Back

ⓘ Երեւանի երաժշտութիւն




Երեւանի երաժշտութիւն
                                     

ⓘ Երեւանի երաժշտութիւն

Երեւանի երաժշտութիւն, Հին Երեւանի երաժշտական կեանքի մասին տեղեկութիւնները սակաւ են։ Անցեալին ռազմերթերը, հուղարկաւորութեան եւ զոհաբերութեան ծիսակատարութիւններն ուղեկցուած են հարուածային գործիքներու նուագակցութեամբ։ Յայտնաբերուած ամենահին գործիքները պրոնզէ զանգակներ ու բոժոժներ են ։

Կարմիր բլուրին վրայ 1948 թուականին պեղուած են նաեւ զոյգ պրոնզէ ծնծղաներ, որոնք գործածուած են մեր թուարկութիւնէն առաջ VII դարին։

Երեւանին մէջ ընդօրինակուած XIII-XV դարեր ձեռագիր մատեաններու մանրանկարներուն մէջ կը հանդիպին փողային գործիքներու պատկերներ։

Ուշ միջնադարին երաժշտական կեանքը զարգացած է տաղասացներու, զուռնաչիներու եւ աշուղներու գործունէութեան շնորհիւ։ Շրջիկ երգահանները սազի նուագակցութեամբ երգած են սեփական ստեղծագործութիւնները։

Երեւանի մէջ կարեւոր իրադարձութիւններ էին Կոմիտասի երգչախումբի Գեւորգեան ճեմարանի 85 սան համերգը 1906 թուական եւ Արմէն Տիգրանեանի "Անուշ" օբերայի ներկայացումը՝ հեղինակի բեմադրութեամբ 1913 թուական։

Խորհրդային տարիներուն Երեւանը դարձած է հայ երաժշտութեան մշակոյթի կեդրոն։ 1921 թուականին Ռոմանոս Մելիքեանի նախաձեռնութեամբ ստեղծուած է երաժշտական կեդրոն, որ 1923 թուականին վերակազմաւորուած է երաժշտանոցը 1948 թուականէն՝ Կոմիտասի անուան։

Ձեւաւորուած է հայ երգահանական դպրոցը, որուն աւագ սերունդի ներկայացուցիչները՝ Ալեքսանտր Սպենդիարեանի, Ռոմանոս Մելիքեանի, Սպիրիդոն Մելիքեանի, Անուշաւան Տէր-Ղեւոնդեանի, Կարօ Զաքարեանի, Միքայէլ Միրզոեանի գործունեութիւնն էապէս նպաստած է երաժշտարուի զարգացմանը։

Երաժշտանոցի ստեղծագործ, դասարանի բացումը 1930 թուական եւ Հայաստանի երգահանական միութեան ՀԿՄ հիմնադրումը 1932 թուական կը խթանեն ազգային երգահանական դպրոցի վերելքը, մեծ աւանդ ունին նաեւ Հարօ Ստեփանեանը, Գրիգոր Եղիազարեանը, Առնօ Բաբաջանեանը, Ալեքսանտր Հարութունեանը, Էտուարտ Միրզոյանը, Ղազարոս Սարեանը, Էտկար Հովհաննիսեանը եւ ուրիշներ։

Կատարողական արուեստի զարգացումը սերտորեն կապուած է երաժշտա-ուսումնական հաստատութիւններու, Հայֆիլհարմոնիայի 1932, 1976 թուականներուն՝ Հայհամերգ, Ա. Սպենդիարեանի անուան օբերայի եւ պալէյի ազգային ակադեմիական թատրոնի 1933 թուական, պետական ակադեմիական երգչախումբի 1937 թուական, Երգչախումբային ընկերութեան 1958 թուական, 1987 թուականէն՝ Երաժշտական ընկերութիւն, փողային նուագախումբի 1964 թուական, ՀՀ հեռուստատեսութեան եւ ռատիօյի երաժշտական խումբերուն գործունէութեան հետ։

Երեւանի մէջ կը գործէն երաժշտական եւ արուեստի 25 դպրոց, Ռոմանոս Մելիքեանի անուան երաժշտական 1923, 2006 թուականից՝ քոլեճ, Առնօ Բաբաջանեանի անուան երաժշտական մանկավարժական 1967, 2005-էն՝ քոլեճ ուսումնարանները, ճազային արուեստի պետական քոլեճը, Հանրային ռատիօյի "Արեւներ" խումբը 1978, "Արձագանք" ստուտիան 1990 թուական, "Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ" 1993 թուական եւ "Սպեղանի" 1996 թուական երգչախումբերը, Հայաստանի երգի պետական թատրոնը 1994 թուական։

                                     
  • ԼՂՀ երաժշտութիւն Արցախի մէջ ժողովրդական երաժշտարուեստը զարգացած է հայ ազգային երաժշտութեան բազմադարեան աւանդոյթներով Տեղի բարբառի եւ երաժշտական ելեւէջներու
  • է 1950 թուականին, երգահանի մահէն ետք, Երեւանի օփերայի եւ պալէի թատրոնին մէջ: Տիգրանեան նաեւ գրած է երաժշտութիւն թատրոնի համար Տիգրան Հախումեանի Խաւարի
  • հայ հոգեւոր երաժշտութիւն Կոմիտաս եւ այլն Գոհար Գասպարեան 1956 - էն ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագիտուհի էր 1964 - էն դասաւանդած է Երեւանի երաժշտանոցէն ներս
  • քամերային երաժշտութենէն մինչեւ ռոք, ելեկտրոնայինէն սիմֆոնիք եւ երգչախմբային երաժշտութիւն հանդէս կու գայ տարբեր համերգային ծրագիրներով Հայաստանի եւ արտասահմանի
  • է Հէնրի Մանկասարեանի ղեկավարութեամբ Դպրոցի շէնքի ճակատը կը զարդարէ Երաժշտութիւն բարձրաքանդակը կոփածով պղինձ, 1980, 10 x 5 մ, քանդակագործ Արարատ Յովսէփեան
  • արեւմտաեւրոպական ստեղծագործութիւններ, այնպէս ալ հայկական ժողովրդական եւ հոգեւոր երաժշտութիւն Տակաւին սովետական տարիներուն, երբ կ արգիլուէին բազմաթիւ երաժշտական ոճեր
  • մեծցած է Արեւմտեան Գանատայի մէջ Ուսանած է միջազգային յարաբերութիւններ եւ երաժշտութիւն Թորոնթոյի համալսարանին մէջ, ուր սկսած է ֆիլմեր նկարահանել Անոր կինը
  • վիտէօ - արուեստ եւ երաժշտութիւն Ցուցահանդէսներու, փառատօներու, քննարկումներու, հրապարակումներու եւ կինոդիտումներու կազմակերպում Կեդրոնը կը գտնուի Երեւանի Փաւստոս
  • տեսահոլովակ: Կը գրէ անգլերէն եւ գերմաներէն երգեր, կ աշխատի գերմանացի երաժշտութիւն յօրինողներու հետ: Զուգահեռաբար կը յայտնուի Electro house ոճով, որու շրջանակներուն
  • նշուի Մոսկուայի եւ Երեւանի մէջ Սպարտակ թատերապարի յաջողութիւններէն ետք, կեանքին մնացեալ տարիները աւելի քիչ կը տրամադրէ երաժշտութիւն գրելուն եւ աւելի
  • հազարամեակներու երկարող պատմութեան ընթացքին: Հայկական արուեստը կ ընդգրկէ երաժշտութիւն ճարտարապետութիւն, քանդակ, որմնանկար, խճանկար, խեցեգործութիւն, մետաղէ