Back

ⓘ Արտաշէս Բ.




                                               

Արտաշէս Գ.

Արտաշէս Գ. Թգ. որդի Վռամշապուհւոյ, ծնած 403-ին։ Հօրը մահուան ատեն տասը տարու մանուկ մ՚ըլլալուն՝ նախարարք նախընտրեցին Խոսորով Գ. ը կրկին ի գահ հրաւիրել, որուն յաջորդեց Շամուհ Պարսիկ՝ Յազկերտի որդին և մինչև 422 թագաւորական գահը թափուր մնաց։ 422-ին պարսից Վռամ արքան 18-ամեայ Արտաշէսը Հայոց թագաւոր կարգեց, անունը Արտաշիի փոխել տալով. Վեց տարի խաղաղութեամբ թագաւորեց Արտաշէս Գ., յետոյ սակայն անվայել կեանք մը սկսաւ վարել, այնպէս որ նախարարք, յուսալքուած անոր ուղղութենէն՝ խնդրեցին Ս. Սահակ կաթողիկոսէն որ Պարսից Վռամ թգ.ին դիմէ Արտաշէսը գահընկէց ընելու և կրկին պարսիկ վերակացումներ ուզելու Հայաստանի ...

Արտաշէս Բ.
                                     

ⓘ Արտաշէս Բ.

Արտաշէս Բ Հայոց թագաւոր եւ Սանատրուկի որդի, որու մահէ ետք՝ Սմբատ Բագրատունի Բիւրատեան՝ Երուանդ Թագաւոր. ի կոտորածէն ազատելով՝ 69 թուին պարսիզ Դարեհ թագաւորին խնամոց յանձնեզ, ուր զարգացացաւ մինչեւ 88 թուականը։ Դարեհ վաէձատրելու համարԱմբաւ Բագրատունին իր տարած յաղթութեանց համար՝ հրամայեց որ Արտաշէսը Հայաստան տանի եւ թագաւորական գահը բարձրացնէ։ Այդ ատենները Ուստէացիք արդէն ապստամբած էին Երուանդէն, զորս ընկճելու գացած էր ինքը անձամբ Երուանդ։ Դիւրին եղաւ Ամբատայ Արտաշէսը Հայաստան մտցնել, որ այդ ժամանակի նշանաւոր պատերազմիկ Արգամի պատգանաւոր դրկելով յորգորեց իրեն միանալ, խոստանալով անոր պատիւ եւ իշխանութիւն։

Արգամ սիրով յանցն առաւ ինեն եզած հրաւէրը։ Արտաշէս յաղթական հանդիսացաւ։ Երուանդ սպաննոիեցաւ իր պալատին մէջ՝ հակառակորդ զինուորէ մը։

Արտաշէս թագաւորական գահոին տիրանալէ ետք Մարաց եւ Պարսից զօրքերը վարձտրելով ետ ղրկեց. Սմբատը Հայոց սպարապետ եւ Արգամը իրեն փոխանորդ հարգեզ։ Յաջորդ տարին 89-ին Արտաշատ քաղաքը նորոգել եւ ընդխրձակել սուաւ, զարդարէց զայն ընդարձակ ապարանքներով, եւ որովհետեւ Ներոնիա կոչուած էր՝ հրամայէց կրկին Արտաշատ կոչել զայն։ 90 թուականին Ալանները Տաստանցիներու եւ Վրացիներու հետ միազած Հայաստանի վրայ յարձակեցաւ։

