Back

ⓘ Լեռնային Ղարաբաղ




Լեռնային Ղարաբաղ
                                     

ⓘ Լեռնային Ղարաբաղ

Արցախ, պատմական տարածաշրջան, Հարաւային Կովկասի մէջ, որ ինկած է Դաշտային Ղարաբաղի եւ Զանգեզուրի միջեւ եւ կը գրաւէ Փոքր Կովկասի հարաւ-արեւելեան լեռնաշղթան։ Տարածաշրջանը հիմնականին մէջ անտառածածկ է եւ լեռնային։ Տարածաշրջանի մեծ մասը փաստացիօրէն կը գրաւէ անկախ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը։

                                     

1. Աշխարհագրութիւն

Այսօր Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը կը գտնուի Արցախի Հանրապետութեան մէջ։ Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը միայն Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը մօտ 4.400 քմ² է։

                                     

2. Անուան ստուգաբանութիւն

"Ղարաբաղ" տեղանունը հստակ ստուգաբանությիւն չունի։ Ըստ մէկ ստուգաբանութեան՝ կը թարգմանուի որպէս՝ "Սեւ այգի" ։ Ըստ երկորրդ ստուգաբանութեան՝ "բաղ" արմատով բազմաթիւ տեղանուններ գոյութիւն ունէին Սիւնիքի, Արցախի, Գանձակի եւ այլ շրջաններու մէջ։ Եւ "Ղարաբաղը" "Բաղաբերդ" տեղանուան պարզ ու սովորական թարգմանութիւնն է։ "Ղարաբաղի" առաջին՝ "ղարա" մասը հայերէն "բերդ" բառի թարգմանութիւնն է՝ լ-ր հնչիւնափոխութեամբ։ Ինչպէս օրինակ, Կալա-կարա՝ Կալա, Կալաքենդ Բերդաշէն, իսկ պաշտօնական փաստաթուղթերու մէջ՝ Կարաքենդ։ Տեղանուան երկրորդ՝ "բաղ" մասը օտար նուաճողներու կողմէ չէ թարգմանուած։ Այսպիսով՝ Ղարաբաղը Բաղաբերդ տեղանուան քմահաճ թարգմանութիւնն է։

Հայերէնի մէջ "Արցախ" եւ "Լեռնային Ղարաբաղ" բառերը կ՛օգտագործուին որպէս հոմանիշներ։ Լեռնային Ղարաբաղ բառը առաջին անգամ յայտնուած է 1923 թուականին՝ Ազրպէյճանի ԽՍՀ կազմի մէջ գտնուող Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի տարածք նկարագրելու համար։ Արցախը կը կառավարէր Արանշահիկ տոհմը, որ 11-13 դարերուն Սիւնիքի թագաւորութեան գահը կը կրէր։

                                     

3. Բնակչութիւն

Այսօր Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչները մեծ մասամբ հայեր են։ Բայց Հիւսիսային Արցախի մէջ տակաւին կ՛ապրին ազրպէյճանցիներ։ 1989 թուականին, երկրամասի բնակչութիւնը կը կամէր 192 հազար մարդ, որոնցմէ 76% հայեր, 23% ազրպէյճանցիներ, մնացած մասը կը կամէին ռուսները եւ քիւրտերը։

                                     
  • հայերով Դեկտեմբեր 1919 - ի կէսերուն 600 զինուորներով Գորիս կը հասնի Զանգեզուր - Ղարաբաղ ռազմական ուժերու ընդհանուր հրամանատար նշանակուած Դրօն Կարճ ժամանակի ընթացքին
  • 1980 - ականներու վերջերը, երբ խորհրդային իշխանութիւնները ձերբակալեցին իր գլխաւորած Ղարաբաղ կոմիտէի անդամներուն Առաջին նախագահն կ ըսէր, որ չի վախնար ձերբակալութիւնէն
  • նպատակն էր աջակցիլ Դրոյի հրամանատարութեան տակ գտնուող ջոկատին անցնիլ Լեռնային Ղարաբաղ տեղի հայ բնակչութեան ազրպէյճանական բանակի դէմ մղուող պայքարին օգնելու
  • սորված է Թիֆլիսի Անդրկովկասեան ճարտարարուեստական հիմնարկին մէջ, ստացած է լեռնային ճարտարագէտի որակաւորում 1938 - 1939 թուականներուն հիմնարկը զայն ուղարկած

Users also searched:

արցախ տարածք, դաշտային ղարաբաղ, լեռնային ղարաբաղ քարտեզ, լեռնային ղարաբաղի հակամարտություն, ղարաբաղյան հիմնահարց,

...
...
...