Back

ⓘ Մինաս Թէօլէօլեան




                                               

Մինաս (անձնանուն)

Մինաս Գոճայեան ծն.1946 Պէյրութ կրթական մշակ Մինաս Թէօլէօլեան 1913-1997 Պոսթըն արձակագիր Մինաս Շորշորով ռուս.՝ Минас Шоршоров 1922 Մոսքով-2005 մետաղագէտ Մինաս Պատկերհանեան 1885 Թաւրիզ-1972 լուսանկարիչ Մինաս Աբգար 1955 Ալլահապատ, Հնդկաստան օփերայի երգիչ Մինաս Չերազ 1852 Կ.Պոլիս-1928 Մարսէյլ գրող, թարգմանիչ Մինաս Աւետիսեան 1928 Ջաջուռ-սպ.1975 նկարիչ Մինաս Աւետիսեան Պէյ ծն.1899 անասնաբուժութեան փրոֆեսոր Մինաս Վերածին 1882 Կ.Պոլիս-1928 Ֆրանսիսքոյ Մինաս Կամսարական 19 րդ դարու տօմարագէտ Մինաս Գանգրունի Մինաս Բժշկեան 1777 Տրապիզոն-1851 Վենետիկ պատմաբան, երաժշտագէտ

                                               

Սուրէն Սանինեան

Սուրէն Սանինեան, ծնած է Երեւանի մէջ եւ Երկրորդ աշխարհամարտէն ետք հաստատուած է Միաց. նահանգներ։ 1940ական թուականներէն ի վեր կ՚աշխատակցի արտասահմանեան մամուլին եւ պարբերականներու՝ որոնց մէջ ցրուած կը մնան իր ստեդծագործութիւններէն շատեր հաւանօրէն աւելի՜ն՝ քան ինչ որ կրցած է համադրել իր երկու հատորներուն մէջ. "Տասներկու նորավէպեր եւ պատմուածքներ" եւ "Հեռաւոր թաց ու լուսաւոր մայթերի վրայ" ։ Կենսագրական այս ամփոփ գիծերուն հետ իր գրականութենէն իբրեւ նմոյշ ստորեւ հրատարակուած քանի մը եջերը արտագրած ենք "Բագին" ամսագրի 1970 Յունուարի թիւէն թիւ 1, Թ. տարի՝ "Դէպքերը Ջորջըզ խմիչքարանում" իարագրուած եր ...

                                               

Շահանդուխտ

Շահանդուխտ, գրագիտուհի, բանաստեղծուհի, խմբագիր, յօդուածագիր։ Ծնած՝ է Պէյրութ Լիբանան, 1929-թուին։ Նախակրթութիւնը ստացած է Նոր Մարաշ թաղի Սրբոց Քառասնից Մանկանց վարժարանին մէջ։ Ինքնաշխատութեամբ յաջողած է սորվիլ Ֆրանսերէն, անգլերէն եւ արաբերէն, ապա հետեւած է Պէյրութի Ֆրանսական Մշակութային Առաքելութեան կեդրոնի լեզուական ու գրական դասընթացքներուն, որմէ ետք աւարտած է Սէն Ժոզէֆ համալսարանի հայագիտական դասընթացքը, նետուելով ուսուցչական եւ լրագրական ասպարէզ։

                                     

ⓘ Մինաս Թէօլէօլեան

Մինաս Թէօլէօլեան, հայ ուսուցիչ, արձակագիր, հրապարակագիր ու խմբագիր։ Իբրեւ նուիրուած կրթական մշակ եւ կուսակցական գործիչ, ապրած է աստանդական կեանք մը Սուրիա, Լիբանան, Եգիպտոս եւ ԱՄՆ։ Հայրն է գրականագէտ, սփիւռքագէտ Փրոֆ. Խաչիկ Թէօլէօլեան-ին:

                                     

1. Կենսագրութիւն

Յաճախած է Պարտիզակի Սրբոց Թարգմանչաց։ 1922-ին, Իզմիրի ջարդերէն ետք, պատանի Մինասը ղրկուած է Պոլիս, ուր յաճախած է Վիեննայի Մխիթարեաններու վարժարանը: Աշակերտութեան շրջանին էր, որ 13 տարեկանին Թէօլէօլեան գրած է իր առաջին ոտանաւորը: Հազիւ 17 տարեկանին, ընկերոջ մը հետ, Թէօլէօլեան սկսած է հրատարակել "Արձան" գեղարուեստական պարբերաթերթը:

1933-ին աւարտած է Մխիթարեան վարժարանը եւ ներկայացուցած աւարտաճառ մը՝ Վահան Թէքէեանի բանաստեղծութեան մասին:

Թրքական բանակին մէջ զինուորական ծանր ծառայութիւնը կատարելէ ետք, Թէօլէօլեան հայ գրականութեան ուսուցչութեան կոչուած է իր աւարտած Մխիթարեան վարժարանին մէջ։

1937-ին, Մինաս Թէօլէօլեան, որ արդէն կ՚աշխատակցէր սփիւռքահայ մամուլին, ստիպուած է հեռանալ Թուրքիայէն, որովհետեւ իր դէմ սկսած էին ոստիկանական հետապնդումներ եւ դատական հարցաքննութիւններ, Ֆրանսայի եւ Մ. Նահանգներու դաշնակցական թերթերուն՝ "Յառաջ" -ին եւ "Հայրենիք" -ին հետ իր ունեցած կապերուն եւ աշխատակցութեան համար:

Երկու տարի ուսուցչութիւն ըրած է Պուլկարիոյ մէջ Սոֆիայի Գէորգ-Մեսրոպ ճեմարան եւ տարի մըն ալ դասաւանդած՝ Գոսթանցայի Ռումանիա ազգային վարժարանին մէջ։ 1939-ի վերջերուն վերադարձած է Պոլիս, ուր կանոնաւոր աշխատակիցը դարձած է տեղւոյն հայ մամուլին եւ մնացած՝ մինչեւ 1944, երբ ազգային-քաղաքական ու գաղափարական իր հրապարակումներուն համար դարձեալ հետապնդումի տակ առնուած է: Այս անգամ վերջնականապէս հեռացած է Թուրքիայէն, հաստատուելով Սուրիա:

Նոյն տարին իսկ, Հալէպի մէջ, Մինաս Թէօլէօլեան պաշտօնապէս միացած է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան շարքերուն: Ուսուցչութեան կոչուած է Հալէպի "Հայկազեան" վարժարանին մէջ, միաժամանակ վարելով ՀՅԴ Սուրիոյ պաշտօնաթերթ "Արեւելք" -ի խմբագրութիւնը:

Օրուան Բերիոյ թեմի առաջնորդ Զարեհ եպս. Փայասլեանի հետագային՝ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Զարեհ Ա. եւ ՀՅԴ ղեկավար գործիչ ու պետական պատգամաւոր Հրաչ Փափազեանի առաջարկով՝ Թէօլէօլեան 1948-ին նշանակուած է "Քարէն Եփփէ" ճեմարանի առաջին տնօրէն, այդ պաշտօնը վարելով մինչեւ 1956:

1956-ին, քաղաքական պատճառներով, արտաքսուած է Սուրիայէն եւ հաստատուած՝ Գահիրէ, ուր Վահան Նաւասարդեանի մահէն ետք մէկ տարի ստանձնած է ՀՅԴ Եգիպտոսի պաշտօնաթերթ "Յուսաբեր" -ի խմբագրի պաշտօնը: 1957-ին փոխադրուած է Պէյրութ, ուր երեք տարի վարած է ազգ. "Ս. Նշան" վարժարանի տնօրէնութիւնը: Այս շրջանին կանոնաւոր աշխատակցութիւն բերած է Լիբանանի "Ազդակ" եւ Փարիզի "Յառաջ" թերթերուն:

1960-ին, կուսակցական գործիչի առաքելութեամբ, Մինաս Թէօլէօլեան գործուղուած է Միացեալ Նահանգներ: 1962-էն սկսեալ մինչեւ 1979 վարեց "Հայրենիք" -ի խմբագրի պաշտօնը, միաժամանակ մաս կազմելով "Հայրենիք" ամսագրի խմբագրութեան: Այնուհետեւ, խմբագրի պաշտօնէն հանգստեան կոչուելով հանդերձ, Թէօլէօլեան մինչեւ իր վերջին շունչը կանոնաւորաբար աշխատակցած է "Հայրենիք" -ին ու Քալիֆորնիոյ "Նոր կեանք" շաբաթաթերթին:

Հրապարակագրական իր երկարամեայ ծառայութեան շրջանին, Մինաս Թէօլէօլեան կանոնաւոր աշխատակիցը եղած է յատկապէս ՀՅԴ պաշտօնաթերթ "Դրօշակ" -ին՝ 1969-ին Բէյրութի մէջ իբրեւ "Ազդակ շաբաթօրեակ-Դրօշակ" անոր վերահրատարակութեան առաջին օրերէն մինչեւ Աթէնքի մէջ "Դրօշակ" անունով անոր հրատարակութեան շրջանին՝ 1986-էն սկսեալ:

                                     

2. Գրական Վաստակ

Աշխատակցած է պոլսահայ եւ սփիւռքահայ մամուլին՝ հրապարակագրական, գրական եւ պատմական յօդուածներով եւ ուսումնասիրութիւններով։ Երիտասարդական տարիներուն խմբագրած է "Արձան" պարբերաթերթը 1932։

