Back

ⓘ Գերմանիա



                                               

Պրուսիոյ Թագաւորութիւն

Պրուսիայի թագաւորութիւնը Գերմանական միապետութիւն էր 1701-1918Թ.Այդ ժամանակ Գերմանիա պարտուած էր Առաջին Համաշխարհային պատերազին եւ գրաւուած էր Գերմանական Կայսրութեան տարածքի երկու երրորդը:

                                               

49 (թիւ)

քառակուսի են նաեւ իր թուանշանները 4=2 եւ 9=3 2 A001358 տասնեօթներորդ կիսապարզ թիւն է քառակուսի թիւ է՝ 49=7 2 Microsoft Windows-ի Alt + 4 9 -ի գործադրումով կը ստացուի 1 թուանշանը ինտիոն քիմիական տարրի 49 In ատոմային թիւն է 49 րդ հիւսիսային զուգահեռական որով կանցնէ ԱՄՆ-ի եւ Քանատայի միջեւ սահմանի մեծ մասը +49-ը Գերմանիա ուղիղ զանգելու միջազգային քոտն է HP-49-ը Հիւլըթ Փաքըրտի հաշուիչ է Ֆրանսայի Մէն եւ Լուար տարածքի կարգային թիւն է որուն վրայ է Փարիզի Շարլ տը Կոլ օդակայանը Փալես 49 Pales աստեղնեակի կարգահամարն է 1949 թուական տարուայ 49 րդ օրն է Փետրուար 18-ը

                                               

Յակոբ Աղասէր

Յակոբ Աղասէր Ծնած է Պոլիս 1881-ին: Կէտիկ Փաշալի եւ Ղալաթիոյ Կեդրոնական վարժարաննէն ընթացաւարտ, Եըլտըզի դէպքէն վերջ Գերմանիա մեկնելով՝ մանկավարժ կը վկայուի եւ կ՛անցնի Եգիպտոս կրթ. Պաշտօնով: Այդ միջոցներուն երբ Հ. Յ. Դ. Կուսակցութիւնը ընկերվարական ծրագիրը կ՛ընդունի, կը հեռանայ կազմակերպութենէն, մնալով բողոքող Դաշնակցական: Սահմ. Հռչակումին կուգայ Պօլիս եւ Միացեալի կողմէ տնորէն կը կարգուի Ատանայի, որմէ յետոյ ընդհ. Տեսուչ Քղիի դպրոցներուն: Ինքը միա՛կը եղած է որ կրցած է անպայման յարգանքն ու վստահութիւնը վայելել Միացեալի Կեդրոնական Մարմինին:

                                               

Գերմանիոյ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան վայրերու ցանկ

Միացեալ Ազգերու Կրթութեան, Գիտութեան եւ Մշակոյթի Կազմակերպութիւն ։ 38 վայրեր ընդգրկուած են մշակութային չափանիշներով, այդ քանակի՝ 13-կը համարուին մարդկային ստեղծագործական գլուխգործոց, մնացած 3-ը՝ բնական չափանիշներով։ Բացի ատկից 2016 թուականի դրութեամբ եւս 18 վայր ներկայացուած է առաջադրուած ցանկին մէջ։ Գերմանիան վաւերացուցած է Համաշխարհային ժառանգութեան պաշտպանութեան միութիւնը 1976 թուականի Օգոստոսի 23-ին։ Գերմանիայի առաջին վայրը ընդգրկուեր է ցանկին մէջ 1978 թուականին, Համաշխարհային ժառանգութեան յանձնաժողովի 2-րդ նիստին։

                                               

5254 Ուլիսէս

5254 Ուլիսէս, Եուպիտերի տրոյցիներու աստեղնեակ: Յայտնաբերած է 1986 թուականի Նոյեմբեր 7-ին Էրիք Էլսթը Վերին Փրովանսին մէջ: Արեգակէն միջին հեռաւորութիւնը 5.23 աստղագիտական միաւոր ա.մ. է, առաւելագոյն մոտեցումը 4.59 ա.մ. է, հեռացումը՝ 5.87 ա.մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտոյտ կընէ 4374.82 երկրային օրուան, իր ուղեծիրով միջինը 0.08 աստիճան/օր արագութեամբ շարժուելով։ Աստեղնեակի ուղեծիրի եւ խաւարածիրի հարթութիւնները իրար հետ կը կազմեն 24.19° անկիւն։

                                               

Անթանթ

Անթանթ, ռազմաքաղաքական դաշինք Ռուսաստանի, Անգլիայի" եւ Ֆրանսայի միջեւ՝ ստեղծուած որպէս հակակշիռ Եռեակ միութեանը՝ A-Entente ՝ Գերմանիային, Աւստրո-Հունգարիային եւ Իտալիային։ Ձեւաւորուեր է հիմնականին 1904-1907 թուականներուն եւ մեծ տէրութիւններու սահմանազատումը աւարտեց Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախաշէմին։ Եզրոյթն առաջացեր է 1904 թուականին՝ ի սկզբանէ նշանակելով անգլո-ֆրանսական դաշինքը, ընդ որում կը կիրառուէր l’Entente cordiale արտայայտութիւնը՝ ի յիշատակ 1840-ական թուականներուն նոյն անուանումը կրող անգլո-ֆրանսիական կարճատեւ դաշինքին։

Գերմանիա
                                     

ⓘ Գերմանիա

Գերմանիա, պաշտօնապէս Գերմանիոյ Դաշնային Հանրապետութիւն պետութիւն Եւրոպա աշխարհամասին մէջ։ Տեղակայուած է Կեդրոնական Եւրոպա, ընդհանուր սահմաններ ունի հիւսիսին՝ Դանիոյ, արեւմուտքին՝ Նիտերլանտներու, Պելճիքայի եւ Լիւքսեմպուրկի, հարաւ-արեւմուտքին՝ Ֆրանսայի, հարաւին՝ Զուիցերիոյ եւ Աւստրիոյ, արեւելքին՝ Լեհաստանի եւ Չեխիոյ հետ։ Գերմանիոյ մեծ քաղաքներն են՝ Պերլինը, Համպուրկը, Միւնիխը եւ Քէօլնը։ Բնակչութիւնը 2007-ի, Յուլիսին դրութեամբ 82 400 996 մարդ է։ 2.1 միլիոն ԵՄ-ի /Եւրոմիութիւն/ ներգաղթածներ են, 1.5 ԵՄ անդամ չհանդիսացողներէն, եւ 3 միլիոն թուրքեր։ Գերմանիան ԵՄ-ի ամենախիտ բնակեցուած երկիրն է։

                                     

1.1. Պատմութիւն Հնագոյն Շրջան

Ք.Ա. I հազարամեակի վերջին Գերմանիոյ տարածքին մէջ, բնակող գերմանական ցեղերը բախեցան Հռոմէական պետութեան հետ։ IV դարու, ցեղերու տեղաշարժներու եւ խառնուելու հետեւանքով, առաջացան գերմանական ցեղային նոր կազմաւորումներ, որոնց մէկ մասը IV-VI դարերուն, ժողովուրդներու մեծ գաղթի ժամանակ, զբաղեցուց Արեւմտեան Հռոմէական կայսրութեան տարածքը։ Գերմանիոյ մէջ, բնակութիւն հաստատեցին ալեմանները, պաւարացիները, արեւելեան դրամները, սաքսերը, թիւրինկացիները, ֆրիզները։ VI-VIII դարերուն, Գերմանիոյ տարածքը նուաճեցին դրամները։ Այդ նուաճումը կուղեկցուէր քրիստոնէութեան տարածմամբ։ Կարոլինկներու կայսրութեան անկումէն ետք, Գերմանիա մտաւ Արեւելափրիկեան թագաւորութեան մէջ, եւ սկսաւ գերմանական մարզերու պետական առանձնացումը, որ աւարտեցաւ գերմանական վաղ ֆէոտալական պետութեան ձեւաւորումով։ Այն կընդգրկէր Սաքսոնիա, Ֆրանկոնիա, Ալեմանիա Շուապիա, Պաւարիա ցեղային դքսութիւնները եւ այլ հողեր։ Գերմանիան համեմատաբար միասնական պետական ամբողջութիւն Էր։ Սաքսոնական ազգատոհմի 919-1024 թագաւորներու օրով, մեծ ազդեցութիւն ձեռք բերին դքսերը։ Արդէն Տայնրիխ I 919-936 յաճախ կընդհարուէր անոնց հետ։ Դքսերու դէմ յաջող պայքար մղեց Օտտոեւ I 936-973։

