Back

ⓘ Նոյեմբերեան (Քաղաք)




                                     

ⓘ Նոյեմբերեան (Քաղաք)

Նոյեմբերեանը կը գտնուի Երեւան-էն 185 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Քաղաքին մօտ կը գտնուի հայ-ազրպէյճանական սահմանը։ Քաղաքին շրջակայքը կը գտնուին Գողբ, Դովեղ եւ Ջուջեւան գիւղերը։ Նոյեմբերեան քաղաքէն դէպի հարաւ կը գտնուի Ոսկեպարի լեռնաշղթայի լանջերը, իսկ անոր հիւսիսը եւ արեւմուտքը կը գտնուի Գուգարաց լեռնաշղթան։ Մակերեսը՝ 28.93 քմ 2 ։

                                     

1. Տնտեսութիւն

Բնակչութիւնը մասնաւորապէս կը զբաղի անասնապահութեամբ եւ այգեգործութեամբ։ Նշանաւոր է իր դեղձով եւ կաթնամթերքի պատրաստութեամբ, յատկապէս՝ պանիրի արտադրութիւնը։

                                     

2. Առողջապահութիւն

2010-ին Հայաստան համահայկական հիմնադրամը իր Գերմանիոյ, Աւստրալիոյ, Լիբանանի, Շուեյցարիոյ տեղական մարմիններու եւ Լիբանանի վարչապետ՝ Սաատ Հարիրիի 2009-2011 նիւթական օգնութեամբ՝ հիմնանորոգեց Նոյեմբերեանի քաղաքային հիւանդանոցը։

                                     

3. Պատմութիւն

Նոյեմբերեան քաղաքը կը գտնուի Հայաստանի Հանրապետութեան հիւսիս-արեւելեան լեռնային գոտիին վրայ, Գուգարաց լեռնաշղթայի արեւելեան լանջին՝ Այրում երկաթուղային կայարանէն 22 քմ դէպի հարաւ-արեւելք։ Յատուկ տուեալներ չկան այս տարածքին մէջ հնագոյն բնակավայրերու գոյութեան վերաբերեալ, սակայն անոր շուրջ գտնուող շրջաններուն մէջ 13-րդ դարուն կառուցուած է "Մշկավանքն" ու "Սուրբ Սարգիս" եկեղեցին եւ "Ղարիչաքար" ամրոցը, որոնք կու գան փաստելու թէ այս տարածքը եւս հին ժամանակներուն որոշ բնակչութիւն ունեցած է։ Հնագիտական ուսումնասիրութիւնները կը վկայեն, որ Նոյեմբերեան շրջանի մէջ բնակչութիւն գտնուած է հին քարէ դարէն սկսեալ։ Նոյեմբերեանէն մօտ 5 քմ դէպի արեւմուտք կը գտնուի Սրոցահանք տարածքը, ուրկէ անցեալին սրոցաքար արտահանուած է դէպի Պարսկաստան եւ Թուրքիա։

10 դարէն մինչեւ 12-րդ դարու սկիզբը, Նոյեմբերեանի տարածքը մաս կազմած է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Տաշիր-Ձորագետի Կիւրիկեան թագաւորութեան կազմին մէջ։ 11-րդ դարու վերջաւորութեան եւ 12-րդ դարու սկզբը Կիւրիկեան թագաւորութեան վրայ յարձակումներ կատարեցին սելճուքները, եւ Նոյեմբերեանի տարածքը անցաւ Գանձակի ամիրայութեան իշխանութեան տակ։ 1118-1124-ններուն Վրաստանի թագաւոր Դաւիթ Շինարար տարածքը վերագրաւեց սելճուքներէն եւ Նոյեմբերեանը միացուց Վիրքին։ 1236 թվականից նվաճվեց մոնղոլների կողմից։ 1801-ին Նոյեմբերեանի տարածքը միացաւ Ռուսիոյ։ 19-րդ դարուն Նոյեմբերեանը մաս կը կազմէ Ելիզաւետպոլի նահանգի Ղազախ գաւառին իսկ 1920-1929-ին՝ Լոռի-Փամպակի գաւառին։ 1938-էն սկսեալ Նոյեմբերեանը համանուն վարչական շրջանի կեդրոնը կը համարուի:



                                     

3.1. Պատմութիւն Աւանդութիւն

Ժամանակին Ապարանէն Նոյեմբերեան եկած են մի քանի հայ ընտանիքներ, որոնք բնակութիւն կը հաստատեն այս շրջանին մէջ։ Դրացի գիւղերու բնակիչները այս նորեկ բնակիչներուն կը հարցնեն՝ "Էտ որտեղից եք եկել", անոնք կը պատասխանեն՝ "Ապարանա", որմէ ետք գիւղի անունը կը մնայ Բարանա։

                                     

4. Պատմամշակութային կառոյցներ

Նոյեմբերեանի շրջանին մէջ կը գտնուին եկեղեցիներ, գիւղատեղի, գերեզմանոց եւ Ք.Ա 2-րդ հազարամեակի դամբարաններ։

Նոյեմբերեան քաղաքին մէջ կը գտնուի 1903-ին կառուցուած Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։ Քաղաքին մէջ գոյութիւն ունին զանազան հնութիւններ, որոնցմէ են հետեւեալները՝ հիւսիսային շրջանին մէջ "Թփի դաշ" ամրոցը, 2 քմ դէպի հիւսիս-արեւելք՝ Բերդատեղի ամրոցը, 2 քմ դէպի հարաւ-արեւմուտք "Ջուխտակեղցի" եկեղեցին 13-14 դարեր։

                                     

5. Մարզանք

Նոյեմբերեան քաղաքը իր կարգին յատուկ դերակատարութիւն ունեցած է հայկական մարզանքի զարգացման մէջ։ Նոյեմբերեանի մէջ մեծապէս տարածուած են հետեւեալ մարզախաղերը՝ ըմբշամարտը, արկագունդ volleyball, արեւելեան մարտարուեստի տարբեր ոճերը, ճատրակը եւ այլն։

                                     
  • ճնշեն երկու ապստամբութիւններ նոր կցուած լեհական տարածքներուն մէջ 1830 - ի Նոյեմբերեան ապստամբութիւնը եւ 1863 - ի Յունուարեան ապստամբութիւնը Ռուսական անձնիշանութեան
  • en - US արտագրուած է 2020 - 09 - 12 Հայաստանում նրանք կարող էին փոքրիկ քաղաք հիմնել www.irates.am անգլերեն արտագրուած է 2020 - 09 - 12 Книга о войне
  • Վարդահովիտ Վերնաշէն Փոռ Քարագլուխ Իջեւան Բերդ Դիլիջան Նոյեմբերեան Ակնաղբիւր Աղաւնավանք Աճարկուտ Այգեհովիտ Այգեձոր Այգեպար

Users also searched:

mru ijevan, իջեւան սիթի, իջեւանի մարզպետարան, իջեւանի մռու, իջեւանի քաղաքապետարան,

...
...
...