Back

ⓘ Ելակ




Ելակ
                                     

ⓘ Ելակ

Ելակ, մորի անանասի, վարդազգիներու ընտանիքի բազմամեայ խոտաբոյսերու կամ թուփերու ցեղ։ Բարձրութիւնը՝ 30-35 սմ։ Տերեւները եռաբլթակ են, խոշոր, բաց կանաչ, կնճռոտ։ Ծաղիկները սպիտակ են։ Պտուղը քաղցր, անանասի համով եւ իւրայատուկ բուրմունքով, բաց վարդագոյնէն մինչեւ մուգ վարդագոյն հիւթալի հատապտուղ է։ Սերմերը մանր են, դեղին՝ դասաւորուած պտուղի երեսին։ Հարուստ է կենսանիւթերով, թթուներով, շաքարներով եւ այլն։ Կօգտագործուի թարմ եւ վերամշակուած։ Կը մշակուի Հայաստանի գրեթէ բոլոր մարզերուն մէջ։

                                     

1. Պատմութիւն

Ելակը անտիք Հռովմի գրականութեան մէջ յիշատակուած է անոր բժշկական օգտագործման հետ կապուած: Ֆրանսացիներն իրենց պարտէզներուն մէջ աճեցնելու համար ելակը անտառէն առած են 14 րդ դարէն սկսեալ: Ֆրանսայի Շարլ V արքան ունեցած է ելակի 1200 թուփ իր թագաւորական այգիին մէջ։ 15 րդ դարուն արեւմտաեւրոպացի վանականները կօգտագործէին վայրի ելակը իրենց ձեռագիրներու պատկերազարդումներուն մէջ։ 16 րդ դարուն ելակի մշակումը կը դառնայ սովորական: Մարդիկ սկսան օգտագործիլ անոր ենթադրեալ բուժական յատկութիւնները, իսկ բուսաբանները տարբեր տեսակներուն համար ստեղծեցին անուններ: Անգլիոյ թագաւոր Հենրի VIII-ի արքունիքի համար Թոմաս Ուոլսին ստեղծեց սերուցքի եւ ելակի միատեղումը: 1578-ին ելակի աճեցման եւ հաւաքման ուսումնական ձեռնարկ գրուած է: 16 րդ դարու վերջը կան յիշատակումներ եւրոպական երեք տեսակներու՝ F. vesca, F. moschata եւ F. viridis. Մշակովի ելակը կը բերուէր անտառէն եւ այնուհետեւ կաճեցուէր անսեռ եղանակով, հատելով պեխիկները:

                                     
  • մշակեն նուշ, թութ, սերկեւիլ, թուզ եւ կաղին: Հատապտուղներէն կ աճեցնեն մոշ, ելակ մորի, հաղարջ, մասուր: Բանջարաբոստանային հողագործութեան մէջ կ աճեցնեն գետնախնձոր
  • տարազի երկու տեսակներ, աոաջինը բաղկացած էր հետեւեալ մասերէն սպիտակեղէն, ելակ վերնազգեստ, գօտի, անդրավարտիք, գլխու յարդարանք և ոտնաման Սպիտակեղէնը կարուած
  • տղամարդկանց զգեստի երկու տեսակ, առաջինը բաղկացած էր հետեւեալ մասերէն սպիտակեղէն, ելակ վերնազգեստ, գօտի, անդրավարտիք, գլխու յարդարանք եւ ոտնաման Շապիկի վրայէն

Users also searched:

արեւածաղիկ մասին, ելակ վիտամին, ելակի սորտեր,

...
...
...