Back

ⓘ Սիմոն Պոլիվար




Սիմոն Պոլիվար
                                     

ⓘ Սիմոն Պոլիվար

Սիմոն Պոլիվար, լատին-ամերիկեան զինուորական եւ պետական գործիչ, 1810–1826 թուականներուն ընթացող Ամերիկայի սպանական գաղութներու անկախութեան պայքարի ամենաազդեցիկ եւ յայտնի ղեկավարը։ Վենեզուելլայի ազգային հերոս։ 1819–1822 թուականներուն, շարք մը ճակատամարտերուն ջախջախելով սպանացիներուն, Պոլիվարի բանակը ազատագրեր է այժմեան Վենեզուելլայի, Քոլումպիայի եւ Էքուատորի տարածքները), իսկ 1824 թուականին՝ Փերուն։

Ազատագրեր է սպանական գերիշխանութիւնէն Վենեզուելլան, Նոր Կրանատան Հիւսիսային Քոլումպիա ու Փանամա, Քիթօ գաւառը ժամանակակից Էքուատոր, 1819-1830 թուականներուն այս տերութիւններու տարածքին ստեղծուած Մեծ Քոլումպիայի նախագահ։ 1824 թուականին ազատագրեր է Փերուն ու կանգներ Վերին Փերույի տարածքին ստեղծուած Պոլիվիա հանրապետութեան գլուխ, որը կոչուեր է իր պատուին 1825։ Վենեզուելլայի Ազգային երեսփոխաններու կամ ծերակոյտի ժողովը 1813 թուականին զինք հռչակեր է Ազատիչ սպ.՝ El Libertador։

Պոլիվարը աշխոյժ մասնակցութիւն ունեցաւ Վենեզուելլայի մէջ սպանական տիրապետութեան տապալման 19 Ապրիլ 1810 եւ անոր անկախ հանրապետութիւն հռչակման գործին մէջ 5 Յուլիս 1811: Նոյն թուականին Պոլիվարը յեղափոխական junta ժողովրդական ժողով կողմէ ուղարկուեցաւ Լոնտոն՝ բրիտանական կառավարութիւնէն օգնութիւն ստանալու: Վերջինս սակայն գերադասեց պահպանել չէզոքութիւն: Պոլիվարը Լոնտոնի մէջ ձգեց Լուի Լոփես Մենտեսին Վենեզուելլայի անունով զինուորներու վարձակալութեան համար բանակցութիւնները շարունակելու եւ վերադարձաւ Վենեզուելլա:

Շուտով սպանացի զօրավար Մոնթեվերտէն օգնութեան խնդրանքով դիմեց Վենեզուելլայի տափաստան-լիանոսներու կիսավայրենի բնակիչներուն` ռազմատենչ լիաներոսներուն։ Լյաներոսներու ոչ կանոնաւոր ուժերու գլուխ նշանակուեցաւ Asturian ասթուրիացի կամ ասթուրասցի Խոսէ Տոմաս Պովեսը: Պատերազմը ընդունեց չափազանց դաժան բնոյթ, որուն Պոլիվարը պատասխանեց գերիներուն սպանելու հրամանով։ Սպանացիներու կողմէն Պոլիվարի բանակի ջախջախումէն յետոյ ան հանդիսաւոր կերպով հռչակուեցաւ "Վենեզուելլայի ազատարար" El Libertador։ Պոլիվարի գլխաւորութեամբ ձեւաւորուեցաւ Վենեզուելլայի երկրորդ հանրապետութիւնը։ Սակայն չիրականացնելով հասարակութեան ստորին հատուածներու շահերէն բխող բարեփոխումներ՝ ան չկարողացաւ ստանալ անոնց աջակցութիւնը եւ 1814 թուականին կրկին պարտութիւն կրեց։ Սպանական զօրքերու ճնշման տակ 6 Յուլիս 1814 թուականին Պոլիվարի զօրքերը լքեցին Քարաքասը, իսկ Պոլիվարը հեռացաւ երկրէն` հաստատուելով Ճամայքայի մէջ: 1815 թուականի Սեպտեմբերին Պոլիվարը այնտեղ բաց նամակ գրեց, որտեղ համոզմունքը կը յայտնէր սպանական Ամերիկայի շուտափոյթ ազատագրման վերաբերեալ։

                                     
  • Մեթրոփոլիթէն օփերան, Վիեննայի Սթաատերը, Ս. Փեթերսպուրկի ֆիլհարմոնիքը Սիմոն Պոլիվար Սիմֆոնի Նուագախումբը, the Simón Bolívar Symphony Orchestra եւ Deutsche
  • աշխատանքներ կը տանէին կապի միջոցներու բարելաւման ուղղութեամբ Կեդրոնական Փլասա Պոլիվար հրապարակի վրայ կը գտնուի Մայր տաճարը, որ կառուցուեր է 1664 - 1674 թուականներուն

Users also searched:

...
...
...