Back

ⓘ Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա




Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա
                                     

ⓘ Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա

Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիան, ԳԱԱ կամ ՀՀ ԳԱԱ, բարձրագոյն պետական ինքնակառավարուող ոչ առեւտրային հաստատութիւնն է, որուն նախագահութիւնը կը գտնուի Երեւանի մէջ։ Ակադեմիան նաեւ մասնաճիւղեր ունի Գիւմրիի, Սեւանի, Կորիսի, Վանաձորի եւ Կապանի մէջ։

Ան կը կազմակերպէ եւ կիրականացնէ հիմնարար եւ կիրառական գիտական հետազօտութիւններ, եւ կը համակարգէ հանրապետութեան մէջ կատարուող հիմնարար հետազօտութիւնները։ ԳԱԱ-ն նաեւ կը ծառայէ որպէս ՀՀ իշխանութեան բարձրագոյն մարմիններու պաշտօնական գիտական խորհրդական։

Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԱԱ-ն 1943 թուականին հիմնադրուած Հայաստանի գիտութիւններու ակադեմիայի իրաւայաջորդը դարձած է 1993 թուականէն սկսեալ։

                                     

1. Պատմութիւն

25 Նոյեմբեր 1943-ին հիմնադրուած է Հայաստանի գիտութիւններու ակադեմիան՝ Կաղապար:1935 թուականէն սկսեալ գործող ԽՍՀՄ գիտութիւններու ակադեմիայի հայկական մասնաճիւղի հիման վրայ։ Անոր հիմնադիրներէն են Յովսէփ Օրպելին, Ստեփան Մալխասեանցը, եւ Վիքթոր Համբարձումեանը։ Հովսէփ Օրպելին ընտրուած է ԳԱԱ-ի առաջին նախագահ եւ նախագահած է մինչեւ 1947 թուական, որմէ ետք ԳԱԱ նախագահ եղած է Վիքթոր Համբարձումեանը մինչեւ 1993 թուական։

1993 թուականին, Հայաստանի գիտութիւններու ակադեմիան վերանուանուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի, եւ այդ թուականէն մինչեւ 2007 թուական անոր նախագահը եղած է Ֆատէյ Սարգսեանը, իսկ 19 Փետրուար 2007–ին այդ պաշտօնին համար ընտրուած է Ռատիք Մարտիրոսեանը։

2005 թուականին ակադեմիան վերանուանուած է "Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու ազգային ակադեմիա" պետական ոչ առեւտրային կազմակերպութիւն։

29 Դեկտեմբեր 2011-ին ՀՀ Կառավարութեան որոշմամբ "Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու ազգային ակադեմիա" պետական ոչ առեւտրային կազմակերպութիւնը վերակազմակերպուած է "Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու ազգային ակադեմիա" ոչ առեւտրային կազմակերպութեան։

ՀՀ Գիտութիւններու ազգային ակադեմիային շէնքը կառուցուած է 1955 թուականին։ Շէնքը վերանորոգուած է 2009 թուականին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեանին նախաձեռնութեամբ եւ "Տաշիր" բարեգործական հիմնադրամի միջոցավ։

                                     

2. ՀՀ ԳԱԱ Կառուցուածք

ԳԱԱ-ն կը ֆինանսաւորուի պետական շահերէն։ Լրացուցիչ ֆինանսաւորման աղբիւր կը հանդիսանան հիմնադրամներէն տրամադրուած գումարները, ինչպէս նաեւ հանրապետութեան եւ այլ պատուիրատուներու հետ կնքած պայմանագրերուն արդիւնքով ստացուող գումարները։

ՀՀ ԳԱԱ-ն 50-էն աւելի գիտական դպրոցներու, հաստատութիւններու, ձեռնարկութիւններու, եւ այլ կազմակերպութիւններու միաւորումը եւ նախագահութեան միասնութիւնն է։

Ան ունի գիտութեան բնագաւառներու հինգ բաժանմունքներ՝

  • Մարդկայնական գիտութիւններու բաժանմունք - կը պարունակէ 10 գիտական կազմակերպութիւն
  • Բնական գիտութիւններու բաժանմունք - կը պարունակէ 10 գիտական կազմակերպութիւն
  • Քիմիական եւ երկրի մասին գիտութիւններու բաժանմունք - կը պարունակէ 8 գիտական կազմակերպութիւն։
  • Թուաբանութեան եւ ճարտարարուեստի գիտութիւններու բաժանմունք - կը պարունակէ 3 գիտական կազմակերպութիւն
  • Բնագիտութեան եւ աստղագիտական բաժանմունք - կը պարունակէ 4 գիտական կազմակերպութիւն։ Անոնք են՝

Սոյն գիտութիւններու բաժանմունքներուն մէջ կը գործեն տարբեր գիտական ուղղութիւններու խորհուրդներ, իսկ ԳԱԱ-ի նախագահութեան առընթեր նաեւ գոյութիւն ունին գիտահրատարակչական խորհուրդ, հաշուողական ճարտարարուեստի յանձնաժողով, ուժանիւթի հարցերու գիտական խորհուրդ, եւ Սեւանայ լիճի պահպանութեան փորձագիտական յանձնաժողով։

ԳԱԱ-ի շէնքին առընթեր կը գործեն հիմնակազմ գիտական գրադարան, Գիտական տեղեկատուութեան կեդրոն, Գիտակրթական միջազգային կեդրոն, "Գիտութիւն" հրատարակչական-արտադրական միաւորումը եւ տպարանը, ինչպէս նաեւ այլ ծառայութիւններ։

                                     

2.1. ՀՀ ԳԱԱ Կառուցուածք Անձնակազմ

Ակադեմիան ունի աւելի քան 4500 աշխատակից, որոնցմէ 99-ը ակադեմիկոսներ, 20-ը թղթակից անդամներ, 335-ը գիտութեան դոկտորներ, եւ 1156-ը գիտութեան թեկնածուներ են։ Ակադեմիան նաեւ իր կազմին մէջ ունի 3 պատուաւոր անդամ, 24 արտասահմանեան անդամ եւ 24 պատուաւոր դոկտոր։

                                     

3. Ղեկավարութիւն

Նախագահ

Ռատիք Մարտիրոսեան, ֆիզիկոս։ ՀՀ ԳԱԱ նախագահ՝ 2006 թուականէն սկսեալ։ Ֆիզմաթ գիտութիւններու դոկտոր 1980, փրոֆէսոր 1983, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս 1990, թղթակից անդամ՝ 1986 թուականէն սկսեալ։ Աւարտած է Երեւանի Պետական Համալսարանը 1958։ 1980-2006 թուականներուն՝ ՀՀ ԳԱԱ բնագիտութեան եւ ելեկտրոնաբանութեան հիմնարկի տնօրէն, 1993-2006 թուականներուն՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի նախագահ։ Արժանացած է Հայաստանի, ԽՍՀՄ-ի, ՌԴ-ի, Ուքրանիայի, Ֆրանսայի, Իտալիայի մրցանակներուն, եւ պարգեւատրուած է շարք մը շքանշաններով եւ մետալներով։

Փոխնախագահ

Յուրի Շուքուրեան ծնած է 1940 թուականին, Երեւան, ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ՝ 1995 թուականէն ի վեր։ Հաշուող, ճարտարարուեստի եւ տեղեկագիտութեան բնագաւառի գիտնական։ Ճարտարարուեստական գիտութիւններու դոկտոր 1982, փրոֆէսոր 1987, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս 1996, թղթակից անդամ՝ 1990 թուականէն ի վեր։ Արժանացած է Հայաստանի Հանրապետութեան Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի 2000։ ՀՀ գիտական վաստակաւոր գործիչ 2011։

                                     

4. Միջազգային գիտական համագործակցութիւն

ՀՀ ԳԱԱ գիտական համագործակցութեան պայմանագրեր ունի շարք մը երկիրներու գիտութիւններու ակադեմիաներու հետ, որոնք են Ռուսաստանը, Վրաստանը, Պելառուսիա, Ուքրանիան, Թուրքմենիստանը, Հունկարիան, Չինաստանը, եւ Մեծ Բրիտանիան։

ՀՀ ԳԱԱ-ի ներքո գտնվող գիտահետազոտական ինստիտուտները նաև գիտական համագործակցական լայն կապեր ունեն ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի, Ֆրանսայի, Հոլանտայի, Իսրայէլի, Իրանի, Կիպրոսի, Մեքսիկոյի եւ այլ երկիրներու գիտական կեդրոններուն հետ։

ՀՀ ԳԱԱ գիտնականները նաեւ իրենց մասնակցութիւնը կը բերեն միջազգային շարք մը հիմնադրամներու եւ այլ կազմակերպութիւններու գիտական ծրագիրներուն մէջ։

                                     

5. Արտաքին յղումներ

  • Պաշտօնական կայքէջ
  • ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կեդրոն
  • Հայաստանի գիտութիւններու ազգային ակադեմիա
  • ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան
  • ՀՀ ԳԱԱ մաթեմաթիքի հիմնարկ
                                     
  • 1956 - ին կ ընտրուի Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիայի ակադեմիկոս: 1960 - 1963 թուականներուն կը վարէ Ակադեմիայի Հասարակական Գիտութիւններու բաժանմունքի ակադեմիկոս
  • Միութիւն հայ ազգագրագէտ, պատմաբան, պատմական գիտութիւններու թեկնածու 1979 ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ 2006 Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ
  • հոգեբուժութեան դասախօս 1944 - 1946 թուականներուն եղած է Հայկական ՍՍՌ Գիտութիւններու ակադեմիայի բժշկութեան եւ կենսաբանութեան պատմութեան բաժնի գիտաշխատող
  • Զօրեան, Մատենադարան Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, Երեւան, Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա 1981, հատոր 7, էջ 284 - 286 անգլերէն By the book 9 - 15 mars
  • 1913, Ախալցիխէ - 5 Ապրիլ, 1990, Երեւան պատմաբան, արեւելագէտ, պատմական գիտութիւններու մասնագէտ 1974 մասնագէտ 1984 Յովհաննէս Ինճիկեան, ծնած է Ախալցխայի
  • Ապրիլ 1923 1923 - 04 - 11 Փարիզ, Ֆրանսա պատմաբան, արեւելագէտ Պատմական գիտութիւններու դոքթոր 1958 Նինա Գարսոեանը ծնած է Փարիզի մէջ Ռուսաստանէն արտագաղթած
  • հիմնարկին մէջ 1948 - ին պաշտպանած է աւարտաճառը եւ ստացած է բանասիրական գիտութիւններու թեկնածուի աստիճան, 1943 - էն մինչեւ մահ դասախօսած է նոյն հիմնարկին մէջ
  • ստանայ Պատմական Գիտութիւններու Դոկտորի աստիճան: 1966 թուականին ան կ արժանանայ Փրոֆեսորի կոչումին: 1963 թուականին կ ընտրուի ՀՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի թղթակից
  • 2005 2005 - 12 - 03 Երեւան, Հայաստան հայ անասնաբոյժ 1993 կենսաբանական գիտութիւններու դոկտոր 1993 մասնագէտ 1994 ՀԳԳԱ թղթակից անդամ 1998 1965 թուականին
  • աստղագէտ, գրող, գեղանկարիչ, ՀՀ Գիտութեան Ազգային Ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀՀ Գրողներու միութեան եւ Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ ՀՀ վաստակաւոր
  • 1989 1989 - 07 - 06 Փարիզ, Ֆրանսա հայ բիւզանդագէտ, արուեստաբան, հայագէտ ՀԽՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի արտասահմանեան անդամ 1966 Աւարտած է Կոստանդնուպոլսի Եսայեան

Users also searched:

գիտությունների ազգային ակադեմիա, գիտությունների ակադեմիա հապավում, կառավարման ակադեմիա, հհ գաա գիտակրթական միջազգային կենտրոն,

...
...
...