                                     

1.2. Պատմութիւն Սրբազան Հռոմէական Կայսրութիւն

Տունգար քոչուորներու եւ նորմաններու անընդմէջ յարձակումներուն վերջ տալէն ետք, գերմանական ֆէոտալները գրաւեցին պոլաբեան սլաւոններու հողերը։ 951-ին Օտտօն I իրեն ենթարկեց Հիւսիսային Իտալիան, 962-ին գրաւեց Հռոմը, եւ պապը անոր թագադրեց կայսր։ Ատով սկիզբ դրուեցաւ "Հռոմէական սրբազան կայսրութեանը" ։ XI դարուն վերջին ֆէոտալական յարաբերութիւնները ընդգրկեցին ամբողջ Գերմանիան, զօրացաւ քաղաքական ապակեդրոնացումը։ Օգտուելով անկէ, պապութիւնը պայքար սկսաւ գերմանական կայսրերու դէմ՝ քաղաքական տիրապետութեան համար, որ աւարտեցաւ 1122-ի Վորմսի փոխհամաձայնութեամբ։ Սակայն կայսրերու եւ պապերու հակամարտութիւնը չաւարտեցաւ։ Ֆրիտրիխ I Պարպարոսան 1152-1190 վերսկսաւ իտալական արշաւանքները, որոնք աւարտեցին հիւսիսիտալական քաղաքներու յաղթանակով 1176։ Միեւնոյն ժամանակ գերմանական իշխանները խաչակրաց արշաւանքներու պատրուակով նուաճեցին պոլաբեան սլաւոններու, ինչպէս նաեւ Էլպայէն արեւելք ու Մերձպալթիկային մէջ ապրող ժողովուրդներու հողերը։ XIII դարու սուսերակիրներու օրդենը նուաճեց լիւերի եւ էստերի, պրուսներու հողերը։ Իտալական քաղաքականութիւնը, ապա էքսպանսիան Արեւելքին մէջ "Անոնք նախ Օստեն" նպաստեցին ֆէոտալներու հզօրացման։ Երկիրը բաժնուեցաւ առանձին իշխանութիւններու։ Քաղաքները, միաւորուելով միութիւններու մէջ Տանզա, քաղաքներու Շուապեան եւ Տռենոսեան միութիւններ, իրենք կը ձգտէին ապահովել առեւտուրի անվտանգութիւնը։ Թագաւորական իշխանութիւնը պահպանած էր միայն շատ սահմանափակ, ձեւական իրաւունքներ։ Առաւելապէս հզօրացած էին կուրֆիւրստները, որոնք կընտրէին թագաւորին կայսրին եւ կը վճռէին համապետական կարեւորագոյն հարցերը։ 1438-էն կայսերական գահը փաստօրէն ժառանգական դարձաւ մինչեւ 1806 Տապսպուրկներու համար, որոնք կը տիրէին նաեւ աւստրիական հողերուն, Նիտերլանտներուն XV դարու վերջէն, Չեխիային, Տունգարիոյ մէկ մասին XVI դարէն, իսկ Գարլոս V-ի 1519-56 ժամանակ՝ նաեւ Սպանիոյ, Իտալիոյ մէկ մասին եւ Սսպանիոյ ամերիկեան գաղութներուն։ XV դարուն Գերմանիոյ տնտեսական եւ քաղաքական կեանքին մէջ, տեղի ունեցան կարեւոր տեղաշարժներ, որոնք դրսեւորուեցան Ռեֆորմացիոյ մէջ։ Կաթոլիկ եկեղեցւոյ դէմ 1517-ին բռնկուած շարժման գագաթնակէտը հանդիսացաւ գիւղացիական պատերազմը։ Այդ շարժումը, որ Ֆ․ էնկելսը բնութագրած է որպէս առաջին պուրժուական յեղափոխութիւն Եւրոպայի մէջ, պառակտուեցաւ երեք ուղղութեամբ՝ իշխանական, չափաւոր պիւրկերական եւ ժողովրդական բարենորոգման, որ հասարակութեան յեղափոխական վերակառուցման կոչ կընէր։

                                     

1.3. Պատմութիւն Սրբազան Հռոմէական Կայսրութեան Անկումը

Գիւղացիական պատերազմը պարտութիւն կրեց։ Հաշտութենէն ետք, Գերմանիան բաժանուեցաւ 2-ի՝ Կաթողիկէ եւ Աւետարանական իշխանութիւններու։ XVI-XVII դարերուն սկիզբը, երկիրը տնտեսական անկում կապրէր։ Կայսրութեան ներսը, 1618-ին բռնկած պատերազմը, որ վերածուեցաւ համաեւրոպականի, ծանր հետեւանքներ ունեցաւ երկրի ընկերա-տնտեսական եւ քաղաքական զարգացման համար։ 1648-ի Վեստֆալեան հաշտութիւնը ամրապնդեց Գերմանիոյ տարանջատումը առանձին մօտ 300 պետութիւն-իշխանութիւններու, որոնցմէ XVII-XVIII դարերուն զօրացան 2 մեծ պետութիւններ՝ Աւստրիան եւ Փրուսիան։ XVIII դարու կիսուն, Աւստրիան իր իշխանութիւնը տարածեց Պելճիոյ, Միլանի եւ Նէապոլիտանական թագաւորութեան վրայ, սակայն Փրուսիան, որ զօրացած էր Ֆրիտրիխ II-ի թագաւորութեան 1740-1786 շրջանին սկսաւ մրցակցիլ անոր հետ եւ Աւստրիական ժառանգութեան համար 1741-48 ու Եօթնամեայ 1756-63 պատերազմներու ընթացքին, իրեն միացուց Սիլեզիան։ Աւստրիան եւ Փրուսիան մասնակցեցան յեղափոխական, ապա նաբոլեոնեան Ֆրանսայի դէմ եւրոպական միապետներու պատերազմներուն։ 1806-ին Գերմանիոյ արեւմտեան մասին մէջ, Նաբոլեոնի հովանաւորութեամբ, կազմուեցաւ Հռենոսեան միութիւնը։ Աւստրիական զօրքերու շարք մը պարտութիւններէն ետք, 1806-ին, "Հռոմէական սրբազան կայսրութիւնը" վերցուեցաւ։ Պարտութիւն կրեցին նաեւ փրուսացիները։ Փրուսիան կորսնցուց իր հողերուն գրեթէ կէսը։ Անոր կառավարող շրջանները ստիպուած էին անցնիլ պուրժուական բնոյթի մասնակի բարեփոխումներէ։



                                     

1.4. Պատմութիւն Փրուսիա

Ռուսիոյ մէջ, նաբոլեոնեան բանակի ջախջախումէն ետք, 1813-ին Գերմանիոյ տարածքը ազատագրուեցաւ նուաճողներէն։ Վիեննայի ժողովին որոշմամբ ստեղծուեցաւ Գերմանիոյ միութիւնը 39 պետութիւններէն, ուր ղեկավար դեր կը խաղար Աւստրիան։ XIX դարուն 30-ական թուականներուն Գերմանիոյ մէջ, սկսաւ արտադրական յեղաշրջում։ 1834-ին ստեղծուեցաւ Գերմանիոյ մաքսային միութիւնը, որ նպաստեց ազգային շուկայի ձեւաւորման, արդիւնաբերութեան ու առեւտուրի զարգացման։ 1844-ին տեղի ունեցաւ Սիլեզիայի ջուլհակներու ապստամբութիւնը։ 40-ական թուականներուն Գերմանիոյ մէջ ծնունդ առաւ բրոլեթարիայի գիտական աշխարհայեացքը՝ մարքսիզմը, որուն հիմնադիրներն էին գերմանացի ժողովուրդի մեծ զաւակներ՝ Գառլ Մարքսը եւ Ֆ․ էնկելսը։ 1848-49-ին տեղի ունեցաւ պուրժուատեմոկրատական յեղափոխութիւն, որուն գլխաւոր խնդիրներն էին ազգային հարցի լուծումը, ֆեոտալա-միապետական վարչակարգի վերացումը, գիւղատնտեսական հարցի տեմոկրատական լուծումը։ Պուրժուազիայի դաւաճանական քաղաքականութեան հետեւանքով յեղափոխութիւնը պարտութիւն կրեց։ 1862-ին Փրուսիայի թագաւոր Վիլհելմ I կառավարութեան ղեկավար նշանակեց Գերմանիոյ Պիսմարքին, որ Փրուսիայի շուրջը Գերմանիոյ միաւորումը իրականացուց "երկաթով ու արիւնով" ։ Այդ ուղղութեամբ առաջին քայլերը եղան դանիական պատերազմը 1864 եւ Աւստրօ-փրուսական պատերազմը 1866։

                                     

1.5. Պատմութիւն Գերմանական Կայսրութեան Միաւորում

Աւստրիոյ պարտութենէն ետք, Փրուսիան Մայն գետին հիւսիսը գտնուող պետութիւններէն իր գլխաւորութեամբ ստեղծեց հիւսիս-գերմանական միութիւնը 1867։ Գերմանիոյ միաւորման վերջին փուլը հանդիսացաւ պատերազմը Ֆրանսայի դէմ։ 18 Յունուար 1871-ին Վերսալում Գերմանիան հռչակուեցաւ կայսրութիւն՝ Վիլհելմ I-ի գլխաւորութեամբ։ Ֆրանսայէն Փրուսիային անցան Էլզասը եւ Արեւելեան Լոթարիեւկիան։ Փրուսիան ստացաւ 5 միլիար դրամ ռազմատուգանք։ Այս բոլորը նպաստեցին Գերմանիոյ արագ զարգացման։ XIX դարուն 70-ական թուականներուն Գերմանիոյ բանուոր դասակարգը հասաւ զգալի յաջողութիւններու։ 1875-ին Գերմանիոյ ընկերա-տեմոկրատական բանուորական կուսակցութեան եւ լասալեան Տամընդհանուր գերմանական բանուորական միութեան միաւորման հետեւանքով ստեղծեցաւ Գերմանիոյ ընկերային բանուորական կուսակցութիւնը։ Բանուորական շարժման դէմ պայքարը զօրացնելու նպատակով ռայխստակը 1878-ին բացառիկ օրէնք ընդունեց ընկերականներու դէմ։ Սակայն ընկերա-տեմոկրատական կուսակցութեան ազդեցութեան աճը կանգնեցնել այլեւս կարելի չէր։ 1890-ին օրէնքը վերցուեցաւ։ Պիսմարքի քաղաքականութիւնը ուղղուած էր հունգերա-պուրժուական միլիտարիստական պետութեան ամրապնդման։ 1879-ին Գերմանիան դաշինք կնքեց Աւստրօ-Հունգարիոյ հետ ընդդէմ Ֆրանսայի եւ Ռուսիոյ։ Երբ 1882-ին անոնց միացաւ Իտալիան, կազմուեցաւ Եռեակ միութիւնը, ի հակակշիռ, որուն հետագային, կազմուեցաւ Անտանտը։ 80-ական թուականներուն Գերմանիան իր պրոտեկտորատը հաստատեց Ափրիկէի զգալի տարածքներու վրայ, 90-ական թուականներուն տիրապետեց Խաղաղ ովկիանոսեան շարք մը կղզիներ։ XIX դարուն վերջին, XX դարուն սկիզբը Գերմանիան թեւակոխեց իմպերիալիզմի փուլը։ Տնտեսապէս զարգացմամբ առաջ անցնելով Անգլիայէն, պայքար ծաւալեց աշխարհի վերաբաժանման համար։ Գերագնահատելով իր ռազմական հզօրութիւնը եւ ենթադրելով, որ Մեծ Բրիտանիան չաջակցիր Ռուսիոյ, Գերմանիան սանձազերծեց առաջին համաշխարհային պատերազմը։

                                     

1.6. Պատմութիւն Առաջին Համաշխարհային Պատերազմ

1 Օգոստոս 1914-ին Գերմանիան պատերազմ յայտարարեց Ռուսիոյ դէմ, 3 Օգոստոս-ին՝ Ֆրանսային, 4 Օգոստոս-ին՝ Անգլիան պատերազմ յայտարարեց Գերմանիոյ։ Պատերազմի սկիզբէն Գերմանիոյ աջ ընկերա-տեմոկրատները ընկերա-ազգայնամոլական դիրք գրաւեցին, ըստ Էութեան անոնց յարեց նաեւ ցենտրիստական խմբաւորումը Քարլ Քաուզքիի գլխաւորութեամբ։ Միայն ձախ ընկերա-տեմոկրատները հաւատարիմ մնացին բրոլեթարական ինտերնացիոնալիզմին։ 1915-ի գարնան, անոնք ստեղծեցին "Ինտերնացիոնալ" խումբը, որ 1916-ին վերանուանուեցաւ "Սպարտակ", իսկ աւելի ուշ վերածուեցաւ "Սպարտակ միութեան" ։ 1918-ին Գերմանիոյ մէջ, ստեղծուեցաւ յեղափոխական իրադրութիւն։ Տեղափոխութեան սկիզբ ծառայեց գերմանական ծովայիններու ապստամբութիւնը Քիլի մէջ։ Շատ քաղաքներու մէջ, ստեղծուեցան սովետներ։ 9 Նոյեմբերին, ապստամբութիւն բռնկուեցաւ Պերլինի մէջ։ Միապետական կարգը վերցուեցաւ։ Սակայն իշխանութիւնը անցաւ աջ ընկերա-տեմոկրատներու ղեկավարներու եւ "Անկախ ընկերա-տեմոկրատական կուսակցութեան" ղեկավարներու ձեռքը, որոնք կապ հաստատեցին բանակի գերագոյն հրամանատարութեան հետ եւ կնքեցին յեղափոխութիւնը ճնշելու գաղտնի համաձայնագիր։ 11 Նոյեմբեր 1918-ին Քոմպիենի մէջ, Գերմանիան զինադադար կնքեց Անտանտի հետ։ 28 Յունիս 1919-ին Վերսայի մէջ, ստորագրուեցաւ հաշտութեան պայմանագիր՝ յաղթող տէրութիւններու թելադրած պայմաններով։



                                     

1.7. Պատմութիւն Յետպատերազմեան Շրջան

30 Դեկտեմբեր 1918-էն մինչեւ 1 Յունուար 1919-ը Պերլինի մէջ տեղի ունեցաւ Գերմանիոյ կոմունիստական կուսակցութեան ԳԿԿ հիմնադիր համագումարը։ 1919-ի Յունուարին, ընկերա-տեմոկրատական կառավարութիւնը դաժանօրէն ճնշեց Պերլինի բանուորներու ելոյթը, գազանաբար սպանուեցան Կ․ Լիպկնեխտը եւ Ռ․ Լիւքսեմպուրկը։ 13 Յուլիս 1919-ի Վայմարեան սահմանադրութեամբ Գերմանիան դարձաւ պուրժուական խորհրդարանական հանրապետութիւն։ Ձգտելով դուրս գալ միջազգային մեկուսացումէն, Գերմանիան 16 Ապրիլ 1922-ին պայմանագիր կնքեց Սովետական Ռուսիոյ հետ, դիւանագիտական յարաբերութիւններ հաստատուեցան երկու երկիրներու միջեւ։ 1923-ի Յունուարին սկսաւ Ռուրի ճգնաժամը։ Սորվեցան դասակարգային հակասութիւնները, Գերմանիան յեղափոխական վերելք ապրեցաւ։ Հոկտեմբերին Համբուրկի աշխատաւորները Է. Թելմանի գլխաւորութեամբ զինուած ապստամբութիւն բարձրացուցին։ 1923-ի Նոյեմբերին նացիոնալ-ընկերականներու խումբ մը Ատոլֆ Հիթլերի գլխաւորութեամբ, Միւնիխի պետական յեղաշրջման անյաջող փորձ կատարեց։ Գերմանիոյ մոնոպոլիստները ԱՄՆ-ի, Անգլիոյ եւ Ֆրանսայի մոնոպոլիաներու աջակցութեամբ, որոնք յոյս ունէին Գերմանիան օգտագործել, որպէս ԽՍՀՄ-ի դէմ, հարուածային ուժ սկսան վերականգնել անոր ռազմա-արդիականութեան կարողականութիւնը։

                                     

1.8. Պատմութիւն Նացիստական Յեղաշրջում

1926-ին Գերմանիան ընդունուեցաւ Ազգերու լիգա։ Արդէն ծնունդ առած էր եւ կը զօրանար ֆաշիստական վտանգը։ Տեղափոխական բրոլեթարիայի ուժերու համախմբումը տեղի կունենար աւելի դանդաղ, քան յետադիմական ուժերու կեդրոնացումը։ Ատոր պատճառը ընկերա-տեմոկրատական աջ ղեկավարներու շահաբեր քաղաքականութիւնն Էր, որ կը պառակտէր բանուոր դասակարգի շարքերը։ Անոնք մերժեցին ԳԿԿ-ի առաջարկութիւնը՝ ստեղծելու միացեալ բանուորական ճակատ ֆաշիզմի եւ պատերազմի դէմ։ 30 Յունուար 1933-ին, նախագահ Տինտենպուրկը Տիտլերին նշանակեց ռայխսկանցլեր։ Գերմանիոյ մէջ, հաստատուեցաւ ազգայնամոլական միապետականութիւն։ Տինտենպուրկի մահէն 1934 ետք, Հիթլերը իրեն յայտարարեց պետութեան ղեկավար։ 27 Փետրուար 1933-ին, ֆաշիստները հրդեհեցին Ռայխստագը՝ մեղադրանքը բարդելով կոմունիստներու վրայ։ Սկսան հակաազգայնամոլներու մասսայական ձերբակալութիւնները։ 3 Մարտ 1933-ին, ձերբակալուեցաւ Է․ Թելմանը։ 14 Մարտին, պաշտօնապէս արգիլուեցաւ կոմկուսակցութիւնը, ապա մնացած բոլոր կուսակցութիւնները եւ արհմիութիւնները։

                                     

1.9. Պատմութիւն Նախապատերազմեան Շրջան

Օգտագործելով ԱՄՆ-ի եւ Անգլիոյ տնտեսական օգնութենէն հիթլերեան Գերմանիա կեանքի կոչեց սպառազինման վիթխարի ծրագիր. սկսաւ նախապատրաստուիլ տիրապետական պատերազմի։ 1933-ին, Գերմանիան դուրս եկաւ Ազգերու լիգայէն։ 1935-ին, վերականգնեցաւ ընդհանուր զինապարտութեան օրէնքը։ 1936-1939-ին Գերմանիա, Իտալիոյ հետ միասին, զինուած ինտերվենցիա կազմակերպեց Սպանիոյ մէջ։ 1936-37-ին ձեւաւորուեցաւ Գերմանիոյ, Իտալիոյ եւ Ճաբոնի ռազմական երրեակը։ 1938-ի Մարտին ազգայնամոլ Գերմանիան տիրապետեց Աւստրիոյ, 1939-ին՝ Չեխոսլովակիոյ։ 1939-ի Օգոստոսին, Գերմանիան դիմեց ԽՍՀՄ-ին չյարձակելու պայմանագիր կնքելու առաջարկութեամբ։ Սովետական Միութիւնը, ձգտելով կանխել հակասովետական միացեալ ճակատի ստեղծումը եւ նկատի ունենալով, որ հաւաքական անվտանգութեան ձեւը ստեղծելու իր ջանքերը ձախողած էին Անգլիոյ եւ Ֆրանսայի կողմէն, ստիպուած ընդունեց Գերմանիոյ առաջարկութիւնը։

                                     

1.10. Պատմութիւն Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ

1 Սեպտեմբեր 1939-ին, Գերմանիան յարձակեցաւ Լեհաստանի վրայ՝ սկսցնելով պատերազմը Եւրոպայի մէջ։ 3 Սեպտեմբերին Անգլիան եւ Ֆրանսան պատերազմ յայտարարեցին Գերմանիոյ, սակայն աշխոյժ մարտական գործողութիւններ չձեռնարկեցին։ 1940-ի Մարտին, հիթլերականները գրաւեցին Պելճիքան, Նիտերլանտները, Լիւքսեմպուրկը, իսկ Ապրիլին ներխուժեցին Դանիա եւ Նորվեկիա։ Յունիսին յանձնուեցաւ Ֆրանսան։ 1940-ի Սեպտեմբերին, Պերլինի մէջ Գերմանիոյ, Իտալիոյ եւ Ճաբոնի միջեւ կնքուեցաւ ռազմական դաշինք։ Գերմանիան անմիջապէս սկսաւ ԽՍՀՄ-ի վրայ յարձակելու նախապատրաստութիւնները։ 1941-ի Ապրիլին, Գերմանիան գրաւեց հարաւ Սլաւիան եւ Յունաստանի մեծ մասը։ 22 Յունիս 1941-ին, խախտելով սովետա-գերմանական չյարձակելու պայմանագիրը․ Գերմանիան յարձակեցաւ ԽՍՀՄ-ի վրայ։ Ծանր պաշտպանողական մարտերու ընթացքին, սովետական զօրքերը կանգնեցուցին գերմանական բանակը, իսկ Մոսկուայի մօտ անոր ջախջախումը վերջնականապէս խափանեց ԽՍՀՄ-ի դէմ "կայծակնային պատերազմի" հիթլերեան ծրագիրը։ Կազմուեցաւ հակահիթլերեան գործակցութիւն՝ ԽՍՀՄ-ի, ԱՄՆ-ի եւ Մեծ Բրիտանիոյ գլխաւորութեամբ, ուր վճռական դերը կը պատկանէր ՍՄՆ-ին։ Ստալինկրատի մօտ գերմանա-ֆաշիստական զօրքերու ջախջախումով բեկում առաջացաւ ինչպէս Հայրենական մեծ պատերազմի, այնպէս ալ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մէջ։ 1943-ին սկսաւ քայքայուիլ ագրեսորներու դաշինքը՝ անոնցմէ դուրս եկաւ Իտալիան։ Դիմադրութեան շարժումը լայն թափ ընդունեց գրաւուած երկիրներուն մէջ։ Զօրացան հակաֆաշիստական անպաշտօն կազմակերպութիւնները։ 1944-ի Յունիսին, երբ Գերմանիոյ ռազմական եւ քաղաքական պարտութիւնը ակնյայտ էր, դաշնակիցները բացին երկրորդ ճակատը։ 1945-ի Յունուար-Փետրուարին սովետական բանակը մտաւ․ Գերմանիա, Ապրիլ 30-ին յաղթանակի դրօշ կանգնեցուց Ռայխստագի վրայ։



                                     

1.11. Պատմութիւն Յետպատերազմեան Շրջան

Մայիս 8-ին, Պերլինի մէջ ստորագրուեցաւ ֆաշիստական Գերմանիոյ անվերապահ պայմանադրութեան դաշինք օրէնքը։ Գերմանիան բաժնուեցաւ չորս գրաւուած գօտիներու՝ սովետական, անգլիական, ամերիկեան եւ ֆրանսական, Պերլինը՝ համապատասխանաբար չորս հատուածի։ Գերմանիոյ մէջ, Գերագոյն իշխանութիւնը իրենց վրայ վերցուցին ԽՍՀՄ-ի, Անգլիոյ, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսայի կառավարութիւնները։ Պերլինի ժողովին մէջ, ԽՍՀՄ, ԱՄՆ եւ Մեծ Բրիտանիան պարտաւորուեցան արմատախիլ ընել Գերմանիոյ զինուորականութիւնն ու նացիզմը։ Որոշուեցաւ հաստատել լեհ-գերմանական նոր սահման։ Ստեղծուեցաւ նոր, տեմոկրատական պետական կազմութիւն։ 1945-1946-ին վերցուեցաւ մեծ կալուածատիրական հողատիրութիւնը։ Հողը անցաւ աշխատաւոր գիւղացիի ձեռքը։ Հողի ընդերքը, առաւել մեծ արդիւնաբերական ձեռնարկութիւնները, դրամատուները դարձան ժողովուրդի սեփականութիւն։ 1946-ի Ապրիլին Արեւելեան Գերմանիոյ մէջ, կոմունիստական եւ ընկերա-տեմոկրատական կուսակցութիւնները միաւորուեցան Գերմանիոյ ընկերային միասնական կուսակցութեան ԳՍՄԿ մէջ։ Արեւմտեան Գերմանիոյ մէջ, տեմոկրատական վերափոխումներ չիրագործուեցան։ 2 Դեկտեմբեր 1946-ին Անգլիան եւ ԱՄՆ համաձայնագիր կնքեցին գրաւուած գօտիները միաւորելու մասին, ետքը անոնց միացաւ նաեւ տնտեսական գրաւուած գօտին։ 1948-ին ԱՄՆ, Անգլիան եւ Ֆրանսան արեւմտեան գօտիներուն մէջ, գործադրեցին անջատ դրամական ռեֆորմ։ Գերմանիոյ պառակտման այս միջոցառումները աւարտեցան 1949-ի Սեպտեմբերին Արեւմտա-գերմանական պետութեան՝ Գերմանիոյ Ֆտերատիւ Հանրապետութեան ԳՖՏ ստեղծումով։ Նախագահ ընտրուեցաւ Թ․ Յոյսը, քրիստոնեայ տեմոկրատական միութեան ղեկավարը եղաւ Կ․ Ադենաուերը։ Գերմանիոյ տեմոկրատական ուժերու համախմբման եւ վճռական գործողութիւններ ձեռնարկելու նպատակով կազմուեցաւ Տեմոկրատական Գերմանիոյ ազգային ճակատը ԴԳԱ&։ 7 Հոկտեմբեր 1949-ին ժողովրդական խորհուրդը, որ ընտրուած էր Գերմանիոյ ժողովրդական ժողովի կողմէ, հռչակեց Գերմանական Տեմոկրատական Հանրապետութեան ԳԴՀ ստեղծումը։ Գործողութեան մէջ մտաւ նաեւ տեմոկրատական սահմանադրութիւնը։ ԳԴՀ-ի նախագահ ընտրուեցաւ Վ․ Պիկը, առաջին վարչապետ դարձաւ Գ․ Գրոտեւոլը։ Սովետական կառավարութիւնը ԳԴՀ-ի կառավարութեան յանձնեց սովետական զինուորական վարչութեան գործառոյթները։

                                     

1.12. Պատմութիւն Գերմանիոյ Ֆետերաթիւ Հանրապետութիւն

Երկու գերմանական պետութիւններէն մէկն է, որ 20-րդ դարուն երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք կը գտնուի Գերմանիոյ տարածքին մէջ։ Տարածուած ոչ պաշտօնական անուանումը՝ Արեւմտեան Գերմանիա էր։

Գոյութիւն ունեցած է 23 Մայիս 1949 թուականէն մինչեւ 3 Հոկտեմբեր 1990 թուականը՝ երբ Գերմանիոյ Տեմոկրատական Հանրապետութիւնը եւ Արեւմտեան Պերլինը մտան ԳՖՀ-ի կազմին մէջ։

                                     

2. Աշխարհագրութիւն

Օգտակար Հանածոներ

Օգտակար հանածոներէն կան քարածուխ, գորշ ածուխ, նաֆթ, կազ, քարաղ, կալիումական աղ, երկաթ եւ բազմամետաղներ։

Ներքին Ջուրեր

Մեծ գետերէն են Հռենոսը, Էլպան ստորին հոսանք, Տանուպի վերին հոսանքը, Վեկերը։ Շատ գետեր միացած են ջրանցքներով։ Ալպեան նախալեռներու մէջ, մեծ լիճերէն են Բոդենը, Իփմը։

                                     

2.1. Աշխարհագրութիւն Մեծ Քաղաքներ

Մեծ քաղաքներէն են Պերլինը, Համբուրկը, Միւնիխը, Քէօլնը, Էսսենը, Մայնի Ֆրանկֆուրթը, Տրեստենը։ Աչքի կիյնայ նաեւ Ռուրը։ Միաձուլման արդիւնքով՝ գոյացած է Հռենոս-Ռուրի կամ Գերմանական մեծ քաղաքը։

                                     

2.2. Աշխարհագրութիւն Կլիմա

Կլիման բարեխառն է, արեւմուտքին մէջ եւ հիւսիս-արեւմուտքին մէջ ծովային, հարաւ-արեւելքին մէջ ծովայինէն բարեխառն ցամաքայինի։ Յունուարի միջին ջերմաստիճանը մօտ 0°C է, Յուլիսինը 17°C-ից 19°C։ Տարեկան տեղումները 600-800 մմ. են, լեռներուն մէջ 1000-1500 մմ. գետային ցանցը խիտ է, գետերը՝ ջրառատ։

                                     

2.3. Աշխարհագրութիւն Ներքին Ջուրեր

Մեծ գետերէն են Հռենոսը, Էլպան ստորին հոսանք, Տանուպի վերին հոսանքը, Վեկերը։ Շատ գետեր միացած են ջրանցքներով։ Ալպեան նախալեռներու մէջ, մեծ լիճերէն են Բոդենը, Իփմը։

                                     

2.4. Աշխարհագրութիւն Հողեր

Կը գերակշռեն անտառային գորշ եւ հումուսաքարպոնային հողերը, հիւսիսին մէջ նաեւ՝ պոտզոլային եւ մարշային հողերը։ Տարածքի մօտ 28%-ը անտառածածկ է։ Կը գերակշռեն կաղնիի, հաճարի, բոխու, եղեւնիի եւ սոճիի ծառատեսակները։ Կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներէն պահպանուած են եղջերուն, այծեամը, քարայծը, եղնիկը, վարազը։ Շատ են թռչուններն ու կրծողները։

                                     

3. Բնակչութիւնը

Գերմանիան բնակչութեան թիւով Եւրոպայի ամենամեծ երկիրն է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, ան կրեց մարդկային զգալի կորուստներ, սակայն բնակչութեան բնական աճը բացասական նշանով է։ Ստեղծուած ժողովրդագրական անբարենպաստ իրադրութիւնը կը յաղթահարուի միայն ներգաղթի հաշուին։

Գերմանիոյ բնակչութեան ազգային կազմը միատարր է, թէեւ երկրին մէջ կապրին մօտ 7 միլիոն օտարերկրացիներ։ 90-ական թուականներէն, սկսած մեծցաւ նաեւ հայերու հոսքը Գերմանիա։ Այժմ այնտեղ ստեղծուած է ոչ մեծ հայկական համայնք։

Ընդունուած է գերմանացիներու ազգային բնաւորութեան գիծ համարած կարգապահութիւնը, ճշդապահութիւնը, հաշուենկատութիւնը, արտադրական բարձր մշակոյթը եւ օրինապահութիւնը։ Բնակչութիւնը Գերմանիոյ մէջ, անհաւասարաչափ տեղաբաշխուած է։ Միջին խտութիւնը շատ բարձր է՝ 230 մարդ/քքմ, բայց կան շրջաններ, օրինակ, Հռենոս-Ռուրի մեծ քաղաքը, ուր 1 քքմ վրայ կապրի աւելի քան 1000 մարդ։

Բարձր է երկրի քաղաքացման մակարդակը՝ 90%-է աւելի։

                                     

