Back

ⓘ Կարէն Տէմիրճեանի Թանգարան




Կարէն Տէմիրճեանի Թանգարան
                                     

ⓘ Կարէն Տէմիրճեանի Թանգարան

Թանգարանը հիմնուած է Կարէն Տէմիրճեանի կեանքն ու գործունէութիւնը ուսումնասիրելու, լուսաբանելու եւ յիշատակը յաւերժացնելու նպատակով։ Հիմնական ցուցադրութեան բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը տեղի ունեցած է 20 Ապրիլ 2007-ին՝ Կարէն Տէմիրճեանի ծննդեան 75-ամեակի առթիւ։ Թանգարանի խնդիրն է նաեւ Կարէն Տէմիրճեանի օրինակով նպաստել մատաղ սերունդի հայրենասիրական դաստիարակութեան։

                                     

1. Գործունէութիւն

Թանգարանի գործունէութեան հիմնական ուղղութիւններն են՝

  • կրթական
  • հրատարակչական
  • մշակութային
  • գիտական

Թանգարանը ունի հարուստ փաստավաւերագրական նիւթ՝ թանգարանի առջեւ դրուած խնդիրները իրականացնելու համար։ Անոնք փաստաթուղթեր են, լուսանկարներ, տեսաֆիլմեր, ժամանակակիցներու յուշեր, անձնական իրեր, կառավարական պարգեւներ, տարբեր առիթներով բարեկամներէ, գործընկերներէ, ժողովուրդէ, այլ պետութիւններու ղեկավարներէ եւ քաղաքական գործիչներէ ստացած բազմաթիւ յուշանուէրներ, արուեստի գործեր, ողոմպիական ախոյեաններու մետալներ՝ նուիրած Կարէն Տէմիրճեանին եւ այլն։

                                     

2. Ֆոնտ

Թանգարանի ֆոնտին մէջ կը պահուի Կարէն Տէմիրճեանի անձնական արխիւը, որ կ՚ընդգրկէ նաեւ նրա աշխատանքային օրագրերը, որոնք, գրառուած են, գրեթէ առանց ընդհատումներու, ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղարի պաշտօնին մէջ աշխատելու տարիներուն եւ բացառիկ պատմական արժէք կը ներկայացնեն այդ շրջանի պատմութեան ուսումնասիրութեան համար։ Գրառումները լոյս կը սփռեն տուեալ ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձութիւններու, դէպքերու, քաղաքական, պետական, մշակոյթի գործիչներու հետ կապուած բազմաթիւ ու բազմապիսի հարցերու վրայ, որոնց մեծ մասը ժամանակին գաղտնիութեան քողով շղարշուած էին ։

Մեծ հետաքրքրութիւն կը ներկայացնեն Կարէն Տէմիրճեանի գրառումները՝ "Անաւարտ մտքեր" պայմանական ֆոնտային անուանումով։ Այդ գրառումները բացառիկ արժէք կը ներկայացնեն մեր պետականութեան, փորձառական վարժութեան 6ու տեսութեան, ազգային շարք մը կնճռոտ հարցերու վերլուծութեան իմաստով։

Հազուագիւտ ցուցանմուշ է նաեւ Կարէն Տէմիրճեանի 50-ամեակի առթիւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգէն Առաջինի նուիրած արծաթեայ սկիհը եւ մակագրութիւնը, որ կ՚արձանագրէ Կարէն Տէմիրճեանի հայրենաշինական լայնածաւալ գործունէութիւնը։

Մեծ հետաքրքրութիւն կը ներկայացնեն գիտութեան, գրականութեան ու արուեստի հայ եւ ռուս անուանի գործիչներու՝ Կարէն Տէմիրճեանին նուիրած հեղինակային աշխատանքներու, գիրքերու ընծայագրերը։

Բացառիկ հետաքրքրութիւն կը ներկայացնէ թանգարանին մէջ պահուող Կարէն Տէմիրճեանի անձնական արխիւը։

Թանգարանի գործունէութեան մշտապէս մասնակից է Տէմիրճեաններու ընտանիքը, յատկապէս թանգարանի խորհրդական, Կարէն Տէմիրճեան բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիրներու խորհուրդի նախագահ Ռիմա Տէմիրճեանը:

                                     

3. Կարէն Տէմիրճեանի աշխատասենեակը

Պատմամշակութային մեծ արժէք ունի ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղարի աշխատասենեակի կահոյքը, որ ժամանակին 1950 պատրաստուած է ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Գրիգոր Խանջեանի նախագիծով։ Յուշասրահին մէջ ցուցադրուած են ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտէի առաջին քարտուղարներու աշխատասենեակի կահոյքը եւ իրեր, որոնք օգտագործած են եւ Կարէն Տէմիրճեանը եւ Կենտկոմի նախորդ առաջին քարտուղարները: Ցուցադրուող աշխատասեղանի մօտ Կարէն Տէմիրճեանը աշխատած է նաեւ այն ժամանակ, երբ ընտրուած էր Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի նախագահ:

                                     

4. Գրադարան

Թանգարանը ունի քաղաքական գրականութեան գրադարան, ուր այցելուները եւ ուսանողները կրնան հանգամանալից ծանօթանալ Հայաստանի խորհրդային եւ հետխորհրդային շրջանի պատմութեան:

                                     

5. Միջոցառումներու դահլիճ

Թանգարանը ունի նիստէրի դահլիճ, ուր տեղի կ՚ունենան բազմաբնոյթ միջոցառումներ՝ գիտաժողովներ, բանավէճեր, մամուլի ասուլիսներ, հանդիպումներ գիտութեան, մշակոյթի, արտադրութեան ներկայացուցիչներու եւ քաղաքական գործիչներու հետ:

                                     

6. Միջոցառումներ

Թանգարանին մէջ յաճախակի կը կազմակերպուին թեմատիկ ցուցահանդէսներ՝ գիւղատնտեսութեան զարգացումը Հայաստանի մէջ1970-1990-ականներուն, Երեւանի մեթրոպոլիտէնի ստեղծման պատմութիւնը, "Էրեբունի-Երեւան" տօնակատարութեան պատմութիւնը եւ այլն, որոնց նպատակն է դրուագ առ դրուագ ամփոփել Կարէն Տէմիրճեանի գործունէութիւնը։ Ժամանակաւոր ցուցահանդէսներու եւ այլ մշակութային միջոցառումներու կազմակերպման համար նախատեսուած է թանգարանի ամառնային ցուցասրահը։

Թանգարանը ունի նաեւ նիստերու դահլիճ, ուր տեղի կ՚ունենան բազմաբնոյթ միջոցառումներ՝ գիտաժողովներ, բանավէճեր, մամուլի խորհրդաժողովներ, հանդիպումներ գիտութեան, մշակոյթի, արտադրութեան ներկայացուցիչներու եւ քաղաքական գործիչներու հետ։ Թանգարանի գործունէութեան մշտապէս մասնակից է Տէմիրճեաններու ընտանիքը, յատկապէս՝ թանգարանի խորհրդական, "Կարէն Տէմիրճեան" բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիրներու խորհուրդի նախագահ Ռիմա Տէմիրճեանը։

                                     

7. Ցուցահանդէսներ

  • Հայկական սպորտը 1970-1990-ական թթ 2016
  • Կարէն Տէմիրճեանը եւ թանգարանաշինութիւնը 2013
  • "Մուրճի եւ Զնդանի արանքին մէջ" Ղարաբաղեան շարժումը 1988 2018
  • Գրատպութիւնը Հայաստանի մէջ 1970-1990-ական թթ 2011
  • Հայրենասիրութեան եւ հայրենաշինութեան մեծ ճանապարհ 2012
  • Հայաստանի երկրորդ հանրապետութեան հիմնադրման 90-ամեակը 2010
  • Աստղագիտութեան զարգացումը Հայաստանի մէջ 2009
  • "Վերածնունդ" նուիրուած Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին 2015
  • Գիւղատնտեսութեան զարգացումը Հայաստանի մէջ 1960-1990-ականներ 2010
  • "Ժառանգութիւն" Խորհրդային Հայաստանի մէջ 1960-1990-ականներու ինքնատիպ կառոյցները, 1960-1990-ականներուն վերականգնուած պատմաճարտարապետական յուշարձանները, անաւարտ նախագիծերն ու չիրականացուած ծրագրերը 2014
  • Կարէն Տէմիրճեանը հեղինակներու ընծայագրերուն մէջ 2011
  • "Էրեբունի-Երեւան" տօնակատարութեան պատմութիւն 2010
  • ՍՍՀՄ-ի մասին կը խօսին թանգարանային առարկաները 2017
  • Երեւանի մեթրոպոլիտէնի պատմութիւնը 2009
  • Խորհրդային Հայաստանի ժառանգութիւնը երրորդ հանրապետութեան նուիրուած անկախութեան 25-ամեակին 2016


                                     

8. Հրատարակութիւններ

Կարէն Տէմիրճեան բարեգործական հիմնադրամը եւ թանգարանը համատեղ հրատարակած են Կարէն Տէմիրճեանի կեանքն ու գործունէութիւնը լուսաբանող գիրքեր, բրոշիւրներ, կատալոգներ՝

Գրքեր

  • "Կաթիլներ մեծ ծովից", 2 հատոր, Երեւան, 2002
  • "Дни сквозь строчки", 2010 г., Ереван
  • "Յիշատակ", Երեւան, 2012 հայերէն, ռուսերէն վերահրատարակուած է 2018
  • "Կարէն Տէմիրճեան", եռալեզու, 2000, Երեւան

Գրքոյկներ

  • "Կարէն Տէմիրճեան", գրքոյկ֊օրացոյց, 2007, Երեւան
  • "Karen Demirchyan Museum"
  • "Լռութեան րոպէ", 2005, Երեւան
  • "Կարէն Տէմիրճեանի թանգարան"
  • "Յիշատակի խօսք", քառալեզու, 2002, Երեւան

Ներկայիս հրատարակութեան կը պատրաստուի Խորհրդային Հայաստանի տարեգրութեան շարունակութիւնը, որ կ՚ընդգրկէ 1980-1990-ականներ: