թանգարանի տնօրէն։.
  • Մորուս Հասրաթեան 1902-1979 - պատմաբան, բանասէր, Հայաստանի ԳԱ թղթակից անդամ։ 1964-1975 թթ. Հայաստանի պատմութեան թանգարանի տնօրէնն էր։ Մ. Հասրաթեանի ղեկավարութեամբ թանգարանը միջազգային ճանաչում ստացաւ։ Հայկական մշակոյթը ցուցահանդէսներով ներկայացուեցաւ Փարիզի մէջ, Կրակովիի մէջ, Պուդապեշտի մէջ, Դալլինի մէջ։ Կապեր հաստատեցին Սփիւռքի հայկական կեդրոններու հետ։.
  • Յարութիւն Մնացականեան 1907- 1977 - հնագետ, պատմական գիտութիւններու թեկնածու։ 1949-1969 թթ. եղած է հնագիտութեան բաժոինի վարիչ։.

Թանգարանի գիտական խորհուրդը 1997 թուականէն կը ղեկավարէ Անելկա Գրիգորեանը։

                                     
  • անուան պետական բժշկական համալսարանի Հայաստանի բժշկութեան պատմութեան թանգարան բժշկութեան պատմութեան թանգարան Հայաստանի մէջ, հիմնադրուած է 1978 - ին Երեւանի
  • Երեւանի պատմութեան թանգարան մշակութային - պատմական թանգարան Երեւանի մէջ Թանգարանը հիմնադրուած է 1931 - ին Սկիզբը ըլլալով Երեւանի քաղխորհրդի կոմունալ բաժնին
  • Թանգարան Հայաստանի Պատմութեան Թանգարան Երեւանի Պատմութեան Թանգարան Հայոց Ցեղասպանութեան Թանգարան - ինստիտուտ Էրեբունի Թանգարան Հ. Յ. Դաշնակցութեան Պատմութեան Թանգարան
  • Հայաստանի Պետական Մանկաւարժական Համալսարանի թանգարան համալսարանական թանգարան է, որ կը ներկայացնէ Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական
  • թանգարաններ, Հայաստանի ազգային պատկերասրահը, Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան - ինստիտուտը: Այդ թանգարաններուն մէջ հաւաքուած են հայ ժողովուրդի պատմութեան եւ մշակոյթին
  • Հայաստանի երկաթուղիի թանգարան բացուած է 2 Օգոստոս 2009 - ին Երկաթուղայինի միջազգային օրը Հարաւկովկասեան երկաթուղի ՀԿԵՈՒ ընկերութիւնը 31 Յուլիս 2009 - ին
  • Հիմնուած է 1971 Հայաստանի պատմութեան թանգարան Երեւանի Մաշտոցի Անուան Մատենադարան Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ Երեւանի Պատմութեան Թանգարան Եղիշէ Չարենցի
  • Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան թանգարան հիմնադրամ, կազմակերպման առաջին քայլերը կատարուած են 1915 - ի Օգոստոսին Ժընեւի մէջ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան
  • Հայաստանի փայտարուեստի թանգարան հիմնադրուած է 1977 - ին փայտարդիւնաբերութեան նախարար Ալպերթ Ստեփանեանի նախաձեռնութեամբ, ԽՍՀՄ գեղարուեստի ակադեմիայի իսկական
  • Ամերիկայի հայկական թանգարան անգլերէն Armenian Museum of America, AMA Հայաստանի պատմութեան թանգարանէն եւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան թանգարանէն
                                     
  • Ստեփան Շահումեանի տուն - թանգարան տուն - թանգարան Ստեփանաւան քաղաքին մէջ 1978 - ին Ստեփան Շահումեանի ծննդեան 100 - ամեակի կապակցութեամբ կառուցուած է յուշահամալիր
  • կոմունալ բաժինին առընթեր Կոմունալ թանգարան իսկ 1936 թուականին վերանուանուած է Երեւան քաղաքի պատմութեան թանգարան Թանգարանը հիմնադրութեան պահուն զբաղեցուցած
  • Կապի թանգարան կապի առաջին թանգարանը Հայաստանի մէջ, հիմնադրուած է 2012 - ին Կապի թանգարանը հիմնադրուած է 2012 - ին Բացման պաշտօնական արարողութեան ներկայ
  • Գրատպութեան թանգարան Հայաստանի ազգային գրադարանի շէնքին մէջ գործող թանգարան որ կը ներկայացնէ հայ գրատպութեան անցած պատմութիւնը: Գրատպութեան անցած ճանապարհը
  • Ձիթողցոնց տուն - թանգարան Գիւմրիի ժողովրդական ճարտարապետութեան, քաղաքային կենցաղի եւ ազգային ճարատարապետութեան թանգարան ուր ներկայացուած է Գիւմրիի առօրեան
  • Շիրակի երկրագիտական թանգարան երկրագիտական թանգարան Գիւմրիի մէջ: Ստեղծուած է Խորհրդային Հայաստանի ժողկոմսովետի 5 Յուլիս 1930 - ի որոշումով Ունեցած է
  • Բրիտանական եւ Քրիստոնէական թանգարան յուն Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο բիւզանդական եւ քրիստոնէական արուեստի թանգարան Աթէնքի մէջ Թանգարանը հիմնադրուած
  • Սարդարապատի հերոսամարտի եւ Երեւանի յեղափոխութեան ներկայիս Հայաստանի պատմութեան թանգարան թանգարաններ կը տեղափոխեն շուրջ 1600 ցուցանմուշներ Իջեւանի
  • Հայկական Ազգային Մշակոյթի Թանգարան ռուս. Армянский музей Москвы и культуры нации 2015 - ին ստեղծուած թանգարան Մոսկուայի Հայ առաքելական եկեղեցւոյ տաճարային
  • Յովսեփ Էմին փողոցի 123 հասցէին վրայ Հայաստանի մէջ գիտութեան եւ տեխնիկայի թանգարանը ունի 500 - ից աւելի ցուցանմուշ Գիտութեան եւ տեխնիկայի թանգարան հիմնադրամ
  • Կարէն Տէմիրճեանի թանգարան հիմնադրուած է ՀՀ կառավարութեան 9 Յունուար 2001 - ի թիւ 9 որոշմամբ Թանգարանը հիմնուած է Կարէն Տէմիրճեանի կեանքն ու գործունէութիւնը
  • Դիլիջանի ժողովրդական արուեստի թանգարան Հայաստանի ժողովրդական արուեստի պետական թանգարանի Դիլիջանի մասնաճիւղ: Հիմնուած է 1979 - ին բանահաւաք եւ գեղանկարիչ


                                     
  • Կոմիտասի թանգարան - ինստիտուտը, Եղիշէ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի, Հայաստանի Պատմութեան թանգարանները, Հայաստանի ազգային արխիւը, Հայաստանի հանրային
  • Սարդարապատ 1984 - 1985 - ին Հայաստանի պատմութեան պետական թանգարանի տնօրէն: 1988 - 1991 - ին Հայաստանի Նախարարներու Խորհուրդին առընթեր պատմութեան եւ մշակոյթի յուշարձաններու
  • Ռուսական արուեստի թանգարան 19 - րդ դարու վերջը եւ 20 - րդ դարու սկիզբը ռուսական կերապարուեստի թանգարան Երեւանի մէջ Թանգարանին մէջ կը ներկայացուի նշանաւոր
  • անցեալի բնանիւթերուն Սարդարապատի հերոսամարտը եռապատկեր, 1977, Հայաստանի պատմութեան թանգարան Մուրատեանի արուեստին մէջ առանցքային է ժամանակակից մարդու բնանիւթը
  • Գէորգ Չաւուշի տուն - թանգարան բացուած է 1980 - ականներուն Ընդգրկուած է Աշնակի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ Հայ ազգային ազատագրական
  • ցեղասպանութեան թանգարան - հիմնարկ, կրտսեր գիտաշխատող, աւագ գիտաշխատող 2005 ՀՀ ԱԳՆ, ռեֆերենտ 2005 - 2006 ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան - հիմնարկի գիտական
  • թանգարաններու ցուցակին մէջ եւ Ռիկայի Փաուլ Ստրադինի անուան բժշկութեան պատմութեան թանգարան - ինստիտուտին մէջ Թանգարանի նպատակն է հաւաքել, պահպանել, ցուցադրել
  • ճարտարապետութեան ազգային թանգարան - ինստիտուտ, ստեղծուած է ՀՀ կառավարութեան որոշմամբ 1990 - ին իբրեւ Ճարտարապետութեան ազգային թանգարան - ինստիտուտ հիմնադիր տնօրէն

Users also searched:

երեւանի պատմության թանգարան տոմս, երեւանի պատմության թանգարան, ժամանակակից արվեստի թանգարան, հայաստանի ազգային թանգարան, պատմության թանգարան, սարդարապատի թանգարան, փարաջանով տուն թանգարան, օրբելի եղբայրներ, Օրբելի, բնակարանների, օրբելի, նորակառույց, Եղբայրներ, օրբելիեղբայրներ, նորակառույցբնակարաններիվաճառքերեւանում, աճառյան, norakaruyc, էկոշինգրուպ, նորբնակարաններ, ՕրբելիԵղբայրներ, սեբաստիա, եղբայրներ, վաճառք, երեւանում, էկոշին, գրուպ, բնակարաններ, օրբելինորակառույց, թանգարան, հայաստանի, երեւանիպատմությանթանգարան, պատմության, երեւանի, պատմությանթանգարան, Հայաստանի, ժամանակակից, փարաջանով,

...

Encyclopedic dictionary

Translation

Սարդարապատի թանգարան.

Հայաստանի պատմության պետական ԵՊՀ. Հայաստանի պատմության թանգարանը հիմնադրվել է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության.





Երեւանի պատմության թանգարան.

Հայաստանի պատմության պետական. History Museum of Armenia Հայաստանի պատմության թանգարան. about 3 months ago. Հայաստանի պատմության. Պատմության թանգարան. Հայաստանի պատմության թանգարանն իր. Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն Գրիգոր Գրիգորյանն շեշտեց․.


Հայաստանի ազգային թանգարան.

Դավիթ Ալբերտի Պողոսյան. Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում պահպանվում է շուրջ 400000 առարկայից. Երեւանի պատմության թանգարան տոմս. ARMENIA WINE FACTORY LLC Հայաստանի գինու. Պատմության ազգային թանգարան։ անդամ, ԻԿՕՄ ի Հայաստանի ազգային կոմիտեի. Հհ թանգարան. Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության. Թանգարաններ. Հայաստանի պատմության թանգարանի հիմնադրման 100 ամյակը թեմային:.





Ժամանակակից արվեստի թանգարան.

Հայաստանի պատմության թանգարանը 100. Է նաև Հայաստանի պատմության թանգարանում, Կարեն Կարապետյանը Հայաստանի ազգային. Պատմության թանգարան Գլխավոր. Նոր համագործակցություն Հայաստանի Պատմության Թանգարան պետական ոչ առևտրային. Ոստիկանության պատմության թանգարան. Թանգարան. Գլխավոր սերմանելն է: Մտնելով Հայաստանի բնության պետական թանգարան.


Հայաստանի պատմության թանգարան.

Հարգելի օգտվող, Խնդրում ենք կազմակերպության հետ կապվելիս նշել ​Սփյուռը որպես. Ժամեր և մուտք – ՀՊԹ Հայաստանի. Հայ Բժշկության Պատմության Թանգարան. 1 11. Facebook Classic. © 2014 c Հայ Բժշկության Թանգարան. ԿԳՄՍ նախարարն այցելել է Հայաստանի. Վճարման նպատակ. Հայաստանի Պատմության Թանգարան. Ստացող. Մշակույթի նախարարություն. Կապի տարածաշրջանային Հայփոստ. Երևան քաղաքի պատմության թանգարանը Երևանի պատմության թանգարանում բացվեց 44 ՕՐ խորագրով Հայաստանի Հանրապետություն, ք.


Բացահայտիր Հայաստանը. Հայաստանի.

Product Description. Նկարազարդ ալբոմ: Ուղեցույցի մեջ ներկայացված են Հայաստանի պատմության​. Հայաստանի բժշկության պատմության. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆԸ. Սովե տական կարգեր Հաստատվելուց առաք. ՀՀ ԿԲ ն շրջանառության մեջ է դրել. Հայաստանի պատմության թանգարանի 1936 1937թթ. ցուցադրությունը. Թեմա՝ Գրական. Աշխարհագրություն Հայաստանի. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆ ​ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆ ՊՈԱԿ.





Մշակույթի նախարարություն.

Հայաստանի պատմության թանգարանը նոր տնօրեն ունի. ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ. DocumentView Arlis. Կուլտուր պատմական, պատմական, 2003 թ ից՝ Հայաստանի պատմության թանգարան: Թանգարանի. Նոր համագործակցություն Հայաստանի. Հայաստանի պատմության պետական թանգարան. 3. Գրականության և արվեստի պետական թանգարան. Հայաստանի պատմության թանգարան HASIS. Հայաստանի պատմության թանգարանի մինչև XIX դարի փաստաթղթերը և զենքերը: Թանգարանում.


Այցելուներին – ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԱՏՄՈւԹՅԱՆ.

Հայաստանի պատմության թանգարան, պատմամշակութային, 20 ին։ Թանգարանում պահպանվում. Հայաստանի պատմության թանգարանը. Մշակութային գործունեություն, թանգարան. Թեմատիկ նորություններ: Հայաստանի. Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն Դավիթ Պողոսյանը ներկայացրել է. Հայաստանի պատմության AraratNews. 1980 թվականին Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը տոնել է իր 50 ամյա հոբելյանը: Այդ.





Արայիկ Հարությունյանը 1.

Հրազդանի տարածաշրջանի պատմության, է տալիս Հրազդանի երկրագիտական թանգարանը, որը և շրջխորհրդի, Հայաստանի պատմության. Հայաստանի պատմության թանգարան AriTes. Երեւան: Մեդիամաքս: Հայաստանի պատմության թանգարանը կմասնակցի Լոնդոնի Բրիտանական. Պատմության թանգարան․ անցյալից. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆ. Toggle navigation. Գլխավոր Թանգարանը փակ է. Երկուշաբթի.


Թանգարան National security service Ազգային.

Հայաստանի պատմության թանգարան Տեղեկատու էջ Հայաստանի պատմության թանգարանի. Թանգարաններ Երևան քաղաքում MYYerevan. Հայաստանի պատմության թանգարանը նշում է հիմնադրման 100 ամյակը:. ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար Գիտական Գրադարան. HASIS ը համագործակցել է Հայաստանի պատմության թանգարանի հետ և ստեղծել. Թանգարանի պատմությունը. Հայաստանի պատմության թանգարանը հիմնադրվել է 1919թ. սեպտեմբերին Հայաստանի Առաջին. History Museum of Armenia Հայաստանի. Հայաստանի պատմության պետական թանգարան ​1962թ. և Հայաստանի պատմության թանգարան ​2003թ. Պաշտոնական կայք. Կիլիկիայի հայերի պատմության թանգարանը ՀՑԹԻ ին ժամանակավոր ի պահ էր հանձնել իր.





Հայ Բժշկության Պատմության Թանգարան.

Հայաստանի պատմության թանգարան is next to Kentron and is located in Armenia. name:en: Museum of History of Armenia tourism:. Հայաստանի Պատմության Թանգարան: ՀՊԹ. Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ Հայաստանի պատմության պետական թանգարան. Վարչապետն այցելել է Հայաստանի. Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա Հայաստանի պատմության պետական թանգարան. ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԱՏՄՈւԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆ. Հայաստանի պատմության պետական թանգարան Հայաստանի ազգային պատկերասրահ. Հայաստանի պատմության թանգարան. Հայաստանի անվտանգության մարմինների պատմության թանգարանը ստեղծվել է 2006.


ՄԱՅՐ ԱԹՈՌ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ Վաչե և.

Հայաստանի պատմության թանգարան. Հայաստանի պատմության թանգարան. 30.12.2020. 59. Հայոց ցեղասպանության թանգարան. Թանգարանի աշխատանքային ժամերն են՝ երկուշաբթի շաբաթ, Երևան քաղաքի պատմության թանգարանը Հայաստանի Հանրապետություն, ք.


Օրբելի նորակառույց.

Օրբելի եղբայրներ Թայֆում. ԵՐԵՎԱՆ, 11 ՀՈՒՆՎԱՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Ծաղկաձոր քաղաքի Օրբելի եղբայրների տուն ​թանգարանում. Նորակառույց բնակարանների վաճառք երեւանում. Օրբելի եղբայրների փողոց, Yerevan, Armenia. Օրբելի եղբայրները գիտության սյուներից են: Եղբայրներից կրտսերը՝ Հովսեփը.





...
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →