Back

ⓘ Լեւոն Շանթ




                                               

Կայսր

Կենդանի տիպարներով, լաւ կառոյց ունեցող թատերգութիւն մըն է "Կայսր" ը, որ կը ներկայացնէ անհանգիստ եւ իշխանատենչ հոգիներու, չյագեցող ախորժակներու պայքարը: Նիւթը առնուած է Բիւզանդական կայսրութեան տասներորդ դարու դէպքերէն: Թէոֆանօ կայսրուհիի մեղսակցութեամբ զօրավար նիկեֆոր կը սպաննէ նախկին կայսրը եւ ինք գահ կը բարձրանայ, բայց Թէոֆանօ կայսրուհին միշտ ծարաւի կը մնայ նոր փառքի եւ հեղինակութեան: Կրկին դաւադրութիւն տեղի կունենայ եւ այս անգամ գահ կը բարձրանայ հայազգի զօրավար Օհան Գուրգէն Յովհաննէս Չմշկիկ, որ Թէոֆանօ կայսրուհիին չի վստահիր եւ զայն կղզի մը կաքսորէ: Օհան Գուրգէն իր սիրտը կը յանձնէ Հաննա ...

                                               

Ինկած Բերդի Իշխանուհին

Թատերախաղին մէջ պատկերուած դէպքը կը պատահի ԺԴ. դարու սկիզբը: Լեւոն Շանթ կը ներկայացնէ Կիլիկեան շրջանէն հայ իշխանուհիի մը վրիժառութիւնը, ողբերգական դէպքերու յաջորդականութեամբ: Քեսունի Վասիլ իշխանը, որ ստացած է Գող անուանումը, Կիլիկիոյ բերդերը կը գրաւէ՝ ընդարձակելու համար իր իշխանութեան սահմանները։ Բերդը գրաւելէ ետք, ան կը սպաննէ բերդի տիրոջ ու անոր երկու որդիներուն։ Բերդի տիրուհին՝ Աննան, երդում կընէ վրէժ լուծել եւ սպաննել Վասիլի երկու տղաքը։ Աննան կը միտի այնպէս մը ծրագրել, որ Վասիլ ինքն իր ձեռքերով սպաննէ իր երկու զաւակները: Վասիլի աւագ որդին՝ Սեպուհը, հօր հակապատկերն էր. ան դէմ էր հօր ար ...

                                               

Եսի Մարդը

Եսի Մարդը, Լեւոն Շանթի թատերախաղերէն, գրուած՝ 1901-ին: Այս ստեղծագործութեամբ հեղինակը հիմնականօրէն կը ներկայացնէ հայրենասիրութեան եւ եսասիրութեան բախումը։

Լեւոն Շանթ
                                     

ⓘ Լեւոն Շանթ

Լեւոն Շանթ, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 18 Նոյեմբեր 1951 կամ 29 Նոյեմբեր 1951, Պէյրութ, Լիբանան), հայ թատերագիր, վիպագիր, բանաստեղծ, ուսուցիչ, տնօրէն եւ հասարակական գործիչ։ Հայաստանի Ա. հանրապետութեան խորհդարանի անդամ, ապա խորհրդարանի փոխ նախագահ։ Հիմնադիր՝ "Համազգային Կրթական եւ Մշակութային Միութեան" եւ Պէյրութի Հայ Ճեմարանին։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան գլխաւոր մարմիններու անդամ։

                                     

1.1. Կենսագրութիւն 1869-1899 Պոլիս, Էջմիածին, Լայփցիկ, Ենա, Միւնիխ

Ծնած է Պոլիս, 1869-ին, բուն անունով Լեւոն Նահաշպետեան, ապա հօրը՝ Սեղբոսի անունով կոչուած է Սեղբոսեան։ Մանուկ տարիքին կորսնցուցած է մայրը, ապա հայրը։ Մինչեւ 13 տարեկան յաճախած է Սկիւտարի վարժարանը։ Իբր ուշիմ աշակերտ, 1884-ին խումբ մը պատանիներու հետ որոնցմէ էր Սողոմոն Սողոմոնեան, ապագային՝ Կոմիտաս Վարդապետ մեկնած է Էջմիածին յաճախելու Գէորգեան Ճեմարանը։ Եօթը տարուան ուսումէ ետք, աւարտած է Ճեմարանը ու վերադարձած՝ Պոլիս։ Տարեշրջան մը ուսուցչութեամբ զբաղած է, նաեւ Պոլսոյ "Հայրենիք" ին մէջ հրատարակած է "Մնաք բարովի իրիկունը" երգիծական վիպակը։ 1891-ին քսաներկու տարեկան Լեւոնը նոյն օրաթերթին մէջ լոյս ընծայած է իր առաջին բանաստեղծութիւնները Լեւոն Շանթ գրական ծածկանունով։

1892–ին մեկնած է Գերմանիա ուսանելու։ Եօթը տարի հետեւած է մանկավարժութեան, հոգեբանութեան եւ յարակից ճիւղերու Լայփցիկի, Ենայի եւ Միւնիխի համալսարանները։ Գրած եւ հրատարակած է բանաստեղծութիւններ ու փոքր վէպեր "Դրսեցիները", "Վերժին" ․․․։ Ասոնք, ընդհանրապէս իրապաշտ ներշնչումով, խառնուած են վիպապաշտական եւ այլ տարրերու հետ։

                                     

1.2. Կենսագրութիւն 1899 - 1913 Թիֆլիս, Երեւան, Եւրոպա, Պոլիս

Կովկաս վերադառնալով, 1899–էն մինչեւ 1910 դասաւանդած է Թիֆլիսի Գայեանեան աղջկանց եւ Երեւանի Թեմական դպրոցներուն մէջ։ Կովկաս ապրած շրջանին սերտ յարաբերութիւններ ստեղծած է արեւելահայ գրողներու հետ, մասնակցած՝ Յովհաննէս Թումանեանի "Վերնատուն" գրական խմբակի ժողովներուն եւ Ս. Լիսիցեանի եւ Թումանեանի հետ հրատարակած՝ "Լուսաբեր" դասագիրքերու շարքը։ Գրած է իր առաջին թատերախաղերը, ինչպէս՝ "Եսի Մարդը" ։

1911-ին, տարի մը Եւրոպա մնալէ ետք, Պոլիս վերադարձած է, ուր մինչեւ 1913 դասաւանդած է Կեդրոնական եւ Եսայեան վարժարաններուն մէջ։ Գրած է իր առաջին մեծ թատրերգութիւնը՝ "Հին աստուածներ" ը։

                                     

1.3. Կենսագրութիւն 1913 - 1921 Եւրոպա, Անկախ Հայաստան

1913–ին կրկին մեկնած է Եւրոպա։ 1915-ին Եւրոպա ըլլալով ազատած է Ապրիլեան Եղեռնէն։ 1919-ին ընտրուած է Հայաստանի Ա Հանրապետութեան Խորհրդարանի անդամ եւ դարձած՝ փոխ նախագահներէն մէկը։ 1920 Ապրիլին յատուկ պատուիրակութեամբ մը մեկնած է Մոսկուա բանակցելու համար ռուս համայնավար իշխանութիւններուն հետ՝ ապարդիւն։ Այս շրջանին շարունակած է գրել, տալով "Կայսրը" եւ այլ թատերախաղեր։

                                     

1.4. Կենսագրութիւն 1921-1929 Մարսէյլ, Աղեքսանդրիա, Գահիրէ

1921–ին Պարսկաստանի ճամբով անցած է Մարսէյլ, ուր հաստատուած է մինչեւ 1925 վարելով ուսուցչական պաշտօններ։1926-ին Նիկոլ Աղբալեան զինք հրաւիրած է Աղեքսանդրիա Եգիպտոս դասաւանդելու համար Ազգային Պօղոսեան վարժարանին մէջ։ 28 Մայիս 1928-ին Գահիրէի մէջ խումբ մը մտաւորականերու հետ հիմնած է "Համազգային Կրթական Եւ Մշակութային Միութիւնը" ։

                                     

1.5. Կենսագրութիւն 1929-1951 Պէյրութ

1929-ին Նիկոլ Աղբալեանի հետ անցած է Պէյրութ, ուր 3 Մարտ, 1930-ին հիմնած են Հայ Ճեմարանը։ Հետագային Հայ Ճեմարանը ստացած է Համազգայինի "Նշան Փալանճեան" անունը իր բարերարին յիշատակին։ Շանթ Ճեմարանի տնօրէն մնացած է մինչեւ իր մահը՚ 1951-ին։

Այս շրջանին, տուած է իր վերջին գրական գործերը՝ ծաւալուն թատրերգութիւն մը եւ վէպ մը։ Աւելի առատ է իր արտադրութիւնը գրական մարզէն դուրս՝ ընկերա-քաղաքական կամ գրական-տեսական ուսումնասիրութիւններ, նաեւ մանկավարժական գործեր։ Ասոնց կարգին հայերէն լեզուի դասագիրքերու շարքերը՝ "Մանկական աշխարհ" եւ "Հայրենի աշխարհ" ։

                                     

2.1. Գրականութիւն Բանաստեղծութիւններ Եւ Վիպակներ

  • "Լերան աղջիկը" հրատարակուած 1892-ին
  • "Դերասանուհին" հրատարակուած 1898-ին
  • "Հոգիները Ծարաւի" հրատարակուած 1945-ին
  • "Դարձը" հրատարակուած 1897-ին
  • "Երգեր" հրատարակուած 1896-ին
  • "Դրսեցիները" հրատարակուած 1894-ին
  • "Վերժին" հրատարակուած 1896-ին
  • "Մնաք բարովի իրիկունը" հրատարակուած 1891-ին
  • "Կինը" հրատարակուած 1912-ին
  • "Երազ օրեր" հրատարակուած 1892-ին
                                     

2.2. Գրականութիւն Թատերախաղեր

  • "Կայսրը" հրատարակուած 1916-ին
  • "Եսի մարդը" հրատարակուած 1901-ին
  • "Օշին Պայլ" հրատարակուած 1928-ին
  • "Ինկած բերդի իշխանուհին" հրատարակուած 1918-ին
  • "Ճամբուն վրայ" հրատարակուած 1904-ին
  • "Շղթայուածը" հրատարակուած 1918-ին
  • "Ուրիշի համար" հրատարակուած 1903-ին
  • "Հին աստուածներ" հրատարակուած 1912"-ին
                                     

2.3. Գրականութիւն Գիտական Գործեր

  • "Հայրենի աշխարհ" հայ լեզուի եւ գրականութեան դասագիրքերու շարք մը
  • Ընկերաբանական, մանկավարժական, բանահիւսական եւ հոգեբանական գործեր վեց հատորով
  • "Մանկական աշխարհ" հայ լեզուի դասագիրքերու շարք մը մանկապարտէզի յաջորդող առաջին հինգ տարիներու համար

1988-ին Լոս Անճելըսի "Նոր Կեանք" հրատարակչատունը իր գեղարուեստական երկերը կը հրատարակէ 1600 էջէ աւելի երկու հատորով։

                                     

3.1. Գրական Հայեացքներ Վիպակներ

Շանթ իրապաշտ գրող մը եղած է հակառակ ռոմանթիկ միջազգային եւ գեղապաշտ հայկական շրջանի մէջ ապրած ըլլալուն։ Ան կը սիրէ կեանքի իրականութիւնը ներկայացնել որոշ գաղափարական ձգտումներով։ Իր վէպերուն մէջ կը տիրապետէ գեղեցիկը, վսեմը եւ արժէքաւորը։ Շանթի վէպերու հերոսները գիտուններ, մտաւորականներ, ուսանողներ եւ արուեստագէտներ են։ Կինը ներկայ է Շանթի վէպերուն մէջ իբրեւ ներշնչող գլխաւոր հերոս եւ ոչ իբր հաճոյքի առարկայ կամ պարզ ստորադաս էակ։ Այսպէս՝

  • "Մնաք բարովի իրիկունը" երկրէն մեկնող ուսանողի մը իր ծանօթ ընտանիքներուն մնաք բարով ըսելու գացող վիպակը երգիծական բնոյթ ունի։
  • "Դերասանուհին" կը ներկայացնէ աղջիկ մը որ դերասանուհի կ՛ուզէ ըլլալ հակառակ իր սիրած տղուն արգելքին։
  • "Կինը", որուն հերոսուհին Ֆինլատացի կին մըն է սիրհարուած՝ հայ նկարիչի մը։
  • "Դրսեցիները" կը ներկայացնէ երիտասարդներ, որոնք կը պայքարին նախապաշարումներու եւ շահամոլութեան դէմ։
  • "Վերժին" կը ներկայացնէ հայ կինը որ կը փորձէ ուսուցչուհի ըլլալ հակառակ հանդիպած խոչնդոտներուն։
  • "Լերան աղջիկը" Արագածի լանջերուն արձակուրդ անցնող ուսանողներու կեանքը եւ հովիւ աղջկան ներշնչած սէրը։
  • "Դարձը" երիտասարդ վարդապետի մը "դարձ" ը աշխարհիկ կեանք գեղեցիկ կնոջ մը հանդիպելէ ետք։
  • "Հոգիները ծարաւի" ամուսնացած մարդու սէրը երիտասարդուհիի մը հանդէպ եւ իր կնոջ ազնիւ կեցուածքը։
  • "Երազ օրեր" ու 17 տարեկան հերոսուհիին սիրահարութիւնն է իրեն դասաւանդող երիտասարդ ուսանողին։


                                     

3.2. Գրական Հայեացքներ Թատերախաղեր

Շանթ արեւմտահայ թատրոնի տիտաններէն մէկն է։ Իր ութը թատերական գործերը բեմ կը հանեն պայքարող մարդիկ, ուր կը տեսնենք "ես" ի եւ կամքի ընդհարումներ։ Շանթի հերոսները ձգտումներ ունին եւ կը պայքարին առհասարակ ընդունուած ընկերային սեղմումներու դէմ՝՝ օրինակ Վանահայրը կամ Օշին Պայլ։ Իր թատրերգութեան տեսակը խորհրդապաշտ է ուր կայ իտէալ եւ գաղափարական Թռիչք։ Այսպէս՝

  • "Հին Աստուածները" երիտասարդ աբեղայի մը սէրը կը ներկայացնէ Սեդա անունով աղջկայ մը հանդէպ զոր կ՛ազատէ Սեւանայ լիճի ջուրերէն։ Սեդան Սեւանայ լիճի վանքին հիմնադրութեան եւ ծախսերուն օգնող Իշխանուհիին եղբօր աղջիկն է որուն սիրահարուած էր վանահայրը։ Աբեղան կը փորձէ, սակայն չի կրնար մոռնալ Սեդան ու անձնասպան կ՛ըլլայ նետուելով Սեւանի ջուրերուն մէջ։ Վանահայրը կը հեռանայ մեղքի վրայ հիմնուած կղզիէն։
  • "Կայսրը" գրուած է Բիւզանդական կայսրութեան 10-րդ դարուն, ուր կան դաւեր կայսրուհիին կողմէ կայսրին եւ հայազգի զօրավար Օհան Գուրգէնին դէմ։ Օհան կայսրուհին կ՚աքսորէ կղզի մը եւ կը փորձէ ամուսնանալ հայ իշխանուհիի մը հետ։
  • "Ինկած բերդի իշխանուհին" կիլիկեան հայ իշխանուհիին վրէժն է։
  • "Շղթայուածը" կը ներկայացնէ Անի քաղաքի ազնուական եւ քաղքենի դասակարգերու կողմէ սկսած ապստամբութիւնը արաբական տիրապետութեան դէմ։
  • "Օշին Պայլ" կիլիկեան հայ իշխան մը որ իր սէրը կը զոհէ ամուսնանալով այրի թագուհիին հետ այսպէս ընդունելով գահին խնամակալութիւնը Պայլ։


                                     

4. Ուսուցիչ - Տնօրէնը

Իր ուսումնական կեանքի եւ գործունէթեան մէջ Շանթ մեզի կը ներկայանայ իբր ուսուցիչ, տնօրէն նոյն ատեն եւ իբր դաստիարակ եւ գիտուն։ Գիտնականի մօտեցումը չի հակազդեր դաստիարակի պաշտօնին այլ կը դառնայ հիմք ուսուցիչի եւ տնօրէնի դասաւանդումի աշխատանքին։ Ըստ իր աշակերտ Մուշեղ Իշխանին՝ "Իր գլուխ գործոցը ոչ "Հին Աստուածներ" ն է ոչ ալ "Կայսրը" այլ իր իսկ անձնաւորութիւնը որ քար առ քար բարձրացած ստեղծում կը ներկայացնէր" ։ Շանթ կը սիրէր աշխատիլ անընդհատ, ինչ որ նկատելի է իր 40 տարուան ուսուցչական ասպարէզին մէջ իր բծախնդիր մօտեցումէն՝ դասաւանդած նիւթերուն հանդէպ։ Կը սիրէր ըսել՝ "Տղաք, աշխատեցէ՛ք, սուրբ է աշխատանքը։ Աշխատողը միայն մարդ կը դառնայ" ։ Հայ Ճեմարանի հետագային Նշան Փալանճեան ուսուցչական կազմը, աշակերտները եւ նոյնպէս ծնողները կը յարգէին հաստատութեան հիմքը ներկայացնող Շանթը: Տնօրէն մը որ չէր ճնշեր, որ գիտէր կազմակերպել, առանց որուն կարծես դպրոցի գործերը կ՛ընթանային։

                                     

5. Երկերի մատենագիտութիւն

  • Երկեր, հատ. Դ. Օշին պայլ, Հոգիները ծարաւի, Գրական երկերուն դերը, Պէյրութ, 2008, 380 էջ
  • Վերժին, Կ. Պոլիս, 1911, 172 էջ
  • Երկեր, հատ. Ը. Ընդհանուր ակնարկ մը հայ բանահիւսութեան վրայ, Գուսանական հեթանոս վիպասանութիւն, Գրաբարի քրիստոնեաց հազարամեակը, Աշխարհականացումը գրաբարի, Բարբառական անգիր գրականութիւն, Անհատական ստեղծագործութիւն բարբառով, Նոր գրականութիւն արդի արեւմտեան լեզուով, Նոր գրականութիւն արդի արեւելեան լեզուով, Մեր վաղուան գրականութիւնը, Պէյրութ, 1946, 464 էջ
  • Շղթայւածը, Նիւ Եորք, 1922, 78 էջ
  • Հայրենի աշխարհ, գիրք Բ, Պէյրութ, 1932, 160 էջ
  • Եսի մարդը, Սանկտ Պետերբուրգ, 1904, 48 էջ
  • Երկեր, հատ. Ա. Մնաք բարովի իրիկունը, Լերան աղջիկը, Երազ օրեր, Դուրսեցիները, Երգեր, Պէյրութ, 2008, 352 էջ
  • Երկեր, հատ. Դ. Օշին պայլ, Հոգիները ծարաւի, Գրական երկերուն դերը, Պէյրութ, 1949, 408 էջ
  • Անկախությունը պահանջ ազգային գոյության, Երեւան, 1991, 160 էջ
  • Երկեր, հատ. Է. Ուսում ու կրթութիւն դպրոցական, Դպրոցային արտաքին կազմը, Ներքին կեանք, Ոգի եւ դաստիարակութիւն, Դպրոցական աշխատանքին կապուած ընդհանուր հարցեր, Դպրոցական չորս շրջանները եւ ուսուցման նիւթերը, Գիտութիւններու ուսուցումը, Լեզուներու ավանդումը, Գեղարուեստներու մշակումը, Խաղ ու մարզանք, Պէյրութ, 1952, 304 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 8, Երեւան, 2016, 712 էջ
  • Մանկական աշխարհ, Պոսթըն, 1928, 124 էջ
  • Մանկական աշխարհ, Պէյրութ, 1973, 128 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 5, Երեւան, 2012, 696 էջ
  • Ազգութիւնը հիմք մարդկային ընկերութեան: Ժխտում մեր շուրջի ապազգային քարոզչութեան, Երեւան, 1999, 64 էջ
  • Դարձ, Կ. Պոլիս, 1924, 140 էջ
  • Հին Աստվածներ, Երեւան, 2001, 124 էջ
  • Երկեր. Երգեր, Լեռան աղջիկը, Երազ օրեր, Դուրսեցիները, Դարձ, Կինը, Հին աստվածներ, Կայսր, Շղթայվածը, Ինկած բերդի իշխանուհին, Օշին Պայլ, Գրքեր ու մարդիկ, Գրական երերուն դերը, Երեւան, 1989, 864 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 3. Կինը, Հոգիները ծարավի, Երեւան, 2008, 340 էջ
  • Երկեր, հատ. Է. Ուսում ու կրթութիւն դպրոցական, Դպրոցային արտաքին կազմը, Ներքին կեանք, Ոգի եւ դաստիարակութիւն, Դպրոցական աշխատանքին կապուած ընդհանուր հարցեր, Դպրոցական չորս շրջանները եւ ուսուցման նիւթերը, Գիտութիւններու ուսուցումը, Լեզուներու ավանդումը, Գեղարուեստներու մշակումը, Խաղ ու մարզանք, Պէյրութ, 2008, 280 էջ
  • Մանկական աշխարհ, Պէյրութ, 1955, 128 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 2. Դուրսեցիները, Վերժին, Դարձ, Դերասանուհին, Երեւան, 2008, 400 էջ
  • Երկեր, հատ. Ե. Ընկերաբանական ու գրաբանական հարցեր, Ազգութիւնը հիմք մարդկային ընկերութեան, Անհավասարութիւնը կեանքի մէջ, Մտավորականութիւն ու կուսակցութիւն, Անկախութիւնը պահանջ ազգային գոյութեան, Սեռը եւ նիւթը բանահիւսութեան մէջ, Բանահիւսական ճարտարապետութիւն, Պէյրութ, 1948, 468 էջ
  • Երկեր, հատ. Ե. Ընկերաբանական ու գրաբանական հարցեր, Ազգութիւնը հիմք մարդկային ընկերութեան, Անհավասարութիւնը կեանքի մէջ, Մտավորականութիւն ու կուսակցութիւն, Անկախութիւնը պահանջ ազգային գոյութեան, Սեռը եւ նիւթը բանահիւսութեան մէջ, Բանահիւսական ճարտարապետութիւն, Պէյրութ, 2008, 448 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 9. Նամակներ և բացիկներ, Երեւան, 2017, 712 էջ
  • Հին Աստվածներ, Պոսթըն, 1917, 138 էջ
  • Ընտիր երկեր. Լեռան աղջիկը, Երազ օրեր, Դարձ, Հին աստվածներ, Ինկած բերդի իշխանուհին, Օշին Պայլ, Երեւան, 1968, 536 էջ
  • Ճամբուն վրայ, Կ. Պոլիս, 1914, 72 էջ
  • Ստեղծագործությունների ժողովածու, Երեւան, 2012, 252 էջ
  • Երկեր, հատ. Ը. Ընդհանուր ակնարկ մը հայ բանահիւսութեան վրայ, Գուսանական հեթանոս վիպասանութիւն, Գրաբարի քրիստոնեաց հազարամեակը, Աշխարհականացումը գրաբարի, Բարբառական անգիր գրականութիւն, Անհատական ստեղծագործութիւն բարբառով, Նոր գրականութիւն արդի արեւմտեան լեզուով, Նոր գրականութիւն արդի արեւելեան լեզուով, Մեր վաղուան գրականութիւնը, Պէյրութ, 2008, 464 էջ
  • Հին Աստվածներ, Երեւան, 1985
  • Դուրսեցիները, Թիֆլիս, 1896, 217 էջ
  • Երկեր, Անթիլիաս, 1990, 296 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 6, Երեւան, 2012, 400 էջ
  • Դարձ, Թիֆլիս, 1898, 144 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 7, Երեւան, 2013, 720 էջ
  • Երկեր, հատ. Բ. Վերժին, Դարձ, Դերասանուհին, Եսի մարդը, Ուրիշի համար, Ճամբուն վրայ, Պէյրութ, 2008, 352 էջ
  • Հոգիները ծարաւի վէպ, Պէյրութ, 1945, 225 էջ
  • Երկեր, հատ. Գ. Հին աստուածներ, Կինը, Կայսր, Շղթայուածը, Ինկած բերդի իշխանուհին, Պէյրութ, 2008, 392 էջ
  • Ազգութիւնը հիմք մարդկային ընկերութեան: Ժխտում մեր շուրջի ապազգային քարոզչութեան, Պէյրութ, 1979, 128 էջ
  • Երազ օրեր, Թիֆլիս, 1896, 169 էջ
  • Մանկական աշխարհ, Պէյրութ, 1943, 144 էջ
  • Ուրիշի համար, Թիֆլիս, 1914, 65 էջ
  • Հին Աստվածներ, Թիֆլիս, 1913, 128 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 1, Երեւան, 2011, 572 էջ
  • Շղթայւածը, Թէհրան, 1922, 100 էջ
  • 13 պիես, հատ. Ա, Երեւան, 2013, 496 էջ
  • Երկեր, հատ. Ա. Մնաք բարովի իրիկունը, Լերան աղջիկը, Երազ օրեր, Դուրսեցիները, Երգեր, Պէյրութ, 1946, 368 էջ
  • Կայսր, Գահիրէ, 1925, 116 էջ
  • Վերժին, Թիֆլիս, 1897, 220 էջ
  • Դերասանուհին, Կ. Պոլիս, 1924, 144 էջ
  • Դերասանուհին, Թիֆլիս, 1899, 148 էջ
  • Հոգեկան կարողութիւններու զարգացումը մինչեւ մարդ, Պէյրութ, 1946, 224 էջ
  • Գործնական քերականութիւն արեւմտեան հայերէնի, Պէյրութ, 1939, 128 էջ
  • Շղթայւածը, Կ. Պոլիս, 1921, 84 էջ
  • Կայսր, Գահիրէ, 1926, 116 էջ
  • Կայսր, Թիֆլիս, 1916, 96 էջ
  • Երկերի ժողովածու, հատ. 4. Դրամատուրգիա, Երեւան, 2007, 656 էջ
  • Մեր անկախութիւնը, Պոսթըն, 1925, 308 էջ
  • Հայրենի աշխարհ, գիրք Ա, Փարիզ, 1930, 144 էջ
  • Կինը, Կ. Պոլիս, 1924, 72 էջ
  • Ազգութիւնը հիմք մարդկային ընկերութեան: Ժխտում մեր շուրջի ապազգային քարոզչութեան, Երեւան, 2008, 57 էջ
  • Երկեր, հատ. Զ. Կրթութիւնը ընդհանրապես, Կրթութեան էութիւնն ու բաժանումները, Անվար կրթութիւն, Ընտանեկան ու դպրոցական ղեկավարութիւն, Նպաստ կարողութիւններու բացման, Դաստիարակութիւն, Ուսում, Ինքնակրթութիւն, Պէյրութ, 2008, 264 էջ
  • Կինը, Թիֆլիս, 1913, 69 էջ
  • Մեր անկախութիւնը, Երեւան, 2011, 200 էջ
  • Երկեր, հատ. Զ. Կրթութիւնը ընդհանրապես, Կրթութեան էութիւնն ու բաժանումները, Անվար կրթութիւն, Ընտանեկան ու դպրոցական ղեկավարութիւն, Նպաստ կարողութիւններու բացման, Դաստիարակութիւն, Ուսում, Ինքնակրթութիւն, Պէյրութ, 1951, 284 էջ
  • Երկեր, հատ. Բ. Վերժին, Դարձ, Դերասանուհին, Եսի մարդը, Ուրիշի համար, Ճամբուն վրայ, Պէյրութ, 1946, 384 էջ
  • Երկեր, հատ. Գ. Հին աստուածներ, Կինը, Կայսր, Շղթայուածը, Ինկած բերդի իշխանուհին, Պէյրութ, 1947, 408 էջ


                                     

6. Աղբիւրներ

  • Vartan Gregorian, "The road to home: my life and times", New York, 2003
  • Մուշեղ Իշխան, "Իմ Ուսուցիչներս", Պէյրութ, 1984
  • Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, Հատոր 8, Երեւան
  • Մինաս Թէօլէօլեան, "Դար մը Գրականութիւն", Ա. հատոր, Նիւ Եորք, 1977
  • Լեւոն Շանթ, Գեղարուեստական Երկեր, Հատոր Բ -1896-1941, Լոս ԱնՃելըս, 1988
  • Մուշեղ Իշխան, "Արդի Հայ Գրականութիւն", Գ. հատոր, Պէյրութ, 1992
  • Լեւոն Շանթ, Գեղարուեստական Գրութիւններ, Հատոր Ա - 1891 - 1914, Լոս ԱնՃելըս, 1988
                                     
  • org wiki Track: Q131454 a Դէպի Մուշեղ Իշխանին ծննդավայրը Սիվրիհիսար, Սեւան Տէյիրմենճեան Նշան Փալանճեան Ճեմարան Լեւոն Շանթ Սիմոն Վրացեան Գառնիկ Բանեան
  • ստացած է Կոմիտասը, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գեորգ Ե.Սուրէնեանցը, գրողներ Լեւոն Շանթ եւ Աւետիք Իսահակեանը, գեղանկարիչներ Վարդգէս Սուրէնեանցը, Յակոբ Գոճոյեանը
  • Ստեփան Լիսիցեան Կոմիտաս վարդապետ Լեւոն Շանթ Երուանդ Տէր - Մինասեան Գալուստ Տէր - Մկրտչեան Կարապետ եպիսկոպոս Տէր - Մկրտչեան Լեւոն Տէր Մելիքսէթեան Սիմոն Վրացեան
  • մշտական անդամներն էին Ղազարոս Աղայեան Յովհաննէս Թումանեան Աւետիք Իսահակեան Լեւոն Շանթ Դերենիկ Դեմիրճեան Նիկոլ Աղբալեան Մշտական անդամներուն կողքին, զանազան առիթներով
  • դիւցազներգական բնոյթով համանուագախմբային երկ է ու կը պարունակէ մեներգեր, խմբերգեր: Լեւոն Շանթ իր նշանաւոր գործը կոչած էր Հին Աստուածներ Կարպիս Ափրիկեանգտած էր Բարսեղ
  • կեանքի կոչուած էր գաղափարապաշտ գործիչներու եւ մտաւորականներու, ինչպէս Լեւոն Շանթ Նիկոլ Աղբալեան, Համօ Օհանջանեան, Գասպար Իփէկեան, Ստեփան Եսայեան, Մինաս
  • եւ Ասի Ռահպանի եղբայրներուն հետ: Սիմոն Մնակեան բեմադրած է Համազգայինի Լեւոն Շանթ թատերախումբի ներկայացումներէն քանի մը հատը: 1960 - 1970 - ական թուականներուն

Users also searched:

լեւոն շանթ հետաքրքիր փաստեր, լեւոն շանթ ստեղծագործություններ,

...
...
...