Back

ⓘ Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան




Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան
                                     

ⓘ Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան

Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան, հիմնադրուած է 7 Նոյեմբեր 1922-ին Երեւանի վաստակաշատ մանկավարժ Արշաւիր Շաւարշեանի ղեկավարութեամբ։

Նորաստեղծ համալսարանը ունէր միայն մանկավարժական մասնաբաժին՝ նախադպրոցական, դպրոցական եւ արտադպրոցական մասնագիտութիւններով։ Պարապմունքները սկսան 27 Նոյեմբերէն նախկին Հռիփսիմեան գիմնազիայի շէնքին մէջ։

1924-1925 ուսումնական տարին հայկական մանկավարժական ուսումնարանը ունեցաւ իր առաջին շրջանաւարտները։

Համալսարանին մէջ կ՛աշխատէին ականաւոր գիտնականներ ու հմուտ մանկավարժներ Յակոբ Մանանդեանը, Հրաչեայ Աճառեանը, Մանուկ Աբեղեանը, Արսէն Տէրտէրեանը, Աշոտ Տէր-Մկրտիչեանը, Դրաստամատ Տէր-Սիմոնեանը, Հայկ Ազատեանը, Գրիգոր Չուպարը, Աւետիք Տէր-Պօղոսեանը, Արսէն Պէճանեանը, Տիգրան Ռաշմաճեանը, Հովհաննէս Տէր-Միրաքեանը, Գրիգոր Ղափանցեանը, Ստեփան Ներսիսեանը, Վահան Ռշտունին եւ շատ ուրիշներ։

Հայ մեծ լուսաւորիչ Խաչատուր Աբովեանի մահուան 100-ամեայ տարեդարձի առթիւ 1948-ին Մանկավարժական ուսումնարանը կոչուեցաւ անոր անունով ու մինչեւ օրս ալ կը կրէ մեծ մանկավարժի անունը։

Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան որոշմամբ Յունուար 2000-էն մանկավարժական ուսումնարանը վերանուանուեցաւ Խ. Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան։

Համալսարանը իր 95 ամեայ պատմութեան ընթացքին ունեցած է ականաւոր շրջանաւարտներ, հասարակական եւ պետական գործիչներ, այնպիսիք, ինչպիսին են Հայաստանի կենտգործկոմի նախագահ Գէորգ Հանեսօղլեանն ու Հայաստանի Գերագոյն խորհուրդի նախագահութեան նախագահ Հրանդ Ոսկանեանը, Խորհրդային Միութեան հերոս Աշոտ Ամատունին, Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային հերոս Մովսէս Գորգիսեանն ու Արցախի հերոս Մեխակ Մեխակեանը, ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արմէն Խաչատրեանը, նախարարներ Յակոբ Մովսէսն ու ՀՀ արդարադատուրեան պետական խորհրդական Դաւիթ Յարութիւնեանը, կեներալ-լեյտենանտ Ալիկ Սարգսեանը:

Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմին մասնակցած են 200-էն աւելի շրջանաւարտներ եւ ուսանողներ: Արցախեան ազատամարտին մասնակցած են 50-էն աւելի շրջանաւարտներ եւ ուսանողներ: Անոնց մեծագոյն մասը արժանացած են խորհրդային եւ ՀՀ շքանշաններու ու մետալներու:

Մեծ է համալսարանի շրջանաւարտ գիտնականներու աւանդը. Շաքրօ Մհոյեանն ու Մանուէլ Զուլալեանը դարձած են ՀՀ ԳԱԱ ակադէմիկոսներ։ ՀԽՍՀ գիտութիւններու ակադեմիայի եւ ՀՀ գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամներ են համալսարանի շրջանաւարտներ Աշոտ Աբրահամեանը, Գուրգէն Թադէւոսեանը, Սիմոն Կրկեաշարեանը, Աելիտա Տոլուխանեանը, Վիգէն Ղազարեանը։ Մոտ 200 շրջանաւարտ դարձած է գիտութեան դոկտոր-պրոֆեսոր։ Անոնց ջանքերով տպագրած է 2200 անուն գիրք։

Մանկավարժական համալսարանին մեծ պատիւ եւ հռչակ բերած են համալսարանի շրջանաւարտներ Յովհաննէս Շիրազն ու Հրանդ Մաթեւոսեանը, Սերօ Խանզադեանն ու Ռազմիկ Դաւոյեանը։

Համալսարանի շրջանաւարտները լուրջ ներդրում ունին երկրի մշակութային կեանքէն ներս։ Բազմաթիւ գրողներ, լրագրողներ, գրադարանային աշխատողներ, գեղանկարիչներ, ռեժիսորներ, դերասաններ յայտնի են որպէս աբովեանականներ։ Ռեժիսորներ Հենրիկ Մալեան, Ֆրունզէ Տովլաթեան, Գրիգոր Մելիք-Աւագեան, Լաերտ Վաղարշան, Մարատ Վարժապետեան, Ալպերտ Եաւուրեան, Եուրի Երզնկեան, Սերգէյ Իսրայէլեան, Տմիդրի Կեսայանց, դիրիժորներ Էմմա Ծատուրեան, Արամ Քաթանեան, Յակոբ Ոսկանեան, գեղանկարիչ Յովհաննէս Զարդարեան, քանդակագործ Ղուկաս Չուպարեան, պարուսոյցներ Ազատ Ղարիպեան, Վանուշ Խանամիրեան, Ֆրունզէ Ելանեան։ Մտաւորականներու այս սերուցքը կրթած է մեր ուսանողներուն։

Ոչ միայն գիտական ու մշակութային, այլեւ մարզական յաջողութիւններ գրանցած է մանկավարժական համալսարանը։ Հայաստանի մարզական փառքի տարածողներ միջազգային կարգի մարզանքի վարպետներ, թենիսիստներ Էլմիրա Անտոնեանը, Բագրատ Պուռնազեանը մանկավարժականի շրջանաւարտներ են։ Ներկայիս ֆիզիկական կուլտուրայի ամպիոնը վերակազմաւորուած է "Շախմատի եւ սպորտի" ամպիոնի, եւ այն կը ղեկավարէ միջազգային կարգի գրոսմայստէր Սմբատ Լպուտեանը։

Համալսարանէն ներս կը դասաւանդեն իրենց ոլորտներուն կայացած եւ լայն ճանաչում ունեցող բարձրորակ մասնագէտներ, գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի 17 անդամներ։

Մանկավարժական համալսարանը կը գործէ ՀՀ ԳԱԱ "Ֆիզիկական հետազօտութիւններու ինստիտուտ" -ի հետ համատեղ բացուած գիտաուսումնական "Ոչ գծային օպտիկական, լազերային եւ ֆօթօնիկական բիւրեղներու լապորատորա, որտեղ կ՛աճեցուին արհեստական բիւրեղներ։

Այսօր մանկավարժական համալսարանը կը վարէ միջազգային համաւատարմանգրմանը միտուած քաղաքականութիւն, ընդգրկուած է կրթութեան որակի բարձրացման ուղղուած տարածաշրջանային եւ եւրոպական կրթական ծրագիրներուն մէջ։ Մանկավարժականի լաւագոյն ուսանողները այսուհետ հնարաւորութիւն ունին իրենց ուսման որոշակի ժամանակահատուած փոխանակման ծրագրերով անցկացնել ամերիկեան, եւրոպական եւ ռուսական յայտնի համալսարաններէն ներս։

Համալսարանը ունի 10 ֆակուլտետ, 50-էն աւելի ամպիոններ, առկայ եւ հեռակայ ուսուցմամբ համալսարանին մէջ կը սորվին աւելի քան 10.000 ուսանող։ 2004-2005 ուսումնական տարուընէ համալսարանը կ՛իրականացնէ եռաստիճան/բակալաւրիատ, մագիստրատուրա, ասպիրանտուրա/ ուսուցում։ Ուսման ժամկէտը բակալաւրիատի մէվ 4 տարի է, մագիստրատուրայի մէջ՝ 2։ Մասնագէտներ կը պատրաստուին 52 մասնագիտութիւններու գծով։ Համալսարանէն ներս սահմանուած է 25 անուանական թոշակ։ Մանկավարժական համալսարանը ունի հիմնական, ինչպէս նաեւ աւագ դպրոց-վարժարան Երեւանի կեդրոնը։

Գիտական առաջընթացին համաքայլ՝ համալսարանը մասնագէտներ կը պատրաստէ ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութեան, այլեւ Արցախի եւ սփիւռքի հայ կրթօջախներուն համար։

                                     

1. Մասնաբաժիններ Ֆակուլտետներ

  • Յատուկ կրթութեան,
  • Կրթութեան հոգեբանութեան եւ հասարակագիտութեան
  • Գիւղատնտեսութեան
  • Գեղարուեստական կրթութեան,
  • Բանասիրական,
  • Սկզբնական կրթութեան,
  • Մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի եւ ինֆորմատիկայի,
  • Պատմութեան եւ իրաւագիտութեան,
  • Կենսաբանութեան, քիմիայի եւ աշխարհագրութեան,
  • Օտար լեզուներու,
                                     

2. Ամպիոններ

Հայոց լեզուի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Հայ հին եւ միջնադարեան գրականութեան եւ անորդասաւանդման մեթոդիկայի, Հայ նոր եւ նորագոյն գրականութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Ռուսաց լեզուի, Արտասահմանեան գրականութեան, Հայոց պատմութեան, Համաշխարհային պատմութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Իրաւագիտութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Քաղաքագիտութեան եւ իրաւունքի պատմութեան, Մաթեմատիկայի եւ տարրական ուսուցման մեթոդիկայի, Աշոտ Տէր-Գրիգորեանի անուան Մայրենիի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Նախադպրոցական մանկավարժութեան եւ մեթոդիկաներու, Զարգացման եւ կիրառական հոգեբանութեան, Հոգեբանութեան տեսութեան եւ պատմութեան, Տարիքային եւ մանկավարժական հոգեբանութեան, Հասարակագիտութեան եւ ընկերային աշխատանքի, Կենսաբանութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Քիմիայի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Մարդու եւ կենդանիներու ‎բնախօսութեան, Ընկերա-տնտեսական աշխարհագրութեան եւ աշխարհագրութեան դասաւանդման մեթոդիկայի, Ֆիզիկական աշխարհագրութեան, Անգլերէն լեզուի ուսուցման, Գերմանական լեզուներու, Ռոմանական լեզուներու, Օտար լեզուներու դասաւանդման մեթոդիկայի, Ընդհանուր ֆիզիկայի, Ինֆորմատիկայի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Տեսական ֆիզիկայի եւ ֆիզիկայի ուսուցման մեթոդիկայի, Մեքենագիտութեան, ընդհանուր տեխնիկական առարկաներու եւ անոնց դասաւանդման մեթոդիկայի, Բարձրագոյն հանրահաշուի եւ երկրաչափութեան, Մաթեմատիկայի դասաւանդման մեթոդիկայի, Մաթեմատիկական անալիզի եւ ֆունկցիաներու տեսութեան, Արուեստի պատմութեան, տեսութեան եւ մշակութաբանութեան, Տիզայնի եւ տեքորատիւ կիրառական արուեստի, Խմբավարութեան եւ ձայնադրման, Երաժշտութեան տեսութեան, դասաւանդման մեթոդիկայի եւ նուագարաններու, Կերպարուեստի, Գրադարանագիտութեան եւ մատենագիտութեան, Թանգարանագիտութեան եւ յուշարձանագիտութեան, Պարարուեստի մանկավարժութեան, Օպերատորութեան, գեղարուեստական լուսանկարչութեան եւ ընկերա-մշակութային գործունէութեան, Հեռուստառատիոլրագրութեան, Երաժշտութեան, Ռեժիսուրայի, Առաջին բուժօգնութեան, արտակարգ իրավիճակներու եւ քաղպաշտպանութեան, Շախմատի եւ մարզանքի Փիլիսոփայութեան եւ տրամաբանութեան, Տնտեսագիտութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիայի, Մանկավարժութեան տեսութեան եւ պատմութեան, Մասնագիտական կրթութեան եւ կիրառական մանկավարժութեան, Էքոլոկիայի եւ կայուն զարգացման։

                                     

3. Մասնագիտութիւններու ցանկ

  • Նախադպրոցական մանկավարժութիւն եւ մեթոդիկա,
  • Լրագրութիւն,
  • Երաժշտական կրթութիւն,
  • Ռեժիսուրա,
  • Փրոտիւսերական գործ,
  • Յատուկ մանկավարժութիւն,
  • Տարրական մանկավարժութիւն եւ մեթոդիկա,
  • Հասարակական մանկավարժութիւն,
  • Արուեստի տեսութիւն, պատմութիւն եւ կառավարում,
  • Օպերատորութիւն,
  • Գերմաներէն լեզու եւ գրականութիւն,
  • Տեխնոլոգիա եւ ձեռնարկչութիւն,
  • Ընտանիքի հոգեբանութիւն,
  • Թանգարանային գործ եւ պատմամշակութային կառոյցներու պահպանութիւն,
  • Սուրտոմանկավարժութիւն,
  • Ընկերային եւ քաղաքական հոգեբանութիւն,
  • Մաթեմատիկա,
  • Քիմիա,
  • Պարարուեստ,
  • Տիֆլոմանկավարժութիւն,
  • Մշակութաբանութիւն,
  • Մանկավարժական հոգեբանութիւն,
  • Հասարակագիտութիւն,
  • Ընկերային աշխատանք,
  • Ֆիզիկա,
  • Գործնական հոգեբանութիւն,
  • Օլիգոֆրենոմանկավարժութիւն,
  • Գործիքային կատարողականութիւն,
  • Քլինիկական հոգեբանութիւն եւ հոգեթերապիա,
  • Գեղարուեստական լուսանկարչութիւն,
  • Գրադարանային-տեղեկատուական աղբիւրներ,
  • Սպաներէն լեզու եւ գրականութիւն,
  • Պատմութիւն,
  • Իրաւաբանական հոգեբանութիւն,
  • Զինուորական հոգեբանութիւն,
  • Անգլերէն լեզու եւ գրականութիւն,
  • Կենսաբանութիւն,
  • Կրթութեան կառավարում
  • Շախմատ,
  • Հոգեբանութիւն,
  • Կերպարուեստ,
  • Հայոց լեզու եւ գրականութիւն,
  • Ռուսաց լեզու եւ գրականութիւն,
  • Աշխարհագրութիւն,
  • Տէքորատիւ կիրառական արուեստ,
  • էրգոթերապիա,
  • Անձի հոգեբանութիւն եւ հոգեբանական խորհրդատուութիւն,
  • Շրջակայ միջավայրի գիտութիւններ,
  • Տարրական մանկավարժութիւն եւ մեթոդիկա ռուսաց լեզուի ուսուցմամբ,
  • Բնագիտութիւն,
  • Իրաւագիտութիւն,
  • Յատուկ հոգեբանութիւն,
  • Կառավարում /ըստ ոլորտի,
  • Ֆրանսերէն լեզու եւ գրականութիւն,
  • Արտ-թերապիա,
  • Լոգոփետիա,
  • Լանտշաֆտային փլանաւորում,
  • Ինֆորմատիկա,
  • Հագուստի մոտելաւորում,

Ուսուցման ձեւերը՝ Առկայ, հեռակայ

Ուսուցման տեւողութիւնը՝ 4 տարի /բակալաւրիատ/ +2 տարի /մագիստրատուրա/

Ուսման վարձը ՀՀ դրամով՝ 260.000-էն 585.000 /պայմանաւորուած մասնաբաժինի ընտրութեամբ։



                                     

4. Թանգարան

Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանի թանգարանը հիմնադրուած է 2004-ին՝ որպէս հնագիտութեան աշխատասենեակ, որտեղ ազգագրական եւ հնագիտական նիւթեր կը հավաքուէին ՀՊՄՀ Պատմութեան մասնաբաժինի ուսանողներու եւ դասախօսներու հաւաքչական աշխատանքներու եւ հնագիտական պեղումներու արդիւնք։

Առաջին տնօրէն նշանակուած է պատմութեան փաժնի դասախօս, պատմաբան, հնագէտ Վարշամ Աւէտեանը։

2008-ին թանգարանի տնօրէն նշանակուեցաւ Կուլտուրայի բաժնի թանգարանային գործ եւ յուշարձաններու պահպանութիւն բաժնի դասախօս Ալվարդ Գրիգորեանը։

Թանգարանի ներկայիս ցուցադրութիւնը բացուած է 19 Նոյեմբեր 2012-ին՝ համալսարանի հիմնադրման 90 ամեակի առթիվ։ Թանգարանին մէջ ներկայացուած է համալսարանի պատմութիւնը՝ սկսած անոր հիմնադրումէն մինչեւ մեր օրերը։ Այն աշխոյժ գործող կրթամշակութային կեդրոն է, որ կ՛իրականացնէ տարաբնոյթ ծրագրեր ու միջոցառումներ տարբեր տարիքի լսարաններու համար եւ աշխուժօրէն կը համագործակցի նման գործունէութիւն ծակալող շարք մը հաստատութիւններու հետ։

                                     

5. ՀՊՄՀ հենակէտային վարժարան

1994-ին հիմնադրուած է Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանի հենակէտային աւագ դպրոց/վարժարանը։ 1994-1999 թթ. վարժարանը ղեկավարած է վաստակաւոր մանկավարժ, պրոֆեսոր Ալեքսանտր Խաչատուրի Ղուշչեանը։ 1999-էն մինչ օրս վարժարանի տնօրէնն է մանկավարժական գիտութիւններու թեկնածու, դոցենտ Նաիրա Աւետիսի Սաֆարեանը։ Վարժարանէն ներս այժմ կը գործեն մշակութային եւ հումանիտար հոգեբանութիւն, լրագրութիւն, բնագիտամաթեմատիկական հոսքերը։

                                     
  • կորցրածը վիպակը Դպրոցին եւ մանկավարժական գիտութեանը մատուցած ծառայութիւններուն համար պարգեւատրուած է Խաչատուր Աբովեանի անուան մետալով 1972 1985 թուականին
  • 1947 - ին, հայրենադարձած է 1954 - ին, աւարտած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական հիմնարկըը: Որպէս Հայաստանի ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի
  • թուականին: Ծնած է Ալաւերտիի մէջ, եւ աւարտած է Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանէն պատմութեան ոլորտին մէջ, 1999 թուականին:
  • Վարժարանը եւ Պոլսահայ Միութիւնը Երկար տարիներ Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի բանասիրական բաժինը հանդիսաւոր պայմաններու
  • կը պաշտօնավարէ Երեւանի Պետական Համալսարանին մէջ, իսկ 1934 - ին կը դառնայ հիմնադիր վարիթը Խաչատուր Աբովեանի անուն Մանկավարժական Հիմնարկի Հայոց լեզուի ամբիոնին
  • դասախօսած է ԵՊՀ - ի մէջ եւ 1934 - 1951 թուականներուն Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական հիմնարկին մէջ 1932 - 1938 - ին եղած է ՀԽՍՀ մշակոյթի պատմութեան
  • Աղայեանի անուան միջնակարգ հանրակրթական եւ Յակոբ Կոճոյեանի անուան գեղարուեստի նկարչական դպրոցները: 1969 թուականին աւարտեր է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական
  • է 1956 թուականին, Երեւան 1973 - ին ընդունուած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական հիմնարկի պատմա - աշխարհագրական կաճառներու պատմութեան եւ հասարակագիտութեան
  • լեզուի ամպիոնի դասախօս, որմէ ետք, մինչեւ 1958, Երեւանի հեռակայ պետական մանկավարժական հիմնարկի հայոց լեզուի ամպիոնի դասախօս 1958 - ին, ան կրկին տեղափոխուած
  • Երեւանի պետական համալսարան Հայաստանի Պետական Տնտեսագիտական Համալսարան Երեւանի Կոմիտասի Անուան Պետական Երաժշտանոց Երեւանի Գեղարուեստի Պետական Ակադեմիա
  • ճարտ. Գ. Թամանեան բեռնել պատկեր Յուշարձան Խաչատուր Աբովեանի - 1.6 113 Տ Համանուն պետական մանկավարժական ինստիտուտի գլխ. մասնաշէնքի առջեւ, քանդար Ա.

Users also searched:

մանկավարժական համալսարան գնացուցակ, մանկավարժական համալսարան ընդունելություն, մանկավարժական համալսարան հեռակա, մանկավարժական համալսարան վարձեր, մանկավարժական համալսարան,

...
...
...