4.1. Քաղաքական Համակարգ Պետական կառուցուածք

Պերլինը Գերմանիոյ Դաշնային Հանրապետութեան մայրաքաղաքն է։ Բոլոր բանակցութիւններուն՝ մայրաքաղաքը Պոննէն Պերլին տեղափոխելուն, Պոննը յաջողած է շարք մը կարեւոր գրասենեակներ պահել իր տարածքին մէջ, ինչպէս, օրինակ, Դաշնային վերահսկիչ պալատը։ Գերմանիան տեմոկրատական, ընկերա-իրաւական պետութիւն է։ Ան կազմուած է 16 դաշնային երկիրներէն։ Պետութիւնը կը ղեկավարուի Գերմանիոյ հիմնական օրէնքով՝ Սահմանադրութեամբ։

Ղեկավարման ձեւով ԳԴՀ-ն խորհրդարանային երկիր է։

Պետութեան գլուխը դաշնային նախագահն է։

                                     

4.2. Քաղաքական Համակարգ Հայ-գերմանական Յարաբերութիւններ

Հայաստանի եւ Գերմանիոյ միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւնները հաստատուած են 1992 թուականի Յունուարին, իսկ ՀՀ դեսպանութիւնը բացուած է 1994 թուականին՝ Պերլինի մէջ։ 2001 թուականէն ԳԴՀ-ում ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպանն է Կարինէ Ղազինեանը։ 2006 թուականի Սեպտեմբերէն ԳԴՀ-ի ՀՀ պատուաւոր հիւպատոսն է Կիւնթեր Պիլարսկին հիւպատոսական տարածքը՝ Պատէն-Վիւրտենպերկ երկրամաս, նստավայր՝ Կարլսռուէ։ Երեւանի մէջ ԳԴՀ դեսպանութիւնը բացուած է 1993 թուականին։ 16 Օգոստոս 2007 թուականէն ՀՀ-ի մէջ ԳԴՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպանն է տիկին Անտրէա Վիկտորինը։

1991 թուականէն մինչեւ 2008 թուականի Յուլիսը՝ Գերմանիոյ Դաշնային Հանրապետութենէն Հայաստանի մէջ, կատարուած են 248.7 միլիոն ԱՄՆ տոլարի ուղղակի ներդրումներ։ Ատոնց հիմնական մասը զբաղած է ծառայութիւններու եւ առեւտուրի ոլորտով, իսկ մօտ մէկ տասնեակը տարբեր արտադրութիւններ են։ Գերմանացի գործարարները ներգրաւուած են նաեւ՝ խորհրդատուական, հիւրանոցային եւ զբօսաշրջական գործերուն մէջ։

                                     

5. Տնտեսութիւն

2009 թուականին Գերմանիոյ համախառն ներքին արդիւնքը կազմած է 2.81 թոն 2008-ին՝ 2.955 թոն, 2007-ին՝ 2.917 թոն, ՀՆԱ-ի իրական աճի քանակը 2009-ի տարեվերջին՝ -4.9%։ Չնչին բաժին ինկող համախառն ներքին արդիւնքը՝ 34.100 թոն է 6-րդը աշխարհին մէջ։

Գիւղատնեսութիւնը կու տայ համախառն ներքին արդիւնքի 0.9%-ը, արդիւնաբերութիւնը՝ 26.8%-ը։ Սպասարկման ոլորտին բաժին կիյնայ համախառն ներքին արդիւնքի 72.3%-ը 2009 թ.։ Տնտեսութեան ճիւղային կառուցուածքին մէջ, աշխատուժի համամասնութիւնը հետեւեալն է.

  • Սպասարկման ոլորտ - 67.8% 2009
  • Գիւղատնտեսութիւն - 2.4%
  • Արդիւնաբերութիւն - 29.7%
                                     

5.1. Տնտեսութիւն Գիւղատնտեսութիւն

Գիւղատնտեսութիւնը կու տայ համախառն ներքին արդիւնքի 0.9%-ը։ Այս ճիւղին մէջ, զբաղած է աշխատուժի 2.4%-ը։ Գիւղատնտեսական հողահանդակները կը գրաւեն երկրի տարածքի 35%-ը։

Գերմանիոյ մէջ հողի մեծ մասը կը պատկանի մեծ տնտեսութիւններուն, որոնց հողակտորի միջին մեծութիւնը 17 հա է։ Տնտեսութիւններու 54%-ն ունի մինչեւ 10 հա հող։ Փոքր տնտեսութիւններու մաս մը կաշխատի վնասով։

Պետութիւնը մէկ կողմէն օգնութիւն ցոյց կու տայ վնասով աշխատող ագարակային տնտեսութիւններուն եւ ընդհանրապէս, բոլորին, միւս կողմէ՝ կը խրախուսէ տնտեսութիւններու ընդարձակ գործընթացը։ Գերմանական ագարակային տնտեսութիւնները՝ գիւղական բնակչութեան եկամուտի զգալի մասը կը ստանան ոչ գիւղատնտեսական զբաղումներէն՝ արհեստագործութենէն, զբօսաշրջութենէն, փոքր ձեռնարկատիրութենէն եւ այլն։

Գերմանիոյ գիւղատնտեսութիւնը 90%-ի չափով կապահովուի բնակչութեան սննդամթերքի պահանջները։

Գիւղատնտեսութեան առաջատար ճիւղը կաթնամսատու անասնաբուծութիւնն է, որ կու տայ ճիւղի համախառն արդիւնքի 67%-ը։ Անասնաբուծութեան համար արդիւնաբեր գետին կը հանդիսանան ընդարձակ արօտավայրերը, որոնք կը գրաւեն երկրի տարածքի 30.5%-ը, մշակովի կերակրախոտերը, սնունդի արդիւնաբերութիւնը։

Գերմանիան աշխարհի մէջ չորրորդ տեղը կը գրաւէ կաթի տարեկան 28 միլիոն թոն, վեցերորդ տեղը՝ միսի տարեկան 5.8 միլիոն թոն արտադրութեամբ։

Նախիրներու անասնաբուծութիւնը զարգացած է ամէնուրեք, խոզաբուծութիւնը՝ աւելի շատ հիւսիսային շրջաններուն մէջ է։

Բուսաբուծութեան տակ դրուած է 12 միլիոն հա հող, որ կը կազմէ գիւղատնտեսական հողահանդակներու 69.5%-ը։ Մշակովի հողերու 98.6%-ը վարելահողեր են։

Գերմանիան Արեւմտեան Եւրոպայի մէջ առաջին տեղը կը գրաւէ տարեկանի, գարու, վարսակի, կարտոֆիլի, երկրորդ տեղը՝ Ֆրանսայէն ետք, ցորենի, շաքարի ճակնդեղի մշակումով։ Հացահատիկ եւ կարտոֆիլ կը մշակեն ամէնուրեք, բայց առաւել շատ՝ հիւսիսային շրջաններուն մէջ։ Շաքարի ճակնդեղն աւելի մեծ տարածում ունի Հռենոս-Վեսֆալիայի մէջ, Պաւարիոյ մէջ, Մեկլենպուրկ-Առաջաւոր Պոմերանիոյ մէջ, խաղողը՝ Պատեն-Վիւրտեմպերկի մէջ, Էսսենի մէջ։

Գերմանիոյ մէջ կը մշակեն նաեւ գայլուկ, բանջարանոցային արտադրանքներ, ծաղիկներ։

Գիւղատնտեսութեան գետնի վրայ զարգացած է սննդի արդիւնաբերութիւնը։ Կենդանական իւղի եւ բուսաիւղի արտադրութեամբ Գերմանիան աշխարհի մէջ կը գրաւէ երրորդ, Եւրոպայի մէջ՝ առաջին տեղը։ Յայտնի է գարեջուրի, շաքարաւազի, գինիներու, ձկան, պահածոներու արտադրութեամբ։

                                     

5.2. Տնտեսութիւն Արդիւնաբերութիւն

Արդիւնաբերութեան բնորոշ է գերարտադրումը, որուն առաջատար եւ միջազգային շուկային մէջ մրցադիմացկուն ճիւղերն են՝ աւտոմոպիլաշինութիւնը, ինքնաթիռաշինութիւնը, վակոնաշինութիւնը, ելեկտրաթեքնիկական, օպտիկական եւ քիմիական արտադրութիւնը, դեղագործութիւնը, մետաղաձուլութիւնը։

Ընդ որուն, արդիւնաբերութեան մէջ, աստիճանաբար կը մեծնայ նոր՝ բարձր արուեստագիտութեան ճիւղերու դերը, համեմատաբար կը նուազի արդիւնահանող, թեթեւ, սնունդի ճիւղերու դերը։

Արդիւնաբերութեան աւանդական ճիւղը արդիւնահանումն է։ Կարդիւնահանեն քարածուխ, նաֆթ, երկաթաքար, գունաւոր մետաղներ, կալիումական աղ։ Քարածուխի տարեկան հանոյթը կը կազմէ 51.2 միլիոն թոն։ Ատով կը գրաւէ 10-րդ տեղը աշխարհի մէջ։ Քարածուխի հանոյթը աստիճանաբար կը նուազի՝ կապուած պահանջարկի նուազման հետ։ Քարածուխի 80%-ը կու տայ Ռուրի աւազանը, մնացածը՝ Սաարի եւ միւս աւազանները։ Գորշ ածուխի հանոյթը 193 միլիոն թոն է. աշխարհի մէջ կը գրաւէ առաջին տեղը։ Գորշ ածուխի հանոյթը նոյնպէս ունի նուազման միտում։ Շահագործուող հիմնական աւազաններն են Ստորին Հռենոսեանը, Էլպա եւ Զաալէ գետերու միջեւ ինկած աւազանը։ Գորշ ածուխը կարդիւնահանուի բաց եղանակով։ Ան հիմնականին մէջ կօգտագործուի ելեկտրակայաններու մէջ։

Նաֆթի տարեկան հանոյթը մօտ 0.5 միլիոն թոն է, ներմուծումը՝ 64 միլիոն թոն։ Նաֆթի վերամշակման մեծ կեդրոններն են Համպուրկը, Քէօլնը, Ինկոլշթատը։ Նաֆթը կը ներմուծէ ՌԴ-էն եւ Պարսից ծոցի երկիրներէն։

Բնական կազի արդիւնահանումը տարեկան կը կազմէ 15.29 միլիար մ³ 34-րդը աշխարհի մէջ, սպառումը՝ 96.26 միլիար մ³ 5-րդը աշխարհի մէջ, ներկրումը 94.57 միլիար մ³ 2-րդը աշխարհի մէջ, արտահանումը՝ 12.64 միլիար մ³ 16-րդը աշխարհի մէջ- 2009 թուական:

Ելեկտրաէներկիայի արտադրութիւնը կը հասնի 593.4 միլիար կվտ ժ 8-րդը, սպառումը՝ 547.3 միլիար կվտ ժ 7-րդը, արտահանման եւ ներկրման ցուցանիշներն են համապատասխանաբար 61.7 եւ 41.67 միլիար կվտ ժ 2009-ին։

Ելեկտրաէներկետիկայի արտադրութեան 61.8%-ը բաժին կիյնայ ջերմաելեկտրակայաններուն, 4.2%-ը ջրաելեկտրակայաններուն, 29.9%-ը ատոմային ելեկտրակայաններուն։ Մեծագոյն ջերմաելեկտրակայանը Մանհայմն է։ Միջուկային վառելիքով կաշխատին Ալբտախի, Ֆիլիպսպուրկի եւ շարք մը այլ ելեկտրակայաններ։ Կը գործեն քաղաքային աղբի գետնի վրայ աշխատող ջերմաելեկտրակայաններ։ Շուրջ 10՝ ոչ մեծ ջրաելեկտրակայաններ կան Հռենոս, Զաալէ, Էլպա եւ միւս գետերու վրայ։

Սեւ մետաղաձուլութիւնը։ Պողպատաձուլութեամբ Գերմանիան Արեւմտեան Եւրոպայի մէջ կը գրաւէ առաջին տեղը, աշխարհի մէջ՝ 6-րդ տեղը։ Տարեկան կարտադրէ 40.6 միլիոն թոն պողպատ։ Առաջատարներու շարքի մէջ թուջի՝ 30.0 միլիոն թոն, եւ գլանուածքի արտադրութեամբ։ Սեւ մետաղաձուլութիւնը զարգացած է հիմնականին մէջ, Հիւսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրին մէջ՝ Տորտմունտի, Տիւսպուրկ, Սաարի երկրին՝ Սաարպրիւկենի մէջ։ Սեւ մետաղաձուլութիւնը զարգացած է նաեւ Պրատենպուրկի, Պրեմենի, Համպուրկի մէջ։

Գունաւոր մետաղաձուլութեան ձեռնարկութիւնները հիմնականին մէջ, կաշխատին ներմուծողի հումքի գետնի վրայ։ Առաջատար ճիւղը ալիւմինաձուլութիւնն է։ Ալիւմինի արտադրութեամբ Գերմանիան երկրորդ տեղը կը գրաւէ տարածաշրջանին մէջ՝ Նորվեկիայէն ետք։ Ալիւմինաձուլութեան մեծ կեդրոններն են Էսսենը, Ֆիորտեն, Համպուրկը։ Տարեկան կարտադրէ 575 հազար թոն ալիւմին։ Զարգացաած է նաեւ զտուած պղինձի՝ տարեկան 616 հազար թոն, կապարի եւ ցինկի ձուլումը։

Մեքենաշինութիւնը եւ մետաղաձուլութիւնը։ Այս ճիւղին մէջ զբաղած է արդիւնաբերական աշխատողներու 50%-ը։ Մեքենաշինութեան մէջ տեղի կունենան կառուցուածքային փոփոխութիւններ, որոնց հետեւանքով աստիճանաբար կը նուազի ընդհանուր մեքենաշինութեան, նաւաշինութեան դերը, կը մեծնայ օդանաւերու, տիեզերական սարքերու, ելեկտրաթեքնիքական սարքաւորումներու աւտոմոպիլաշինութեան, համակարգիչներու, ելեկտրական հաշուիչ մեքենաներու, ինքնակառավարուող սարքերու արտադրութեան դերը։

Մեքենաշինութեան հանրայայտ ճիւղը կը մնայ աւտոմոպիլաշինութիւնը եւ հաստոցաշինութիւնը։ Հաստոցներու արտադրութեամբ Գերմանիան աշխարհի մէջ կը գրաւէ երկրորդ տեղը, աւտոմոպիլներու արտադրութեամբ՝ երրորդ տեղը։ Աւտոմոպիլներու տարեկան արտադրութիւնը կը հասնի 4.7 մլն։ Աւտոմոպիլաշինական մեծագոյն ընկերութիւններ են "Ֆոլկսվակենը", "Մերսետես Պենցը", "ԲՄՎ" -ն, "Աուտին", "Օփելը" ։ Աւտոմոպիլաշինութեան մէջ մեծ է նաեւ՝ ամերիկեան "Ֆորտ" ընկերութեան դերը։

"Ֆոլկսվակեն" ընկերութիւնը երկրին մէջ մեծագոյնն է. հիմնուած է 1938 թուականին։ Մասնագիտացած է մարդատար մեքենաներու եւ հանրաշարժներու արտադրութեան գիծով։ Մեծ կեդրոններն են Վոլֆսպուրկը, Հանովերը, որ իր դուստր ձեռնարկութիւնը ունի Պրազիլի, Մեկսիքայի, Աւստրալիայի եւ այլ երկիրներու մէջ։ "Մերսետես Պենցի" գլխաւոր ձեռնարկութիւնները կը գտնուին Շտուտկարտի եւ Վերտի մէջ, "ԲՄՎ" -ինը՝ Միւնիխի եւ Ռեգենսպուրկի մէջ, "Օպելինը" ՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտի եւ Այզենախի մէջ, "Աուտի" -նը՝ Հալպրոնի մէջ։ Օդանաւերու, տիեզերական սարքերու արտադրութեամբ յայտնի է Միւնիխը, Պրեմենը, Համպուրկը, նաւաշինութեամբ՝ Համպուրկը, Քիլը, Ռոստոկը։ Ելեկտրաթեքնիկական արդիւնաբերութեան առաջատար ընկերութիւններն են՝ "Սիմենսը" եւ "Պոշը" ։ "Սիմենսը" հիմնադրուած է 1947 թուականին ան կարտադրէ արդիւնաբերական եւ կենցաղային նշանակութեան ելեկտրաթեքնիկական, ինչպէս նաեւ ռազմական ապրանքներ։

