Back

ⓘ Էլ Կրէքօ



Էլ Կրէքօ
                                     

ⓘ Էլ Կրէքօ

Էլ Կրէքո, սպանացի նկարիչ` ազգութեամբ յոյն:

"Էլ Կրէքո-ն անոր ծածկանունն էր, կապուած ծագումով յոյն ըլլալուն համար, նկարիչը սովորաբար իր նկարները կստորագրէր իր ամբողջական անունով, յունարէն տառերով` Δομήνικος Θεοτοκόπουλος Տոմենիկոս Թէոտոկոպուլոս, յաճախ աւելացնելով` Κρής Կրետէ:

Էլ Կրէքոն ծնած է Կրետէյի մէջ, որ այն ժամանակ Վենետիկեան Հանրապետութեան մէկ մասն էր։ Կրետէն իր ժամանակի յետբիւզանդական արուեստի կենտրոնն էր եւ Էլ Կրէքո սորված ու այդ աւանդոյթներուն շնորհիւ նախքան 26 տարեկան Վենետիկ մեկնիլը դարձաւ իսկական վարպետ: 1570 թուականին ան կերթայ Հռոմ, ուր կը բանայ արուեստանոց եւ կաշխատի շարք մը կտաւներու վրայ։ Իտալիոյի մէջ ապրելու տարիներուն Էլ Կրէքոն կը հարստացնէ իր ոճը իտալական Վերածննդի եւ Մաներիզմի տարրերով: 1577 թուականին Էլ Կրէքո կը տեղափոխուի Սպանիա, այնտեղ կը մնայ եւ կստեղծագործէ մինչեւ իր մահը: Թոլետոյի մէջ ան կստեղծէ մի քանի խոշոր պատկէրներ եւ կը նկարէ իր յայտնի կտաւները:

Էլ Կրէքոն տրամադիկ եւ էքսպրեսիոնիստական ոճը իր ժամանակակիցները կընդունէին տարակուսանքով, սակայն 20-րդ դարուն այն կստանայ իր արժանի գնահատականը: Էլ Կրէքոն կը համարուի կուբիզմի եւ էքսպրեսիոնիզմի հիմնադիրը, անոր անհատականութիւնն ու կտաւները ներշնչման աղբիւր կը հանդիսանան այնպիսի մեծ պօէտներու համար, ինչպիսին են` Ռայներ Մարիայ Ռիլկէ ու Նիկոս Կազանձակիս: Այժմեան արուեստագէտներու կողմէ Էլ Կրէքոն կը բնորոշուի որպէս այնչափ իւրօրինակ նկարիչ, որ չի պատկանիր կերպարուեստի եւ ոչ մի աւանդական դպրոցի: Ան ճանցուած է իր չափից դուրս երկարացուած պատկերներով եւ յաճախ անիրական կամ ուրուատեսիլային գունայնութեամբ` միաւորելով բիւզանդական եւ արեւմտաեւրոպական նկարչական աւանդոյթները:

                                     

1.1. Կենսագրութիւն Վենետիկ - Հռոմ 1541-1576

Էլ Կրէքոն ծնած է Կրետէի Ֆոդել գիւղին մէջ։ Անոր ծնողներու եւ մանկութեան մասին շատ քիչ բան յայտնի է, միայն այն, որ ան սորված է սրբապատկերներ նկարել: Վաղ շրջանին ան իւրացրած է միջին դարերու բիւզանդական արուեստի աւանդութիւնները: Մօտ 1567 թուականին ան տեղափոխուած է Իտալիա, Վենետիկ եւ սորված է Տիցիանի արուեստանոցին մէջ։ Այստեղ անոր արուեստը ձեւաւորուած է վենետիկեան գեղանկարչութեան ազդեցութեամբ. ստեղծած է "կոյրի դարմանումը" մօտ 1565 թ., "Յիսուսը կը վտարէ վաճառականները" մօտ 1570, "Աւէտումէ 1570–1575, "Մարիխով տղան" մօտ 1576 եւ այլ նկարներ: 1570 թուականին Հռոմի մէջ ծառայած է քարտինալ Ֆարնեզին: Էլ Կրէքոյի գործերը հիմնականին մէջ կրօնական, դիցաբանական թեմաներով պատկերներ են, դիմանկարներ եւ բնանկարներ են: 1577 թուականին տեղափոխուած է Սպանիա եւ հաստատուած է Տոլեդոյի մէջ, այստեղ Էլ Կրէքոն դուրս գալով իտալական գեղանկարչութեան ազդեցութիւնէն, դրսեւորած է իր ինքնատիպ արուեստը, որուն բնորոշ են սուր արտայայտչականութեամբ, անիրական ուժերու անբնական հզօրութեամբ օժտուած կերպարները "Սուրբ Մաւրիկոսի չարչարանքը", 1580–1582, "Թոլետոն ամպրոպի պահին" 1596–1600, "Կոմս Օրկասի թաղումը" 1586–1588, "Հոգեգալուստ" 1610–1614, "Պետրոս եւ Պողոս առաքեալները" 1614 եւ այլն:

Էլ Կրէքո 1610–1614 թուականներուն ստեղծած է "Եօթներորդ կնիքի բացումը", "Լաոկոոն", "Տեսարան մը Թոլեյտոյէն", գործերը, որոնք առանձնայատուկ տեղ ունին անոր արուեստին մէջ:

Էլ Կրէքոյին ստեղծագործութիւնները ամբողջութեամբ ներկայացուած են անոր մահէն 300 տարի հետո` 20–րդ դարու սկիզբը:

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →