Back

ⓘ Դաւիթ Քոբայրեցի




                                     

ⓘ Դաւիթ Քոբայրեցի

Ծնած է 12-րդ դարու կէսերուն Քոբայր գիւղին մէջ այժմ Թումանեան քաղաքի վարչական տարածքին մէջ։ Կրթութիւն ստացած է Հաղպատավանքի մէջ՝ Պետրոս եւ Վարդան վարդապետերու մօտ: Այնուհետեւ ինքը արժանացած է վարդապետի կոչման, դարձած է իր ժամանակի մշակոյթի ամենամեծ գործիչներէն մէկը: Ժամանակակիցները անոր կը մեծարէին "հարգարժան եւ իմաստուն վարդապետ": 1198-1203-ններուն կը ճամբորդէ Կիլիկեան Հայաստան, ուր գաղափարական կռիւ կը մղէ կաթոլիկամետ հոգեւորականներու դէմ։ Մասնակցած է Լոռիի 1205 եւ Անիի 1207 եկեղեցական ժողովներուն։ Հարուստ գրական ժառանգութիւն ձգած է. անոր հեղինակած աշխատութիւններէն 17-ը մինչեւ մեր օրերը հասած են: Քոբայրեցիի շատ աշխատութիւններ իրենցմէ մեկնութիւններ կը ներկայացուին՝ յիշատակարաններ, որոնք այս կամ այն աշխատութեան գրելու անհրաժեշտութեան մասին կը բացայայտուին։ Քոբայրեցիի շատ յիշատակարաններ մեզ հասած են "Յիշատակարաններու գիրք" ժողովածուին մէջ՝ կազմուած Գրիգոր Որդի Աբասիոյ կողմէն † 1221: Մեծ կարեւորութիւն ունի 1179-ին Դաւիթի գրած յիշատարականը, ուր մանրամասն կը նկարագրէ Անդրկովկասի մէջ իր ժամանակի իրադարձութիւնները։ Այս գրառումը կարեւոր աղբիւր է 1177-ին վրացական արքայ Գէորգի III-ի դէմ Օրբելի իշխաններու ապստամբութիւնը ուսումնասիրելէ ետք:

Մահացածէ մօտաւորպէս 1220-ին եւ թաղուած է Հաղբատավանքի զանգակատան մօտ։ Տապանագիրը կը վկայակոչէ. "Աստ շիրիմն է մր հոգեւոր հօր, Դաւիթի, Քոբայրեցի վարդապետի": Քոբարեցիի շիրիմը ներառուած է Հայաստանի Հանրապետութեան կողմէն պահպանուող պատմական յուշարձաններու ցանկին մէջ:

                                     

1. Դաւիթ Քոբայրեցիի մեկնութիւնները

  • Փիլոն Ալեքսանդրացիի աշխատութիւններու մեկնութիւններ
  • Բարսեղ Կեսարացիի աշխատութիւններու մեկնութիւններ
  • "Մեկնութիւն Հոբի գիրքի"
  • "Մեկնութիւն Մատթէոսի աւետարանի"
  • "Սկիզբ եւ պատճառ Գրիգոր Նիւսացիի "Մարդու կառուցուածքի մասին" ստեղծագործութեան մասին"
  • Դաւիթ Անյաղթի աշխատութիւններու մեկնութիւններ
  • "Խոսքի պատճառներ Գրիգոր Նյուսացիի"
  • "Պատճառներ եւ խօսքի մեկնութիւն Գրիգոր Նազիանզացիի"
  • Կեղծ-Դիոնոսեան արեոպագի աշխատութիւններու մեկնութիւններ
  • "Մեկնութիւն Եսաիիւ գիրքի"
  • "Սկիզբ եւ պատճառ Գրիգոր Նիւսացիի "Մանկութեան մասին" ստեղծագործութեան մասին"