Back

ⓘ Թոքատապ




Թոքատապ
                                     

ⓘ Թոքատապ

Թոքատապը, թոքերու բորբոքումն է, որ կրնայ ըլլալ ցպկային, ժահրային, սնկային եւ մակաբուծային, բայց ան առաւելաբար ցպկային բորբոքում է: Խառն ցպկային եւ սնկային թոքատապ հազուադէպ է:

Թոքատապը յաճախակի վարակ մըն է, որ կը պատահի առանց տարիքի եւ սեռի խտրութեան: Ժահրային թոքատապը առաւելաբար կը պատահի տարեցներու եւ մանուկներու մօտ:

Սնկային թոքատապը յաճախակի չէ եւ անիկա կը տեսնուի ընդհանրապէս տկար դիմադրողականութիւն immunity ունեցողներու մօտ եւ ձեռքբերովի դիմադրողականութեան անբաւարարութեան ախտանիշ AIDS ունեցողներու մօտ:

Մակաբուծայինը դարձեալ յաճախակի չէ: Մակաբոյծը, որ մարմինին մէջ կը ներխուժէ մորթի կամ բերանի ճամբով, արեան շրջագայութեան միջոցով կը հասնի թոքեր եւ կը յառաջացնէ թոքերու բորբոքում:

Թոքատապը կը պատահի աջ կամ ձախ թոքերու որոշ մէկ բաժինին մէջ։ Սակայն ախտաւորումը կրնայ պատահիլ մէկ թոքի մէկէ աւելի բաժիններու մէջ եւ կամ երկու թոքերու տարբեր-տարբեր բաժիններու մէջ:

Թոքատապը կը զարգանայ որեւէ մէկ վայրի մէջ։ Սակայն անիկա ընդհանրապէս կը յայտնուի որոշ պայմաններու եւ հաւաքականութիւններու մէջ, օրինակ՝ հիւանդանոցներու, հաւաքական եւ խճողուած վայրերու, ծերանոցներու եւ մանկամսուրներու մէջ, ու առաւելաբար տկար դիմադրողականութիւն ունեցող անհատներու մօտ. People who are old or very young may not have typical symptoms.:

                                     

1. Ախտապատճառներ

Թոքատապի ախտապատճառներները կարելի է ներկայացնել երկու խմբաւորումներով՝

Հիմնական ախտապատճառներ

  • Թոքատապէ տառապող հիւանդներու ներկայութիւնը առողջ անձերու շուրջ
  • Տեսակաւոր մանրէներու ներկայութիւնը օդին մէջ։ Այս մանրէները շնչառութեան միջոցաւ՝ բերանէն եւ կամ քիթէն արագօրէն կը հասնին թոքերուն.

Թոքատապով ախտահարուած հիւանդներ կապականացնեն իրենց շրջապատը իրենց թոքերու մանրէներով՝ արտաշնչումի ճամբով եւ թոքերու խուխի արտահանումով:

  • Այլ հիւանդութեան մը մանրէներու տարածումը դէպի թոքեր

Երկրորդական ախտապատճառներ

Երկրորդական ախտապատճառները կը նպաստեն թոքերու արագ ախտահարման:

Այդ ախտապատճառներէն են՝

  • Թունաւոր կազերով եւ քիմիական նիւթերով ապականած մթնոլորտ.
  • Ստամոքսա-որկորային յետադարձութիւն gastro-esophageal reflux, ուր ստամոքսի հեղուկային թթուն դիւրաւ կը հասնի շնչափողին եւ թոքերուն.
  • Շրջապատի ոչ-առողջապահական պայմաններ.
  • Օտար մարմիններու ներխուժումը foreign body aspiration թոքերէն ներս
  • Անհատներու տկար դիմադրողականութիւն.
                                     

2. Ախտահարում

Տեսնուած է որ հիւանդանոցներու մէջ զանազան հիւանդութիւններէ տառապող անձեր աւելի հաւանականութիւն ունին թոքատապով ախտահարուելու, քան՝ հիւանդանոցներէ դուրս գտնուողները, որովհետեւ հիւանդանոցներու մէջ բոյն դրած կըլլան այնպիսի մանրէներ, որոնք դիւրաւ դարմանելի չեն եւ անոնք պարզ հակամանրէական դեղերով չեն հակակշռուիր:

Հիւանդանոցներու մէջ հետեւեալ հիւանդները աւելիով հակամէտ են զարգացնելու թոքատապ.