Ընկերութեան ձեռնարկութիւնները տեղաբաշխուած են Նիւրնպերկի, Շտուտկարտի, Համբուրկի մէջ։ Ան իր դուստր ձեռնարկութիւնները ունի՝ Դանիայի, Պելճիքայի, ԱՄՆ-ի եւ այլ երկիրներուն մէջ։

Ելեկտրաթեքնիկական արդիւնաբերութեան առաջատարներէն է "Պոշ" ընկերութիւնը, որ հիմնադրոած է 1886 թուականին, մասնագիտացած է կենցաղային ելեկտրական գործիքներու արտադրութեան բնագաւառին մէջ։ Երկրին մէջ, առաջիններէն մէկն էր, որ սկսաւ իր դուստր ձեռնարկութիւնները ստեղծել արտասահմանեան երկիրներուն՝ Ֆրանսայի, Իտալիոյ, ԱՄՆ-ի, Արժանթինի, Պրազիլի մէջ եւ այլն։

Գերմանիան քիմիական արդիւնաբերութեան առաջատարներէն մէկն է։ Տնտեսութեան այս ճիւղի առաջատար երեք մեծ ընկերութիւնները՝ "Պայերը", "ՓԱՍՖ", եւ "Հոեսհթը", հիմնադրուած են 1861-1863 թուականներուն։ Այս եւ քիմիական արդիւանաբերութեան մեծ մասը կարտադրեն բազմատեսակ ապրանքներ։

Քիմիական արդիւնաբերութիւնը ունի շատ լայն աշխարհագրութիւն։ Մեծ կեդրոններն են Համպուրկը, Մայնի Ֆրանկֆուրտը, Լիւդվիկհաֆենը, Քէօլնը, Վիլհելմսհաֆենը։

Գերմանական ընկերութիւններու ձեռնարկութիւններ կան Արեւմտեան Եւրոպայի, Լատինական Ամերիկայի քանի մը տասնեակ երկիրներու մէջ, ինչպէս նաեւ՝ Աւստրալիոյ, Պելճիքայի, Դանիայի, ԱՄՆ-ի, Քանատայի, Թուրքիոյ մէջ եւ այլն։

Արդիւնաբերութեամբ զբաղած է աշխատուժի 29.7%-ը։

Երկրի հարաւին՝ լեռնային շրջաններուն մէջ կան նաեւ ՋՐԷԿ-ները։ Գերմանիան Արեւմտեան Եւրոպայի մէջ, ամենաշատ պողպատ արտադրող երկիրն է։ Այստեղ զարգացած է մեքենաշինութիւնը։ Գերմանիոյ մէջ բնորոշ է զգայուն գիւղատնտեսութիւնը։ Գերմանիան ունի զարգացած փոխադրամիջոցի համակարգ։ Կարտահանէ մեքենաներ եւ սարքաւորումներ, արդիւնաբերական ապրանքներ։ Կը ներմուծէ հումք, վառելիք, պարենամթերք։ Կայ ապացոյց, որ առաջին մարդ արարածը եկած է Գերմանիոյ տարածք, 700 հազար տարի առաջ։ Շուրջ 500 հազար տարի առաջ ստեղծուած են առաջին բնակավայրերը։ Առաջին գերմանացիներու մասին կը յիշատակուին հին յոյներու եւ հռոմէացիներու աշխատանքներուն մէջ։

                                     

6. Փոխադրամիջոց

Գերմանիան ունի զարգացած փոխադրային համակարգ։ Երկրի տարածքը յագեցած է արագընթաց երկաթուղիներու, բարձրակարգ աւտոմոպիլային ճանապարհներու, գետային ուղիներու, խողովակաշարերու խիտ ցանցով։

Առաջակարգ դեր ունի ծովային փոխադրամիջոցը, որ հիմնականին մէջ կը սպասարկէ արտաքին առեւտուրին։ Մեծ նաւահանգիստներն են Համպուրկը, Վիլհելմսհաֆենը, Ռոստոկը։

                                     

7. Արտաքին Տնտեսական Կապեր

Գերմանիան տնտեսական կապերու մէջ է աշխարհի բոլոր երկիրներու հետ։ Արտաքին առեւտուրի շրջանառութեան ծաւալով կը զիջի միայն ԱՄՆ-ին։

Արտաքին առեւտուրի մեծ մասը բաժին կիյնայ Եւրոմիութեան երկիրներուն, ԱՄՆ-ին եւ Քանատային։ ԱՊՀ երկիրներէն առեւտրական կապերը մեծ են Ռուսիոյ հետ:

Գերմանիոյ արտահանութեան գրեթէ 9/10-ը լայն սպառման արդիւնաբերական ապրանքներն են՝ մեքենաներ եւ սարքաւորումներ եւ մատուցուած ծառայութիւններ։

                                     

8. Հետաքրքիր Փաստեր Գերմանիոյ Մասին

  • Գերմանիան օծանելիքի հայրենիքն է։ Առաջին անգամ օտիքոլոնը արտադրուած է Քէօլնի մէջ եւ կոչուած է՝ Քէօլնի ջուր։
  • Գերմանիան գարեջուրի արտադրութեան հնագոյն երկիրներէն է։ Գարեջուրի օգտագործմամբ գերմանացիները առաջինն են աշխարհի մէջ. մէկ շունչի հաշուով տարեկան կարտադրուի 160 լիթր գարեջուր։
  • Աշխարհի մէջ առաջին յաջողած կլոպուսներէն մէկը ստեղծած է գերմանացի Մարտի Պեհայմը 1942 թուականին, որ կը պահպանուի Նիւրնպերկ քաղաքի թանգարաններէն մէկուն մէջ։
  • Հռենոսի վրայ գտնուող Տոյսբուրկ քաղաքը աշխարհի ամենամեծ գետային նաւահանգիստն է, անոր տարեկան բեռնաշրջանառութիւնը կը կազմէ 55 միլիոն թոն։
  • Գերմանիան դեռ վաղ ժամանակներէն յայտնի է որպէս քաղաքներու երկիր։ Քաղաքներու մեծ թիւի մասին կը յիշատակուի թերեւս Հռոմէական կայսրութեան ժամանակներէն։ Քաղաքներու մեծ մասը, ներկայիս բարձր զարգացումը, պահպանուած են հնամենի արտաքին տեսքը, գործառոյթները եւ արտադրուող ապրանքներու տեսականին։ Օրինակ, Ճոլինկենը՝ մետաղեայ իրերու արտադրութիւնը, Հոտան՝ քարտէսագրութիւնը, Հայտելպերկը եւ Կոթինկենը յայտնի են իրենց համալսարաններով, Վայմարը՝ թանգարաններով՝ կապուած Կէօթէի, Շիլլերի, Լիստի, Հենտելի անուններու հետ, իսկ Հաննովերը, Քէօլնը, Մայնի Ֆրանկֆուրտը, Լայպցիկը՝ որպէս միջազգային տօնավաճառներու կեդրոն։ Լայպցիկի տօնավաճառը կը գործէ արդէն 800 տարիէ ի վեր։
                                     

9. Արտաքին յղումներ

  • Վիկիմետիա Ատլաս Գերմանիա
  • Գերմանիոյ նորութիւններ BBC-ի կայքին մէջ
  • Փաստեր Գերմանիոյ մասին
  • Գերմանիոյ քարտէսը OpenStreetMap կայքին մէջ
  • Deutsche Welle Գերմանական լրատուամիջոց
  • Երեւանի մէջ Գերմանիոյ դեսպանութիւն
  • Destatis.de Գերմանիա դաշնային վիճակագրական վարչութիւն
  • www.deutschland.de Բազմալեզու կայք Գերմանիոյ մասին

Կառավարութիւն

  • Գերմանիոյ խորհրդարանի պաշտօնական կայք
  • Գերմանիոյ կանցլեռի պաշտօնական կայք
  • Գերմանիոյ կառավարութեան պաշտօնական կայք
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →