Back

ⓘ Բանջարեղէն




Բանջարեղէն
                                     

ⓘ Բանջարեղէն

Բանջարեղէն ը, որեւէ մէկ տեսակ բոյս մըն է, որ կուտուի ճաշի հետ եւ կամ ճաշին մէջ կը գործածուի։

Ծագումով, բանջարեջէնը կը հաւաքուէր անտառներէն որսորդներու կողմէ եւ սկսած է մշակումը տարբեր շրջաններուն մէջ աշխարհին վրայ, հաւանաբար 10.000-էն 7.000 Ք.Ա թուականներուն, երբ նոր երկրագործական կեանքը բաւական զարգացաւ։ Սկիզբը, բոյսերը որոնք կաճէին տեղականապէս՝ կը մշակուէին, բայց երբ օրերը անցան, առեւտրականութիւնը կօգնէր տարաշխարհիկ բոյսերու ներածութեան, տեղական հողերու վրայ մշակելու համար։ Այսօր, գրեթէ բոլոր բանջարեղէնները կաճին աշխարհի ամէն կողմերուն մէջ։

Բանջարեղէնը կրնայ ուտուիլ հում կամ եփած եւ ունի մեծ դեր մարդ արարածին սննդառարութեան, կազմուելով մասնաւորապէս ցած իւղայնութեամբ եւ բնածխաջրատով, բայց կը պարունակէ բարձր կենսանիւթեր եւ հանքանիւթեր։ Շատ մը կառավարութիւններ կը քաջալերեն ժողովուրդը, որ ուտեն բանջարեղէններ եւ պտուղներ ամէն օր։

                                     

1. Պատմութիւն

Մշակումը աշխարհի վրայ սկսելէ առաջ, մարդ արարածը որսորդ եւ հաւաքող էր։ Կը փնտռէին պտուղներ, նուշի տեսակներ, կոթեր, տերեւներ, նաեւ կը փնտռէին մահացած անասուններ եւ կորսային ողջերը։ Անտառի մէջ մշակումը կը համարուի իբրեւ առաջին մշակման օրինակը՝ օգտագործուող բոյսի տեսակներ կը պահուէին եւ կը շատցուէին եւ չուզուած բոյսերը կը նետուէին։ Բոյսերու արտադրութիւնը տարուէ տարի զօրացաւ՝ ցանուելով մեծ պտուղներ եւ զարգացաւ մշակումը։

Պատմութեան ընթացքին, միշտ հարուստները կրնային ուտել թէ՛ միս եւ թէ պտուղ ու բանջարեղէն, սակայն աղքատ ժողովուրդը ընդհանրապէս ունէին բրինձի, ցորենի եւ կորեկի սնունդը։ Ազթէքները միջին Ամերիկայի մէջ կուտէին կորեկ, լոլիկ, աւկատանձ, լուբիա, պղպեղ, դդում, պիստակ՝ բոլորը իրենց յատուկ ճաշերուն համար։ Բերուի մէջ, Ինքաները կը ցանէին կորեկ տաբարակ արտերուն վրայ եւ գետնախնցոր բարձր հողերուն վրայ։ Կը գործածէին Քինօայի հատիկներ, աւելցնելով պղպեղը, լոլիկը եւ աւկատանձը։

  • Հին Հռոմի մէջ կը պատրաստուէր հաստ ապուր մը հաճարով կամ բակլաներով, հետը ըլլալով կանաչեղէն եւ քիչ միս, ձուկը կը նկատուէր անկարեւոր։ Հռոմէացիները կը մշակէին ոլոռն, սոխ, շողգամ եւ կուտէին ճակնդեղի տերեւներ եւ ոչ ինքնին ճակնդեղը։
  • Հին Եգիպտոսի մէջ գլխաւոր ուտելիքը հացն էր։ Իրենց համար միսը յարգի ուտելիք մըն է, բայց ձուկ բաւական ունէին։ Ասոնց կողքին կային ոսպ, սոխ, սխտոր, բողկ եւ հազար։
  • Հին Յունաստանի մէջ գլխաւոր ուտելիքը հաց էր, այծի պանիրով, ձիթապտուղով, թուզ, ձուկ եւ երբեմն միս։ Հոն մշակուող բանջարեղէններն են սոխ, սխտոր, կաղամբ, սեխ եւ ոսպ։
  • Հին Չինաստանի մէջ, բրինձը գլխաւոր բոյսն էր հարաւի եւ ցորենը հիւսիսի մէջ։ Բանջարեղէններու կընկերակցէին Սօիա հատիկներ, սոխով, սխտորով, եւ այլն։
                                     

2. Սնունդ

Բանջարեղէնները ունին մեծ դեր մարդու սնունդին մէջ։ Մեծամասնութիւնը շատ քիչ իւղ ունի, բայց կը պահէ կուշտ։ Կը պարունակեն շատ մը կենսանիւթեր, ինչպէս Կենսանիւթ A, C եւ E: Երբ մարդ ամէն օր որոշ քանակով բանջարեղէններով սնանի քաղցկեղը, սրտի երակներու փակուիլը եւ ուրիշ հիւանդութիններ աւելի քիչ կը պատահին։ Փնտռտուքներ ցոյց կու տան, թէ շատ բանջարեղէն ուտողը 20% աւելի քիչ սրտի կաթուած կունենայ։

Բանջարեղէնները կուտուին տարբեր ձեւերով, երբեմն առանձին եւ երբեմն ալ ճաշերու մէջ։ Սննդային պարունակութիւնը կը տարբերի, բայց ընդանհրապէս կը պարունակեն շատ քիչ քանակով իւղ եւ սպիտ եւ տարբեր չափերով Կենսանիւթեր, ինչպէս A, K, B2՝ որոնք գիտցուած են, որ ունին նիւթեր իրենց մէջ եւ տարբեր տեսակի հիւանդութիւններու դէմ կը պայքարին։

                                     

3. Հետաքրքրական է

  • Սոխ մաքրելու ժամանակ մարդու աչքերը կարցունքոտին, որովհետեւ կտրուած սոխէն կարտադրուի արցունքաբեր նիւթեր (որոնք նաեւ կոչնչացնեն վնասակար մանրէներ՝ պաշտպանելով թէ՛ բոյսը, եւ թէ մարդը
  • Ամերիկայէն բերուած լոլիկի դեղին պտուղները իտալացիները կանուանեն "փոմոտորօ" ՝ ոսկէ խնձոր, որմէ ալ ծագած է լոլիկի առօրեայ անուանումը՝ պոմիտոր
                                     
  • փիւնիկեան արմաւենին է Կը մշակեն նաեւ ցորեն, սորգոյ, կորեկ, եգիպտացորեն, բանջարեղէն Կը բուծեն խոշոր եւ մանր եղջերաւոր կենդանիներ, ուղտեր, կը զբաղին ձկնորսութեամբ
  • շուկային մէջ կարելի էր գնել խոտ, վառելափայտ, կաթ, կաթնաշոռ, հաց, երշիկ եւ բանջարեղէն Գարնանը շուկային մէջ կը վաճառուէր գերմանացիներու կողմէն սիրուած ձնեբեկը:
  • Typical Periptero - kiosk կրպակ - խանութ Կեդրոնական շուկան Կեդրոնական շուկան Բանջարեղէն ընդեղէն, համեմներ եւ ալիւրի տեսակներ կլոր հացը քուլուրի Աւանդական ճաշարան
  • 2013 - ին կազմած է շուրջ 2.7 միլիառ ԱՄՆ տոլար: Կ արտահանուին Ափիոն, միրգեր, բանջարեղէն գորգեր, բուրդ, բամբակ եւ այլն: Ներմուծումը 2013 - ին կազմած է 12.2 միլիառ
  • Հացահատիկի եւ հնդեղէնի ընտանիքին պատկանող բոյսերու ընդեղէն, կանանչեղէն, բանջարեղէն մշակումը Հ Հ հողատարածքին 55 կը գրաւէ Հացահատիկի ցորեն, գարի, եգիպտացորեն
  • հագուստ, քիմիական նիւթեր, հանքային պարարտանիւթեր, նաւթամթերքներ, միրգեր, բանջարեղէն ձուկ, ցորեն, սեւ եւ գունաւոր մետաղներ, եւ այլն Առեւտրական հիմնական գործընկերներն
  • խմբաւորումներու դէմ 7. Հետեւիլ առողջապահական սննդականոնի. ուտել առատ պտուղ եւ բանջարեղէն ճարպ շատ չսպառել 8. Չգիրնալ 9. Օրինաւոր մարզանքի հետեւիլ Լեարդաբորբի
  • ամէնէն բուրումնաւէտ խոհանոցներէն մէկը: Բնորոշ մթերքներու ցանկին մէջ են բանջարեղէն լոլիկ, սմբուկ, դդում, ստեպղին, կանկառ ալիւր կը պատրաստեն խմոր, մատնաքաշ

Users also searched:

կանաչի, մրգեր,

...
...
...