Back

ⓘ Ճիմ Թորոսեան




Ճիմ Թորոսեան
                                     

ⓘ Ճիմ Թորոսեան

Ճիմ Թորոսեան Պետրոսի, Երեւան - 5 Յունուար 2014, Երեւան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ, ակադեմիկոս, Երեւանի գլխաւոր ճարտարապետ ։

                                     

1. Կենսագրութիւն

1949-ին աւարտած է Երեւանի Բազմարուեստի հիմնարկը։ 1954-ին Մոսկուայի մէջ աւարտած է ԽՍՀՄ-ի Ճարտարապետութեան ակադեմիան, 1957-էն Հայաստանի Ճարտարապետներու միութեան անդամ է։ 1954-էն դասաւանդած է ԵՊՃՇՀ-էն ներս 1979-էն՝ փրոֆեսոր։ 1962-1964 թուականներուն՝ ՀՃՄ վարչութեան նախագահի տեղակալ։ 1958 թուականէն՝ Երեւան-նախագիծ հիմնարկին ճարտարապետութեան արուեստանոցի ղեկավար։

1989-1990 թուականներուն Ճիմ Թորոսեան ղեկավարած է Սպիտակի երկրաշարժէն ետք Հայաստանի աղէտեալ շրջաններու վերակառուցման յանձնաժողովի խորհուրդը։

ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ է, Ճարտարապետութեան Միջազգային Ակադեմիոյ փրոֆեսոր, Ճարտարապետութեան Միջազգային ակադեմոյ Մոսկուայի բաժնի ակադեմիկոս, ԽՍՀՄ-ի Պետական պարգեւի դափնեկիր, Հայկական ՍՍՀ Պետական պարգեւի դափնեկիր, ԽՍՀՄ-ի գեղարուեստի Ակադեմիոյ ոսկէ մետալակիր։

ՌԴ ճարտարապետութեան եւ շինարարութեան ԳԱ պատուաւոր 1994, Ուքրանիոյ ճարտարապետութեան ակադեմիոյ արտասահմանեան 2002 անդամ։

Վրաստանի ճարտարապետութեան հիմնարկին պատուաւոր փրոֆեսոր 2001։

Պուլկարիոյ 1982, Վրաստանի 2001, Ռուսաստանի 2002 ճարտարապետներու միութիւններու պատուաւոր անդամ, Համամիութենական ստուգատեսի "Տարուան լաւագոյն ստեղծագործութիւն" ոսկէ 1982, ՀՀ Անանիա Շիրակացիի 1998 մետալներ։ Երեւանի 2003, Սպիտակի 2004 պատուաւոր քաղաքացի։

Արժանացած է Երեւանի պատուաւոր քաղաքացիի կոչման։ Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահի մրցանակի դափնեկիր 2009։

2006-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ պարգեւատրուած է ՀՀ վարչապետի յուշամետալով

Բնակած է Երեւան, Բաղրամեան պողոտայ, Ալիխանեան փ. շէնք 12 հասցէով, իր եւ ճարտարապետ Էդիկ Պապեանի կողմէն նախագծուած շէնքին մէջ։

                                     

2. Ստեղծագործական Աշխատանք

  • Զարգացման հայկական դրամատունը, Երեւան 1995
  • Աւետիք Իսահակեանի արձանը Գիւմրիի մէջ քանդակագործ Նիկողայոս Նիկողոսեան,
  • Նորքի մէջ գտնուող Երեւանի "քաղխորհուրդի" ընդունելութիւններու տուն։
  • Ուիլիըմ Սարոյեանի մահարձանը 1989, Երեւանի Կոմիտասի անուան զբօսայգիի պանթէոնին մէջ,
  • Հայ գիրերու կոթողը 1962, Օշական
  • ԺԱԹ-Ը 1982-85
  • Սրտաբանութեան ԳՀԻ համալիրը 1964-1969
  • Վանի հերոսամարտի յուշարձան
  • Մեթրոպոլիտեն "Հանրապետութեան հրապարակ" կայարան՝ վերգետնեայ եւ ստորգետնեայ կառոյցներու համալիրով 1981, ՀԽՍՀ Պետ. մրց.՝ 1983
  • Հայկական 89-րդ Թամանեան բաժանմունքի մարտիկներուն նուիրուած յուշակոթողը 1961, Սեւասթոփոլ
  • Վիքթոր Համբարձումեանի յուշաքարը,
  • Մարտիրոս Սարեանի տապանաքարը
  • Պարոյր Սեւակի տապանաքարը 1972, գ. Զանգակատուն
  • Երեւանի քաղաքապետարանի նախկին շէնքը Գրիգոր Լուսաւորիչ փողոց այժմ դրամատուն
  • Ալեքսանտր Միասնիկեանի արձանը քանդակագործ Արա Շիրազ, 1981
  • "Պարոյր Սեւակի" յուշարձան։
  • Այրարատեան թագաւորութեան ոսկեզօծ տարբերանշանով Հայաստանը յաւերժացնող պետականութիւնը խորհրդանշող յուշարձան-կոթողը 1967
  • Սպիտակի կեդրոնական հրապարակի համալիրը 1998-2005
  • Բուժարան՝ Բաղրամեան փողոցի վրայ, Երեւան։
  • Քաղաքապետարանը՝ մայրաքաղաքի պատմութեան թանգարանով 2004
  • Միքայէլ Նալպանտեանի եւ Եղիշէ Չարենցի արձանները քանդակագործ Ն. Նիկողոսեան, 1966, 1985)
  • Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի մուտքը եւ բացօթեայ խորանը 2001
                                     

3. Ցուցահանդէսներ

Անհատական ցուցահանդէսներ ունեցած է Երեւանի 1965, 1976, 1996, Թիֆլիսի 1967, Մոսկուայի 1983, 1997 եւ Լենինկրատի մէջ 1983։

Ճիմ Թորոսեանի ստեղծագործութիւնները ցուցադրուած են ճարտարապետութեան միջազգային գոնկրէսներուն՝ Պարսելոնայի, Սոֆիայի, Վենետիկի մէջ եւ այլուր։

                                     

4. Արտաքին յղումներ

  • Երեւանի Քասքատը՝ կենդանի պատմութիւն
  • Յիշողութիւններ ուսուցչիս մասին
  • Ճիմ Թորոսեանի Հոգեհանգստեան Արարողութիւնը Կատարած Է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը
  • Թորոսեանի 80-ամեակի մասին։