Արտաշէս բանակին գլուխպ անցած թշնամիները վանելու գնաց եւ այդ մարտին մէջ Ալանաց թագաւորին որդին Սաթէն գերի բռնէց։ Յաջորդ օրը երբ երկու թշնամի բանակներ Կուր գետին երկու կողմը դէմ առ դէմ բանակած էին՝ Սաթէնի քոյրը Սաթէնիկ թարգմանի միջոցաւ խնդրեց Արտաշէսէն որ ազատ արձակէ իր եղբայրը։ Արտաշէս, սիրահարուեցաւ Սաթէնիկին, պատգամաւոր ղրկեց Ալանաց թագաւորին եւ փոխան Սաթէնի, Սաթէնիկը կնութեան խնդրեց եւ այս ամուսնութիւնը խնամիական կապով խաղաղեցուց երկու ազքերը Հայերը եւ Ալանները։ Արտաշէս շատ մը բարեկարգութիւններ ըրաւ, այլ եւ այլ ազգերէ գաշթականներ բերելով բնակեցուց Հայաստանի լեռներուն ու դաշտերոն վրայ Մ. Խորենացի Բ. ծգ., շատ մը կամուրջներ շինել տուաւ ու բազմաթիւ վարժարաններ բանալով դրացի ազգերու նախանձը արառեց։ Արտաշէս 41 տարի թագաւորելէ ետք մերաւ, արուն յաջորդեց որդին Արտաւազդ։

Ո՛չ մէկ հայ թագաւորի թաղումը շքեղ եղած է, ինչպէս Արտաշէսինը։Ժողովուրդը երգերով անմահացուց իր բարեկարգիչ եւ բարեզարգիչ արքան ու շատերը, ինչպէս կը գրէ Մ.Խորենացին, իրենք թաղել ուզեցին իրենց սիրելի թագաւորին հետ։

                                     
  • ՄԵԾ ՀՈՒՄԱՆԻՍՏ - ԳՐՈՂ ՅԱԿՈԲ ՊԱՐՈՆԵԱՆԸ Երեւան, 1979 աշխատասիրութիւնները: Արտաշէս Կարինեան կը մահանայ 29 Մային 1982 - ին Երեւանի մէջ: Հայկազեան Հայագիտական
  • Արտաշէս Ա. կամ Արտաշէս Բարեպաշտ մ թ.ա. 230 մ թ.ա. 160 Մեծ Հայքի թագաւոր մ թ.ա. 189 թուականէն, Արտաշէսեան հարստութեան հիմնադիր: Զարեհի որդին, Երվանդունի
  • Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան անգլերէն Ardashes Der - Khachadourian, 16 Յունիս 1931 1931 - 06 - 16 Պէյթ Մերի, Մաթնի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան
  • սրբագրել եւ բարեփոխել այս յօդուածը, այսպիսով նպաստելով անոր պահպանման Արտաշէս Գ. Թգ. 422 - 428 որդի Վռամշապուհւոյ, ծնած 403 - ին Հօրը մահուան ատեն տասը
  • Բ Ք.Ա. 95 - Ք.Ա. 55 գահ բարձրացաւ 45 տարեկանին Իր առաջնահերթ խնդիրը հայկական բոլոր տարածքները մէկ ընդհանուր պետութեան մէջ միաւորելն էր Արտաշէս Ա
  • վերագտած իր անկախութիւնը: Արտաշէս Բ ի գերիշխանութեան տակ ինկած էր նաեւ Ատրպատական: Ան դեռ ընդարձակ ու զօրաւոր պետութիւն էր եւ Արտաշէս Բ իր կտրած դրամին վրայ
  • Արտաւազդ Բ ՔԱ 1 հազարամեակ, Մեծ Հայք - ՔԱ31 կամ ՔԱ34, Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս Հայոց թագաւոր մ.թ.ա. 55 - 34 Յաջորդած է հօրը Տիգրան Մեծին Տիգրան Մեծի
  • Արարատեան դաշտին մէջ Երեւանէն 30 ք.մ. հարաւ - արեիելք Կառուցուած է հայոց Արտաշէս Ա. արքայի կողմէն Ք.Ա. 176 - ին եւ ծառայած է, որպէս Մեծ Հայքի մայրաքաղաք
  • Արտաշէս Բաբալեան 17 Նոյեմբեր 1886 1886 - 11 - 17 Շուշի, Ելիզավետպոլ Նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն - 1 Օգոստոս 1959 1959 - 08 - 01 Թեհրան, Իրան բժիշկ
  • Արտաշէս Միքայէլի Արսլանեան 1887, Խարբերդի նահանգ, Խարբերդի գաւառ, Մեզիրէ - 1915 հայ բժիշկ Ծնած է 1887 թուականին, Խար բեր դի նա հան գի Խար բեր դի գա ւա ռի