Խմբագրական պաշտօններ ստանձնած է Իսթանպուլի "Մարմարա", Հալէպի "Արեւելք", Գահիրէի "Յուսաբեր" եւ Պոսթընի "Հայրենիք "օրաթերթերուն մէջ։

Խմբագրած է Հալէպի "Արեւելք" տարեգիրքը 1948։

Հեղինակած է հայերէնի քերականութեան դասագիրքեր։

Իր արխիւին մէջ կը գտնուին հրատարակութեան պատրաստ բազմաթիւ անտիպ գրական եւ լեզուագիտական ուսումնասիրութիւններ՝ "Դաստիարակչական ամրոցներ՝ 10–14րդ դարերուն", "Հայ լեզուի հոլովոյթը ՝ Ե Ի. դարերուն", "Միջնադարեան հայ բանաստեղծութիւնը", "Խորհրդահայ գրականութիւնը՝ 1920-1980" ։

Օգտագործած է Արմէն Ամատեան, Վազգէն Վանանդեան, Նոճեաց Տղան եւ Մ. Թաթուլ գրչանունները։

                                     

2.1. Գրական Վաստակ Հրատարակուած Գործեր

  • Ցեղին Փառքը քերթուած թատերգութիւն, Հալէպ, 1952։
  • Պայքարը Հ. Յ. Դաշնակցութեան դէմ հրապարակագրութիւն, Պոսթըն, 1962։
  • Վահան Թէքէեան գրականագիտական վերլուծում, Իսթանպուլ, 1933։
  • Հայկական արտասահմանը Եւ Ազգային Սահմանադրութիւնը բանասիրական, Պէյրութ, 1968։
  • Մթնոլորտ բանաստեղծութիւններ, Հալէպ, 1945։
  • Նախերգանք բանաստեղծութիւններ եւ արձակ էջեր, Սոֆիա, 1937։
  • Դար Մը Գրականութիւն. 1850-1950 հատընտիր, Ա. հտ. Գահիրէ, 1955։ Բ. հտ. Գահիրէ, 1956։ Բ. հրատարակութիւն, Ա. հտ. 1850–1920, Պոսթըն, 1977։ Բ. հտ. 1920-1980, Նիւ Եորք, 1982։
                                     
  • մէջ Թելադրական է իր պատկերներէն փոխանցուող զգայնութեամբ եւ ապրումներով Մինաս Թէօլէօլեան Դար մը գրականութիւն, հ. Բ Բ հրատարակութիւն Հալէպ, 1982
  • Ուսուցիչը, աւանդապաշտ Գրագէտը եւ Գրի ու Մշակոյթի բոլորանուէր սերմնացանը: Մինաս Թէօլէօլեան Դար մը գրականութիւն, հ. Բ Բ հրատարակութիւն Հալէպ, 1982
  • ըլլալով: Մարդ Իր Երկրային Կեանքին Մէջ Կ ապրի Այնքան, Որքան Իր Անունը Մինաս Թէօլէօլեան Դար մը գրականութիւն, հ. հատոր Բ. Բ. հրատարակութիւն Հալէպ, էջ 368
  • բանաձեւեր եւ Խեղաթիւրումներ ուսումնասիրութեան հայ ուղղագրութեան մասին: Մինաս Թէօլէօլեան Դար մը գրականութիւն, հ. Բ Բ հրատարակութիւն Հալէպ, 1982
  • Գալուստ www.bibliotheque - eglise - armenienne.fr արտագրուած է 2020 - 09 - 22 Մինաս Թէօլէօլեան Դար մը գրականութիւն, հ. Բ Բ հրատարակութիւն Հալէպ, 1982 Գալուստ
  • 1996, 114 էջ: Ընտրանի, Երեւան, 2016, 328 էջ: Դար Մը Գրականութիւն, Մինաս Թէօլէօլեան Ա. հատոր, Պոսթըն 1970, էջ 534 - 535: Յուշարձան, Կ.Պոլոս, 1919, էջ 23:
  • Քիւրքճեան, երկրորդական բաժին Ա. տարի, էջ 261: Դար Մը Գրականութիւն, Մինաս Թէօլէօլեան Բ. հատոր, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ 1977, էջ 163: Բենիամին Նուրիկեան:
  • միացնէ իր թերթը 1890 - ականներուն դարձեալ անջատաբար լոյս կը տեսնէ Մինաս Թէօլէօլեան կը հաստատէ իր Դար Մը Գրականութիւն գործին մէջ, Իւթիւճեանի կատարած
  • գաղթականներուն Ամուսնացած է ունի 4 զաւակներ, 3 աղջիկ եւ մանչ մը: Մինաս Թէօլէօլեան Դար մը գրականութիւն, հ. հատոր ա. Բ հրատարակութիւն Հալէպ, հատորը

Users also searched:

...
...
...