  • Տարեցներ եւ վիրաբուժական գործողութեան ենթարկուածներ
  • Արուեստական շնչառական սարքի artificial respirator օգտագործողներ.
  • Շնչափողային ներփող tracheal intubation ունեցողներ.
  • Նախապէս հակամանրէական դարմանում ստացողներ.
  • Սիրտի, թոքերու, լեարդի եւ երիկամներու տկար գործելակերպ կամ անբաւարարարութիւն failure ունեցողներ.
  • Ստամոքսա-որկորային յետադարձութիւն ունեցողներ.
                                     

3. Ախտանշաններ

Թոքատապի ախտանշաններն են՝ յոգնածութիւն, խուխով կամ առանց խուխի հազ, կրծքավանդակի ցաւ, ջերմ, արագ շնչառութիւն եւ սրտի զարկ, ինչպէս նաեւ շնչահեղձութիւն dyspnea, մանաւանդ՝ աշխատանքի եւ ֆիզիքական յոգնութեան ընթացքին: Կրծքավանդակի ցաւը աւելի շատ կը պատահի ներշնչումի ընթացքին:

Իսկ յառաջացած թոքատապով ենթական կունենայ կապտութիւն cyanosis, ջրանուազում dihydration, ջղացնցումներ, փսխունք, արթնութեան նուազում, առատ քրտինք եւ զարկերակային ճնշումի նուազում:

Մանուկներու մօտ

Մանուկներու մօտ վերոյիշեալ ախտանշաններու կողքին կը տեսնուին նաեւ այլ ախտանշաններ՝ անհանդարտութիւն, ջղագրգռութիւն եւ կապտութեան նշաններ, ինչպէս՝ շրթունքներու եւ մատներու եղունգներուն կապտիլը, որ նշան է արեան թթուածինի նուազումին: Իսկ տարեցները կը ցուցաբերեն նաեւ շփոթութիւն եւ կորսուած վիճակ:

                                     

4. Ախտաճանաչում

Բժիշկը թոքատապի ախտաճանաչումը ընելու համար կը հետեւի հետեւեալ գործընթացին.

  • Կը լսէ հիւանդին պատմածը,
  • Բարդ եւ յառաջացած պարագաներուն կը կատարէ նաեւ ցնցղադիտակում bronchoscopy, եւ թոքերու գերձայնային նկարահանում ultrasound
  • Կը կատարէ բժշկական մարմնական ընդհանուր քննութիւն եւ ընկալուչով stethoscope թոքերու մանրակրկիտ քննութիւն, որուն մէջ կը լսէ խռպոտ շնչառական ձայներ եւ խզզոց rales, մանաւանդ՝ ներշնչումի ընթացքին
  • Կը կատարէ թոքերու պարզ K ճառագայթային նկարահանում, ի պահանջեալ հարկին թոքերու համակարգչային նկարահանում CT scan, արեան եւ խուխի պարզ քննութիւն եւ ցան smear ու մշակում culture.

Թոքատապի դարմանումը եւ հիւանդին ապաքինումը կը տեւէ 5-7 օր: Հիւանդը կը պահուի տնային հանգիստ վիճակի մէջ եւ անոր կը տրուի առատ հեղուկ, հակամանրէական եւ հակաջերմ դեղեր:

Թոքատապի ծանր պարագաները հիւանդանոցային խնամքի պէտք է ենթարկուին. այնտեղ հիւանդին կը տրուի տեսակաւոր հակամանրէական դեղեր եւ արուեստական շնչառական սարքի միջոցաւ բաւականաչափ թթուածին:

Բոլոր պարագաներուն, թոքերու K ճառագայթային նկարահանումը պէտք է կրկնուի դարմանումէն վեց շաբաթներ ետք, վստահ ըլլալու համար, որ բորբոքումը վերջնականապէս անհետացած է:

Մանուկներու պարագային, թոքատապը կարելի է մասամբ մը կանխարգիլել, պարզապէս՝ պատուաստելով զանոնք influenza-ի պատուաստով:



                                     

5. Բարդութիւններ

Թոքատապէ ախտահարուած անհատը կրնայ ունենալ հետեւեալ բարդութիւնները, նոյնիսկ՝ դարմանումի ընթացքին.

  • Խուխի կուտակում թոքերուն մէջ, որ կը վատթարացնէ կացութիւնը եւ պատճառ կը դառնայ թոքի թարախակոյտի abcsess յայտնաբերումին: Այս մէկը կը կարօտի վիրաբուժական միջոցառումի
  • Չափազանց շնչահեղձութիւն, թթուածինի նուազում եւ յառաջացած կապտութիւն: Այս պարագային հիւանդին կօժանդակէ արուեստական շնչառական սարք-գործիքը, որպէսզի ներմուծուի բաւականաչափ թթուածին: Յաճախ շտապ օգնութեան ընթացքին կը կիրարկուի շնչափողային ներփողարկում
  • Սիրտի յոգնածութիւն եւ աշխատանքի անբաւարարութիւն եւ նոյնիսկ՝ մահ

Վերոյիշեալ բարդութիւնները առաւելաբար կը պատահին մանուկներու, տարեցներու, շաքարախտաւորներու եւ սիրտի հիւանդութիւններ ունեցողներուն մօտ:

                                     
  • անբաւարարութիւն, որոնք ազդանշաններն են ՍԱՇՀի: Այս հանգրուանին կը յառաջանայ ժահրային Թոքատապ pneumonia որ կրնայ վերածուիլ մանրէական bacterial թոքատապի: Ենթական
  • դիւրաւ մուտք գործել շնչափող եւ հոնկէ թոքերը. Այս կացութիւնը կը յառաջացնէ թոքատապ եւ շնչահեղձութիւն: Թունաւոր կազերով որկորի այրուածքը կը կարօտի հիւանդանոցային
  • ժահրային viral բրոբոքումներով: Յատկանշական են հետեւեալ հիւանդութիւնները. Թոքատապ Ուղեղաթաղանդաբորբ meningitis Որդանման ելունի - կոյր աղիքի սուր բորբոքում
  • խռչափողատապ laryngitis ցնցղատապ bronchitis շնչափողատապ tracheaitis եւ թոքատապ pneumonia Փքուռոյցէ տառապող հիւանդը կրնայ ունենալ հետեւեալ բարդութիւնները
  • ցնցղատապի պարագային, իսկ բարձր ջերմ կը նշանակէ մանրէական զօրաւոր ցնցղատապ կամ թոքատապ Հազը հակադարձութիւն մըն է արտահանելու համար խուխը: Իսկ չոր հազը հետեւանքն
  • շնչափողաբորբ trachiitis ցնցղատապ bronchitis ցնցղիկատապ broncheolitis եւ թոքատապ pneumonia Ծայրայեղ պարագաներու կրնան պատահիլ լեարդի եւ երիկամի մտահոգիչ
  • հիւանդութիւններ, որոնք շնչահեղձութիւն կրնան յառաջացնել հետեւեալներն են թոքատապ pneumonia թոքային անօթախցում pleural embolism ցնցղատապ bronchitis

Users also searched:

...
...
...