Back

ⓘ Արարատեան Դաշտ




Արարատեան Դաշտ
                                     

ⓘ Արարատեան Դաշտ

Արարատեան Դաշտ, Արարատեան գոգաւորութեան յատակն է՝ լի լճագետային, հեղեղաբերուկ նստուածքներով եւ լաւաներով։ Հայկական լեռնաշխարհի ընդարձակ հարթավայրերէն մէկը՝ Միջին Արաքսեան գոգաւորութեան ամէնէն ցած մասը ։

                                     

1. Անուանում

Պէտք է ըսել եւ գրել Արարատեան դաշտ եւ ոչ թէ դաշտավայր։ Աւանդաբար դաշտավայր անունը կը տրուի այն հարթավայրերուն, որոնք ծովու մակարդակէն բարձր են ոչ աւելի քան 200 մեթր, ինչպիսին են Ամազոնի, արեւմտեան-սիպերական, Մերձկասպեան եւ այլ դաշտավայրերը։

                                     

2. Դիրքը

Արարատեան դաշտը շրջապատուած է Արագած, Գեղամայ, Արարատ եւ Հայկական պար լեռներով։ Կ՝երկարաձգուի հիւսիս-արեւմուտքէն հարաւ-արեւելք, աւելի քան 200 քմ, լայնութիւնը 20 - 45 քմ է, տարածութիւնը՝ մօտ 6600 քմ²։ Արարատեան դաշտը միջլեռնային բնական կերտուած tectonic իջուածք է։ Հիմքին մէջ հնագոյն փոխակերպական կամ փոփոխելի metamorphic ապառաժներ եւ հնակենդանական Paleogene epoch երկրաբանական դարաշրջան կրաքարաաւազաքարային շերտով ծածկուած "փէյլէըճին" - "Նիոճին"ի անգլ.՝Paleogene-neogenini epoch - երկրաբանական դարաշրջան աւազաքարա-կաւա-կրաւազ անգլ.՝ marl- կրաւազ կամ կաւային հող նստուացքներով կամ մնացուկներով sediments residues, վերին շերտերը մօտ 400 մ հզօրութեամբ՝ anthropogenic մարդկանց ձեռքով բնութեան վրայ ներգործող փոփոխութիւններ "անթրըփէճենիք" գետալճային նստուացքներով կամ մնացուկներով։ Մակերեւոյթը հարթ է, Արաքսի ձախափնեայ մասը՝ թոյլ զառիվայրով, նախալեռնային մասը՝ ալիքաւոր, աջափնեայ մասը լաւ արտայայտուած են աստիճանաձեւ բարձր դարատափերը terraces։

Արարատեան դաշտով կը հոսի Արաքս գետը՝ այն բաժնելով հիւսիսային, հիւսիս-արեւելեան եւ հարաւային, հարաւ-արեւմտեան այժմ՝ Թուրքիա եւ Իրան հատուածներու։ Երկրաբանական ելեւէջքի կարեւոր տարրերէն են մնացորդամաշուած կամ փաղաղուած erosion Խորվիրապ, Սարիպապ եւ հրաբուխային կոները cone բլուրները։ Արարատեան դաշտը "Գայլ" ի մուտքով կը բաժնուի Նախիջեւանեան հարթութենէն Շարուրի դաշտ։

Արարատեան դաշտին տեղ-տեղ կը բարձրանան ծալքաբեկորաւոր հիմքի ելուստներ, այսինքն ցցունք ելունդ կամ կարկառուածք կամ խարամային կոներ cone Դաւիթի բլուր, Մեծամօր։

                                     
  • Արարատեան դաշտի այր մարդոց տարազներ, Հայոց Ցեղասպանութեան տարիներուն 1915 - 1918 Վասպուրականէն դէպի Արարատեան դաշտ գաղթած հայերը իրենց հետ տարին իրենց
  • 3584 մ., Արտոս 3550 մ., Նեմրութ 3050 մ., Սուկաւէտ 3445 մ. Արարատեան Դաշտ Արարատեան գոգաւորութեան փոս կամարաձեւ, գոգաձեւ - անգլ. concave յատակն
  • հայ ընտանիքները, 1915 - 1923 Հայոց Ցեղասպանութեան արդիւնքով, գաղթած են Արարատեան դաշտ Ասմար անուն եւ Ասմարեան մականունը տարածեցին նաեւ Արեւելեան Հայաստանի
  • վերականգնէ իր անկախութիւնը եւ պետութեան կեդրոնը վերջնականապէս կը տեղափոխուի Արարատեան դաշտ Մ.թ.ա. 330 թուականին կը վերականգնուի հայոց անկախ պետականութիւնը Դեռ
  • հազար հայեր, Վարդենիսէն եւ շրջակայքէն, ռուսական բանակի նահանջէն ետք Արարատեան դաշտ անցան Սուրբ Կարապետի շրջանին մէջ Յուլիս 7 - էն սկսած ինքնապաշտպանութեան
  • աստիճանաբար կը հորդանայ ու կը դառնայ ջրառատ գետ, որ մեծ աղմուկով կը մտնէ Արարատեան դաշտ Այստեղ Արաքսը կը հոսի դանդաղ, սակայն Նախիջեւանի մօտ կ անցնի զառիւեր
  • ճակատագրական, ծայրահեղ ծանր օրերուն, երբ թրքական զօրքերը ներխուժած էին Արարատեան դաշտ եւ անմիջականօրէն կը սպառնային Ս. Էջմիածինին ու Երեւանին, երբ դրուած
  • Եղիշէ Այվազեան ծնած է Արարատեան դաշտավայրին մէջ 1890 թուականին Աշակերտած է Թիֆլիսի Ներսիսեան Վարժարանը 1907 - 1910 Թուականներուն Գրաբարի ուսուցիչին
  • առուներու միացումէն ծնունդ կ առնէ Կը ճեղքէ Հայկական Պարը եւ կը մտնէ Արարատեան դաշտ Անոր կանոնաւոր ընթացքը աղմկալի կ ըլլայ Զանգեզուրի եւ Արցախի լեռներուն
  • Թէոդոսիոյ իր առանձնատան մէջ հանճարեղ ծովանկարիչը յանկարծամահ կ ըլլայ: Արարատեան դաշտ 1882 Հայ ազգի մկրտութիւն 1892 Նոյը կ իջնէ Արարատէն 1889 Հայաստանի