Back

ⓘ Լեարդ




Լեարդ
                                     

ⓘ Լեարդ

Լեարդը մարմնի կարեւոր օրկաններէն մէկն է։ Ան ամենամեծ գեղձն է մարմնին մէջ եւ ունի մօտաւորապէս 1500-1750 կրամ ծանրութիւն։ Չափահասներու մօտ անիկա մարմնի ծանրութեան 2.5 տոկոսը կը կազմէ։ Տղամարդոց լեարդը աւելի մեծ է քան կիներունը, իսկ մանուկներու մօտ լեարդը աւելի մեծ կ’ըլլայ՝ անոնց մարմնի չափին համեմատ:

                                     

1. Յաւելեալ

Լեարդը ունի սրճագոյն-կարմիր գունաւորում։ Անիկա կակուղ է եւ առաձգական։ Կը գտնուի որովայնին վերի աջ կողմը, ստոծանիին diaphragm յատակը եւ կրծոսկրի sternum վարի բաժինին ետեւը ու պաշտպանուած է կրծքավանդակի կողոսկրներով: Կը նմանի 4 երեսներով բուրգի մը, որուն գագաթը ուղղուած է դէպի ձախ կողմ եւ յատակը դէպի աջ կողմ։ Գագաթը կը գտնուի ստոծանիին եւ ստամոքսին միջեւ։ Յառաջամասի, վերին, եւ յետսամասի մակերեսները կը դպչին ստոծանիին։

Լեարդի դիրքը կախեալ է ստոծանիի շարժումներէն, շնչառութեան կշռոյթէն, մարմնի դիրքէն, հորիզոնական-ոտքի կամ ուղղահայեաց-պառկած մարմնի վիճակէն, իր շուրջը գտնուող օրկաններու իրավիճակէն եւ ձեւէն, ինչպէս նաեւ ստամոքսի լեցուն կամ պարապ ըլլալէն։

Լեարդը կազմուած է չորս անհաւասար բլթակներէ lobes: Երկու մեծ՝ աջ եւ ձախ բլթակներէ եւ երկու պզտիկ բլթակներէ, որոնք կը կոչուին quadate եւ quadrate բլթակներ։ Իւրաքանչիւր բլթակ կը ներկայացնէ հազարաւոր պզտիկ բլթակներու lobules ամբողջութիւն մը, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կազմուած է լեարդային բջիջներէ։ Իւրաքանչիւր բլթակ ունի իր ծորանը՝ մաղձուղին bile duct: Այս ծորանները միանալով կը կազմեն լեարդի միացեալ մաղձուղին common Hepatic duct, որ ունի 2.5 սմ. երկարութիւն։ Ան, կ’ուղղուի դէպի վար եւ կը միանայ լեղուցածորանին cystic duct հետ ու կը կազմէ մաղձածորանը bile duct, որ իր կարգին զուգահերաբար կը քալէ յետսաստամոքսային գեղձի pancrease ծորանին հետ։ Այս երկու ծորանները միանալէ ետք կը բացուին տասներկումատնեայ աղիքին duodenum մէջ։

Լեարդը հարուստ է արիւնով: Ան կը պարունակէ մարմնի արեան 10 տոկոսը։ Ամէն վայրկեան լեարդէն դուրս կը մղուի մօտաւորապէս 1.5 լիթր արիւն։ Սաղմային կեանքի ընթացքին լեարդը ունի արիւնաշինութեան դերակատարութիւն։ Ծնունդէն ետք անոր հիմնական դերակատարութիւնն է՝ մասնակցիլ մարմնի ընդհանուր նիւթափոխանակութեան metabolism գործընթացին։ Լեարդի բջիջները ունին կարեւոր յատկութիւն մը։ Անոնք դիւրաւ կը վերանորոգուին, այսինքն՝ կ’աճին եւ կը բազմանան։ Այս մէկը կը տեսնուի, երբ լեարդը վիրաւորուի, հիւանդանայ, անկէ մաս մը վիրահատուի եւ կամ փոխպատուաստումի գործածուի։ Լեարդի մնացեալ առողջ մասը քանի մը ամիսներու ընթացքին կը վերագտնէ իր նախկին բնական չափը եւ ծաւալը։

Տեսնուած է, որ լեարդի 70 տոկոսի հատումով, մնացեալ լեարդի բաժինը բաւարար է բնական աշխատանքի համար:

                                     

1.1. Յաւելեալ Լեարդի Պարտականութիւնները

Լեարդը շարունակ կը գործէ եւ ունի շատ կարեւոր պարտականութիւններ։ Այս պարտականութիւններուն կարեւորագոյններն են՝

  • Կ’արտադրէ heparin-ը, որ հակամակարդիչ anticoagulent մըն է։
  • Կը հակակշռէ որոշ թոյներ եւ դեղեր։
  • Կը կանոնաւորէ շատ ներազդակներու գործունէութիւնը, օրինակ՝ վահանագեղձի thyroid gland եւ մակերիկանի adrenal gland ներազդակներու գործունէութիւնը։
  • Կը հակակշռէ արեան ճարպի, բնասպիտի եւ ածխաջրատներու քանակը։
  • Կը հակազդէ մարմնին մէջ յառաջացած բորբոքումներուն։
  • Կը մաքրագործէ արիւնը կարգ մը մանրէներէ եւ նիւթերէ, օրինակ՝ ալքոլէ։
  • Կ’արտադրէ օրական 500-600 մլ. մաղձ bile, որ կանաչ-դեղին հեղուկ մըն է, որ կը պարունակէ ջուր, մաղձային աղեր bile salts, մաղձային ներկեր bile pigments, քոլեսթերոլ, bilirubin եւ բնասպիտներ proteins: Մաղձը հասնելով տասներկումատնեայ աղիք՝ կ’օժանդակէ’ մարսողութեան, մասնաւորապէս՝ կազմալուծելու համար ճարպերը
  • Կ’արտադրէ կարգ մը ներազդակներ եւ կը կ’անոնաւորէ անոնց աշխատանքը, օրինակ՝ առական ներազդակը hormone
  • Կ’արտադրէ բնասպիտներու նախանիւթերը։
  • Ան կը գործէ արեան կարմիր գնդիկներու ներկանիւթին hemoglobin վրայ։
  • Մարմնին մէջ արտադրուած կարգ մը թափօններ waist products, որոնք երիկամներէ չեն արտաթորուին, կը հասնին լեարդ եւ մաղձի միջոցաւ կը հասնին տասներկումատնեայ աղիք, ուրկէ կ’ուղղուի’ն դէպի հաստ աղիք
  • Կ’արտադրէ’ զանազան տեսակի խմորիչներ enzymes եւ բնասպիտներ, որոնք մեծ դերակատարութիւն ունին մարմնի ընդհանուր նիւթափոխանակումի գործընթացին մէջ եւ արեան մակարդումին clotting համար
  • Կ’ամբարէ կենսանիւթեր եւ մետաղներ, օրինակ՝ A, D, K, B12 կենսանիւթերը եւ երկաթը
  • Մարսողութեան ընթացքին ածխաջրատներու carbohydrates եւ բնասպիտներու մարսողութեան արտադրութիւնները end products կը հասնին լեարդ։ Ածխաջրատ glucose-կը փոխուի glycogen-ի, որ կ’ամբարուի’ լեարդին մէջ՝ յետագային գործածուելու համար ըստ պահանջի
  • Կ’արտադրէ քոլեսթերոլ. մարմնին ընդհանուր քոլեսթերոլին 80 տոկոսը կ’արտադրուի լեարդին մէջ։
                                     

2. Լեարդաթորշումի կարեւորագոյն ախտապատճառները

1. Լեարդի ժահրային հիւանդութիւններ, մասնաւորապէս` լեարդաբորբի A, B, C խմբաւորումները: Լեարդաթորշումի հիմնական պատճառը լեարդաբորբի C խմբաւորումն է:

2. Ալքոլամոլութիւն. չափազանց ալքոլի գործածութիւնը լեարդը կը մատնէ դժուարութեան եւ ան չի կրնար բնական ձեւով կատարել իր դերակատարութիւնը: Լեարդի բջիջները կը փճանան կամ կ՛այլափոխուին եւ տեղի կ՛ունենայ ճարպի կուտակում եւ մնայուն լեարդաբորբ, որ պատճառ կը դառնայ կանխահաս սպիացումի եւ ապա` լեարդաթորշումի:

3. Ծինային հիւանդութիւններ. անբնական ծիներու ներգործութեամբ կը յառաջանան լեարդի կարգ մը հիւանդութիւններ, ինչպէս` երկաթագունախտ hemochromatosis եւ Ուիլսըն-ի հիւանդութիւն, որոնք ընդհանրապէս կը յայտնուին շատ կանուխ` մանկութեան շրջանին եւ կամ տարիներ ետք:

4. Վարակամերժութեան Immunity համակարգի խախտում, որուն պատճառով լեարդը կ՛ենթարկուի կրկնովի բորբոքումներու եւ սպիացումի:

5. Որոշ դեղերու եւ ճարտարարուեստական թոյներու ենթակայութիւն: 6. Լեարդի խլիրդներ, որոնք ընդհանրապէս մարմնի այլ օրկաններէ լեարդ փոխակայուած metastasized կ՛ըլլան:

7. Գիրութիւն:

8. Շաքարախտ:

9. Մաղձածորանի bile duct խցում, որուն պատճառով մաղձ չի հասնիր բարակ աղիքներուն:

10. Սիրտի աշխատանքի կրկնովի կաթուած heart failure:

11. Լեարդի պարկային բնաթելացում cystic fibrosis:



                                     

3. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ

Լեարդի կենսական դերակատարութիւնները կը դանդաղին եւ կամ կը դադրին, երբ լեարդը ախտահարուի զանազան տեսակի հիւանդութիւններով։

Լեարդի յաճախակի հիւանդութիւններն են.

Ժահրային Սուր Լեարդաբորբ acute viral hepatitis

Ժահրային սուր լեարդաբորբը կը զարգանայ հինգ տեսակ ժահրերու միջոցաւ.

Hepatitis D HDV

Այս լեարդաբորբը կը պատահի շատ քիչ եւ ընդհանրապէս HBV բորբոքումով միասին։ Անոր փոխանցումը կ’ըլլայ արեան ճամբով. իսկ թխսաւորումը կը տեւէ 30-180 օր։

Լեարդային պզտիկ բուշտ-տոպրակ cyst

Այս տոպրակները ընդհանրապէս ախտանշան չեն ունենար եւ անոնք կը տեսնուին փորի "Ք" ճառագայթային նկարահանումներու միջոցաւ։ Միակ ախտանշանը լեարդի ծաւալումն է։

Դեղնութիւն jaundice

Դեղնութիւնը ինքնին հիւանդութիւն մը չէ, այլ ախտանիշ մը, որ կը յառաջանայ լեարդալեղուցային հիւանդութիւններով։

Դեղնութեան պիտի անդրադառնանք առանձին յօդուածով մը։

                                     

3.1. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Ժահրային Սուր Լեարդաբորբ acute viral hepatitis

Ժահրային սուր լեարդաբորբը կը զարգանայ հինգ տեսակ ժահրերու միջոցաւ.

                                     

3.2. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Hepatitis A HAV

Լեարդի այս բորբոքումը ամէնէն յաճախկին է եւ անիկա առաւելաբար կը պատահի երեխախներու եւ անչափահասներու մօտ։ Անոր թխսաւորումը incubation կը տեւէ 15-45 օր, իսկ փոխանցումը կ’ըլլայ բերանի հեղուկներու եւ կղկղանքի միջոցաւ։ Այս լեարդաբորբը առաւելաբար կը տեսնուի այն խմբաւորումներուն մօտ, որոնք.

  • Ոչ-զարգացած երկիրներու մէջ կը գտնուին։
  • Համաճարակներու մէջ կ’ապրին.
  • Վատ առողջապահական վայրերու մէջ կ’ապրին.
  • Ոչ-առողջապահական ջուր եւ սննդանիւթեր կը սպառեն.

Այս տեսակ լեարդաբորբը մնայուն-երկարատեւ լեարդաբորբի չի վերածուիր։

                                     

3.3. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Hepatitis C HCV

Այս լեարդաբորբի թխսաւորումը կը տեւէ 20-120 օր։ Անոր փոխանցումը տեղի կ’ունենայ արեան ճամբով՝ վարակուած արեան փոխներարկումով եւ թմրեցուցիչ գործածողներու սրսկումի ասեղներով, դաջուածքի tattoo միջոցաւ եւ շատ քիչ պարագաներուն սեռային յարաբերութեամբ։

                                     

3.4. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Hepatitis D HDV

Այս լեարդաբորբը կը պատահի շատ քիչ եւ ընդհանրապէս HBV բորբոքումով միասին։ Անոր փոխանցումը կ’ըլլայ արեան ճամբով. իսկ թխսաւորումը կը տեւէ 30-180 օր։

                                     

3.5. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Hepatitis E HEV

HEV լեարդաբորբի փոխանցումը տեղի կ’ունենայ կղկղանքի միջոցաւ։ Իսկ անոր թխսաւորումը կը տեւէ 15-60 օր։ HBV սուր լեարդաբորբի պարագաներուն 10 տոկոսը եւ HCV-ի պարագաներուն 75 տոկոսը կը վերածուին մնայուն-երկարատեւ լեարդաբորբի։ HAV եւ HEV սուր լեարդաբորբերը մնայուն լեարդաբորբի չեն վերածուիր։ բազմաթիւ պարագաներու երկարատեւ լեարդաբորբի պատճառը կը մնայ անյայտ։

Սուր լեարդաբորբի ախտանշանները կը զարգանան երեք հանգրուաններով.

  • Սուր բորբոքումը կը յայտնուի հետեւեալ ախտանշաններով՝ ախորժակի նուազում, յոգնածութիւն, նողկանք, փսխունք, մեղմ ջերմ, լեարդի ցաւ, երբեմն քերուըտուք եւ յօդացաւ մանաւանդ՝ HBV պարագային.
  • Դեղնութիւնը jaundice կը յայտնուի ախտանշաններու սկսելէն 3-10 օրեր ետք։ Մէզը կը դառնայ թուխ դեղին։
  • Թխսաւորումի ընթացքին ժահրը կը բազմապատկուի եւ կը տարածուի առանց ախտանշանի.

Դեղնութիւնը կը տեւէ 1-2 շաբաթներ եւ կամաց կը մեղմանայ։ Վերոյիշեալ ախտանշանները յաճախ կը բարելաւուին հակառակ անոր, որ դեղնութիւնը կը սաստկանայ։ Ապա լեարդը կը ծաւալի ցաւով։ Լեարդին հետ երբեմն կը ծաւալի նաեւ փայծաղը spleen: 2-4 շաբաթներ ետք հիւանդին ախորժակը կը բարելաւուի եւ 4-8 շաբաթներ ետք ընդհանուր վիճակը կը դառնայ բնականոն։



                                     

3.6. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Կարեւոր կէտեր

  • Սուր լեարդաբորբը կարելի է կանխարգիլել ուշադրութիւն դարձնելով՝ անձնական մաքրութեան, առողջապահական միջոցառումներու, արեան փոխներարկումներու եւ ասեղնասրսկումներու։
  • Սուր լեարդաբորբի ախտաճանաչումը սկզբնաւորութեան կը դժուարանայ, որովհետեւ անոր ախտանշանները կը նմանին բազմաթիւ ուրիշ ժահրային բորբոքումներու։ Արեան յատուկ քննութիւններ եւ վերոյիշեալ հինգ տեսակ ժահրերու քննութիւնները պարտաւորիչ են հասնելու համար ախտաճանաչումին։
  • HAV լեարդաբորբը ունի յատուկ պատուաստ մը, որ ապահով է եւ օգտաշատ։ Անիկա կը սկսի գործելու սրսկումէն 4 շաբաթներ ետք եւ անոր ազդեցութիւնը կը տեւէ երկար տարիներ։ Մարդիկ, որոնք կ’ուզեն այցելել այնպիսի երկիրներ, ուր HAV լեարդաբորբը տեղաճարակայինի endemic վերածուած է պէտք է ստանան այս պատուաստը։
  • Դեղնութիւնը անյայտանալէ ետք անհատը կրնայ աշխատիլ եւ գործի սկսիլ։
  • HBV-ի պատուաստը մանուկներուն կը տրուի ծնունդէն անմիջապէս ետք։
  • HAV լեարդաբորբի պարագային յաճախ դեղնութիւն չի զարգանար։
  • HCV լեարդաբորբը ամէնէն շատ մնայունի վերածուող լեարդաբորբն է։
  • Սուր լեարդաբորբը մասնայատուկ դարմանամիջոց չունի. սակայն հետեւեալ միջոցառումները խիստ կարեւոր են բարելաւելու համար ենթակային հիւանդագին վիճակը՝ չաշխատիլ, հանգիստ ընել տան մէջ, սննդարար կերակուր ուտել, առատ հեղուկ խմել, ալքոլ չգործածել եւ ախտանշանները դարմանել, այսինքն՝ հակաջերմ եւ ցաւաբեկ դեղեր գործածել։


                                     

3.7. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Մնայուն-Երկարատեւ Լեարդաբորբ chronic viral hepatitis

Այն լեարդաբորբը, որ 6 ամիսէ աւելի կը տեւէ կը կոչուի մնայուն-երկարատեւ լեարդաբորբ։ Անոր ախտապատճառներն են.

  • Ալքոլի երկարատեւ սպառում.
  • HBV եւ HCV լեարդաբորբեր.
  • Անյայտ պատճառներ։
  • Կարգ մը դեղերու գործածութիւն.

Մնայուն լեարդաբորբի ախտանշանները սուր լեարդաբորբի նման են, ինչպէս՝ յոգնածութիւն, ախորժակի նուազում, փորի ցաւ, մեղմ ջերմ, փայծաղի ծաւալում եւ ափերու կարմրութիւն։ Ընդհանրապէս դեղնութիւնը բացակայ է։ Պարագաներուն մէկ երրորդը կը սկսի սուր լեարդաբորբով։ Մեծամասնութիւնը կը սկսի գաղտնօրէն եւ ծածուկ։

Մնայուն լեարդաբորբի ախտաճանաչումը կ’ըլլայ.

  • Կատարելով վերոյիշեալ հինգ ժահրերու արեան յատուկ քննութիւններ.
  • Լեարդէն կտոր մը վերցնելով biopsy եւ ախտաբանական քննութիւն կատարելով.
  • Կատարելով լեարդի յատուկ քննութիւններ արեան ճամբով։
  • Փաստելով լեարդի թորշոմումը-փճացումը cirrhosis.

Մնայուն լեարդաբորբը դարձեալ յատուկ դարմանամիջոց մը չունի։ Սակայն պէտք է դարմանել անոր ախտանշանները։ Լեարդի ամբողջական փճացումի պարագային լեարդի փոխպատուաստումը liver transplantation կը մնայ միակ փրկութեան ճամբան, որ բաւական բարդ եւ ծախսալից միջոցառում մըն է։

HBV եւ HCV կրնան զարգանալ եւ յառաջացնել լեարդի խլիրդ. հետեւաբար այս հիւանդութեններէն տառապող անձեր ամէն տարի պէտք է ենթարկուին որոշ քննութիւններու՝ ստուգելու համար լեարդի խլիրդի գոյութիւնը կամ չգոյութիւնը։

                                     

3.8. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Լեարդային պզտիկ բուշտ-տոպրակ cyst

Այս տոպրակները ընդհանրապէս ախտանշան չեն ունենար եւ անոնք կը տեսնուին փորի "Ք" ճառագայթային նկարահանումներու միջոցաւ։ Միակ ախտանշանը լեարդի ծաւալումն է։

                                     

3.9. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Ժապաւէնաձեւ որդի բուշտէ hydatid cyst

Այս բուշտի ախտապատճառը որդ մըն է, որ կ’ապրի ոչխարի եւ ձիու մարմինին մէջ։ Սակայն անիկա կու գայ շուներէն եւ գայլերէն։ Մարդ արարածը կը վարակուի այս հիւանդութեամբ, երբ ուտէ բան մը, որ կը պարունակէ վարակուած շունին կղկղանքին մէջ գտնուած որդին հաւկիթները։ Կլլելէ ետք այս հաւկիթները, անոնք կը հասնին բարակ աղիքներ եւ հոնկէ ներծծուելով կը մտնեն արեան շրջագայութեան մէջ ու կը հասնին լեարդ եւ երբեմն ալ թոքերը, ոսկորներուն մէջ եւ ուղեղ, ուր տեղի կ’ունենայ բուշտի կազմութիւնը։ Բուշտը կը ծաւալի ժամանակի ընթացքին եւ կը լեցուի հեղուկով ու մանր բուշտիկներով small cysts: Լեարդի բուշտը, որ կրնայ ունենալ մէկ լիթրի ծաւալ, կրնայ պայթիլ եւ անոր բուշտիկները կրնան տարածուիլ թոքերուն, աւշագեղձերուն մէջ եւ այլ տեղեր։ Պայթումի պարագային անհատը կ’ունենայ ցաւ, ջերմ եւ քերուըտուք։

Ժապաւէնաձեւ որդի բուշտը ինքնին կը յառաջացնէ թեթեւ ջերմ եւ փորի ցաւ։ Դեղնութիւն կը յառաջանայ երբ բուշտը խցէ մաղձի ծորանը։ Որոշ ախտանշաններ կը յայտնուին երբ անիկա կը տարածուի մարմինին մէջ՝ այլ տեղեր։ Թոքերուն մէջ տարածուելով կը յառաջանայ հազ, կրծքացաւ եւ արիւնախարն խուխ։

Այս բուշտերուն ախտաճանաչումը կը կատարուի փորի համակարգչային նկարահանումով CT Scan եւ անդրձայնային նկարահանումով ultrasound: Իսկ անոնց դարմանումը կը կատարուի դեղերով եւ բուշտերու վիրահատումով։

                                     

3.10. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Քաղցկեղ

Լեարդի քաղցկեղը ընդհանրապէս կը պատահի տղամարդոց մօտ, աւելի գերերու, լեարդի երկարատեւ բորբոքում, լեարդի փճացում, շաքարախտ, HBV եւ HCV լեարդաբորբ ունեցողներու ինչպէս նաեւ՝ ալքոլամոլներու։

Լեարդի քաղցկեղի ախտանշաններն են՝ ախորժակի կորուստ, նողկանք, սիրտ խառնուք, փսխունք, յոգնածութիւն, փորի վերի բաժինի ցաւ, փորի ուռեցք, կղկղանքի գոյնի փոփոխութիւն՝ դէպի ճերմակ, դեղնախտ, մորթի եւ աչքերու դեղնութիւն, կշիռքի նուազում եւ նիհարնալ։ Ուռը կրնայ բացուիլ-պայթիլ որովայնին մէջ եւ յառաջացնել փորի ջրակուտակում ascitis:

Անոր ախտաճանաչումին համար կը կատարուին արեան յատուկ քննութիւններ, պարզ "Ք" ճառագայթային նկարահանում, համակարգչային նկարահանում CT Scan, անդրձայնային նկարահանում ultrasound եւ մաքնիսարձագանգային նկարահանում MRI:

Լեարդի գաղցկեղի հետեւանքները ընդհանրապէս վատ են։ Լեարդի քաղցկեղի դարմանումը կախեալ է անոր մեծութենէն եւ դասակարգումէն։ Վիրահատում կը կատարուի երբ ուռը պզտիկ է եւ չէ տարածուած հեռակայ տեղեր մարմինին մէջ։ Վիրահատումէն ետք կը կիրարկուի նաեւ քիմիադեղային դարմանում chemotherapy եւ "Ք" ճառագայդային դարմանում radio-xray the-rapy: Այս բոլորին օգտակարութեան տարողութիւնը ընդհանրապէս անորոշ է։ Անհատը մի քանի տարիներ ետք կը մահանայ։

                                     

3.11. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Մարմինի այլ տեղերէ եւ օրկաններէ վատորակ ուռերու տեղաշարժ metastatic դէպի լեարդ

Այս ուռերը լեարդ կը հասնին ընդհանրապէս ստամոքսաաղիքային համակարգէն, կրծքագեղձէն, թոքերէն եւ շարոյրէն։ Այս ուռերուն ախտանշանները, ախտաճանաչումը եւ դարմանումը նոյնանման են լեարդի քաղցկեղին։

                                     

3.12. Լեարդի Յաճախակի Հիւանդութիւններ Դեղնութիւն jaundice

Դեղնութիւնը ինքնին հիւանդութիւն մը չէ, այլ ախտանիշ մը, որ կը յառաջանայ լեարդալեղուցային հիւանդութիւններով։

Դեղնութեան պիտի անդրադառնանք առանձին յօդուածով մը։

                                     

4. Ինչպէ՞ս կանխարգիլել Լեարդաթորշումը

Լեարդաթորշումը կարելի է կանխարգիլել` հետեւելով հետեւեալ ցուցմունքներուն.

1. Ալքոլ բնաւ չգործածել

2. Լեարդի բորբոքումներ չունենալ

3. Ենթակայ չըլլալ ձեռքբերովի ախտամերժութեան անբաւարարութեան համախտանիշի AIDS եւ մարդկային ախտամերժողականութեան անբաւարարութեան ժահրին HIV

4. Չունենալ անպաշտպան սեռային յարաբերութիւն` կասկածելի անձերու հետ

5. Հեռու մնալ քիմիական նիւթերէ, թոյներէ եւ միջատասպան դեղերէ

6. Պատուաստուիլ լեարդաբորբ A եւ B խմբաւորումներու դէմ

7. Հետեւիլ առողջապահական սննդականոնի. ուտել առատ պտուղ եւ բանջարեղէն, ճարպ շատ չսպառել

8. Չգիրնալ

9. Օրինաւոր մարզանքի հետեւիլ

Լեարդաբորբի A եւ B խմբաւորումները կանխարգիլելի են յատուկ պատուաստներով: Լեարդաբորբի C խմբաւորումը պատուաստ չունի:

                                     
  • hormones որոնք ուղղակի կը մտնեն արեան շրջագայութեան մէջ եւ կը հասնին լեարդ Insuline - ը եւ glucagon - ը խիստ կարեւոր դերակատարութիւն ունին ածխաջրատներու
  • դեղատոմսերուն մէջ կը հանդիպին կենդանական ծագման դեղանիւթեր եզան լեղի, լեարդ ինչպէս նաեւ հանքային պատրաստուկներ հայկավ, ծծումբ, զինք, պորակ եւ այլն
  • Ամերիկաներու երկիրները Մեքսիքա, Սամոա եւ Թոնկա: Դեղնախտ Տանկի Տենդ Փայծաղ Լեարդ Goldsmith Cynthia 18 March 2005 Zika Virus Centers for Disease Control
  • մասնակցին դեղանիւթերու քայքայմանը եւ կազմութեան դուրսբերմանը երիկամներ, լեարդ Վերջաւորութեան գործառնայի խանգարումէն կը զօրանան շատ դեղանիւթերու թունաւոր
  • սննդափող 2.շնչափող 3.շնչափողի թոք 4.մնացուկային ձախ թոք 5.աջ թոք 6.սիրտ 7. լեարդ 8.ստամոքս 9.օդապարկ 10.լեղուց 11.յետստամոքսային գեղձ 12.փայծաղ 13.աղիներ
  • անօթասեղմիչ նիւթերու ատրենալին արտազատումը, պահուստային օրկաններուն մէջ փայծաղ, լեարդ կուտակուած արիւնը կ անցնի արիւնատար հուն Առողջ մարդոց արեան ճնշումը կը
  • Քաղցրածինը, բազմապատկաճիւղ օսլայէ polysaccharide կազմուած քաղցրուցէ, որ կը ծառայէ որպէս կենսուժի մթերման ձեւ, կենդանիներու սունկերու եւ մանրէներու: Օսլայի

Users also searched:

lyard, լյարդի բուժում, լյարդի դիետա, լյարդի չափեր,

...
...
...