Back

ⓘ Յովհաննէս Բաղիշեցի




Յովհաննէս Բաղիշեցի
                                     

ⓘ Յովհաննէս Բաղիշեցի

Ծնած է 1678-ին Բաղէշ։ Ուսանած է Տարօնի Մուշ Ամրտօլու վանքին մէջ, Հայ դպրութեան պատմութեան մէջ համալսարանի դեր կատարած է։ Վանքը ունէր հարուստ գրադարան մը, կ՚աւանդուէր իմաստասիրութիւն, տրամաբանութիւն, նաեւ քերականութիւն… Համբաւաւոր վանահայր աստուածաբան Վարդան Բաղիշեցիի աշակերտ Յովհաննէս Կոլոտ 1698-ին աբեղայ՝ իսկ 1708-ին վարդապետ կը ձեռնադրուի Սուրբ Կարապետ Մուրատատու Վանքին մէջ։

1715-ին կը ձեռնադրուի Պոլսոյ Պատրիարք, կ՚ունենայ կարեւոր ներդրում մեր կրթական կեանքէն ներս։ Սկիւտարի մէջ կը հիմնէ "Դպրատուն" ը, որպէս բարձրագոյն վարժարան հոգեւորականներու։

                                     

1. Գրական Ասպարէզ

Կոլոտ արեւմտեան լեզուներէն թարգմանել տուած է աստուածաբանական, քարոզչական, հովուական, փիլիսոփայական, գիտական ու մեկնողական բովանդակութեամբ գիրքեր։ Ան առաջ տարաւ տպագրութիւնը, տարածեց մշակոյթն ու ընթերցումը։ Կոլոտ Մշոյ Սուրբ Կարապետի, Ամրտօլի ու Գլակի վանքերէն բերել եւ բազմագրել տուած է հազուագիւտ ձեռագիրներ։ Իր այս գործերով կազմած "Մատենադարան" ը, ժառանգ թողած է իր "Դպրատուն" դպրոցին։ Կոլոտի սկսցուցած մտաւորական շարժումը ծաղկումի ճամբուն կը մտնէ ԺԹ. դարուն, եւ 1863-ին Սահմանադրական լուսաւորուած սերունդին ճիգերով աւելի կ՚ուժեղանայ։

Կոլոտ եղած է շինարար պատրիարք մը։ Անոր հովանաւորութեամբ կառուցուած, վերաշինուած եւ նորոգուած են բազմաթիւ եկեղեցիներ։

Կոլոտ պատրիարք թաղուած է Ղալաթիոյ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցւոյ ներքեւի մատուռը։ Ան մասնաւոր սէր եւ հոգածութիւն ունեցած էր այս պատմական եկեղեցիին հանդէպ ու անձամբ հսկած՝ անոր վերաշինութեան։

                                     

2. Գրականութիւն

  • Բաբգէն Ծ. Վ. Կիւլէսէրեան, Կոլոտ Յովհաննէս պատրիարք: Պատմագրական եւ բանասիրական ուսումնասիրութիւն Վիեննա: Մխիթարեան տպարան, 1904 Ազգային մատենադարան, ԽԶ։
                                     
  • գափուի մայր վարժարան, միջնակարգ երկրորդական դպրոց, հիմնած է Յովհաննէս Կոլոտ Բաղիշեցի պատրիարքը 1715 թուականին Կ. Պոլսոյ Սկիւտար թաղամասին մէջ Մինչեւ
  • Կեդրոնական վարժարանի շէնքը Եկեղեցւոյ ներքնայարկը թաղուած են Յովհաննէս Թ. Պատրիարք Բաղիշեցի Կոլոտ 1678 - 1741 Գրիգոր Պատրիարք Կեսարացի 1570 - 1636 Իսկ եկեղեցւոյ
  • գմբէթազարդ Ս Գրիգորի մատուռը, ուր էր Գրիգոր Նարեկացիին գերեզմանը տապանաքարերը Բաղիշեցի քարակոփներուն նուրբ գործն էր 1867, Մարտ, Յովսէփ վրդ ի օրով Իսկ հարաւային

Users also searched:

...
...
...