Back

ⓘ Լանկոպարտներ




Լանկոպարտներ
                                     

ⓘ Լանկոպարտներ

Լանկոպարտներու ծագման մասին պատմող աղբիւրներէն մէկը անհեղինակ "Լանկոպարտներու ցեղի ծագումը" շարադրանքն է, որ օգտագործեր է Paul the Deacon կամ Paulus Diaconus Փոլ Սարկաւագը իր "Լանկոպարտներու պատմութիւնը" գործը գրելու ժամանակ։ Համաձայն առասպելին, որ կը նկարագրուի աշխատութեան մէջ, ցեղի անունը տուեր է Օտինը, իսկ անոր կինը՝ Ֆրէյան, կըսէր, թէ կռիւէն առաջ Լանկոպարտներու կանայք իրենց մազերը այնպէս կը փաթթէին դեմքին, որ հեռուէն թուի՝ անոնք մորուքներով տղամարդիկ են։ Նշուած է նաեւ, որ Լանկոպարտները կը կրէին Winnili "Ուինիլի կամ վինիլներ" անուանումը եւ կապրէին "Սքատան" կղզիի վրայ: Skadan, which means "in the north" ։

Հնէաբաններու կարծիքով Լանկոպարտները սկիզբը ապրած են Bardengau Պարտենկայի մէջ՝ Ստորին Էլպայի ձախ ափին։ 5-րդ դարի նախաշէմին, արտագաղթելով հարաւ, մուտք կը գործեն Norican Նորիք, ուր կընդունին արիականութիւն, այդպէսով պաշտօնապէս կը համարուին Հռոմէական կայսրութեան մաս եւ դաշնակից։

508 թուականին, Heruls հերուլներու դէմ երկրորդ պատերազմի ժամանակ ոչնչացուցին իրենց պետութիւնը՝ Moravian məˈreɪviən/ Մարավիան, իսկ 526 թուականին Gepids հեփիտներու ցեղը, զբաղեցնելով Փանոնիան Pannonia Հունգարիայի արեւմտեան մասը։ 568 թուականին, Alboin Ալպոինի գլխաւորութեամբ, Լանկոպարտները ներխուժեցին Իտալիա, նուաճեցին երկրի հիւսիսային մասը ներկայիս Լոմպարտիա, ուր եւ հիմնեցին Լանկոպարտեան թագաւորութիւնը՝ Փավիա մայրաքաղաքով։

Լանկոպարտեան օրէնսգիրքը Edictum Rothari "Էտիքթ" կը թարգմանուի լատիներէն առաջին անգամ կընդունուի 644 թուականին, հետագային վերանայուած է։ Արքայ Աութարի 584-590 թուականներ արքայատոհմի վերացումէն յետոյ պավարիական կայսր Լիութփրանտայի 713-744 թուականներ դստեր՝ Թէոտելինտայի ժամանակ հզօրացաւ Լանկոպարտներու իշխանութիւնը։ Սակայն, Հռոմի պապը կարողացաւ Իտալիոյ մէջ կանգնեցնել Լանկոպարտներուն եւ յաջողութեամբ խանգարեց անոնց՝ Franks ֆրանքներու օգնութեամբ, որոնք կը փափաքէին միանալ պետութեանը։

Այսթուլֆը Aistulf 740-756 թուականներ չկրցաւ գրաւել Հռոմը, քանի որ միջամտեց ֆրանքական արքայ Pippin III Փիփին Կարճահասակը 754-755 թուականներ։ Անոր որդեգիրը Տեզիտերին 756-774 թուականներ 774 թուականին յանձնուեցաւ Քարլոս Մեծին՝ Փավիայի եօթամսեայ պաշարումէն յետոյ։ Լանկոպարտներու պետութիւնը միաւորուեցաւ ֆրանքականին։ Լանկոպարտներու մասին կը յիշատակուին Փավել Տիաքոնի պատմութիւններուն մէջ, ինչպէս նաեւ կը յիշատակուին "Ոսկէ առասպէլը" գիրքին մէջ լատ.՝ Legenda Aurea մալակասի՝ Legenda Aurea։

                                     

1. Լանկոպարտներու արքաները Իտալիայի գրաւումէն առաջ

  • Ալբիոն 566-572 թուականներ` Իտալիայի Լանկոպարտ առաջին արքան։
  • Աուդոին 546-566 թուականներ
  • Լեթ առաջին կէսը-մինչեւ 5-րդ դարի կեսերը
  • Ակիլմունտ 4-րդ դարու վերջը-5-րդ դարու սկիզբ
  • Քլաֆֆո 5-րդ դարի վերջ
  • Կոտեխոք 470-489 թուականներ
  • Լամիսթ 5-րդ դարու սկիզբ
  • Ալտիխոք 5-րդ դարու երկրորդ կէս
  • Վալթարի 540-546 թուականներ
  • Իպոր եւ Այո ենթադրաբար 4-րդ դարու երկրորդ կէս
  • Վախօ 511-540 թուականներ
  • Թաթօ մօտաւորապէս մինչեւ 511 թուական
                                     

2. Գրականութիւն

  • Փոլ Սարկաւագը Paul the Deacon ։ "История лангобардов". Լատինական միջնադարեան գրականութիւն 4-9-րդ դարեր Թարգմանութիւն։ Тhietmar, 2002 թուական
  • Քուտրիացեւ Պ.Ն. Իտալիայի ճակատագիրը Արեւմտեան Հռոմէական կայսրութեան կործանումէն մինչեւ վերականգնումը Քարլոս Մեծի կողմէն, 1850 թուական
  • Քոպիչեւ Վ. Պ. Սլովենացիներու նախահայրենիքի որոնումներով 1973 թուական
  • Շերվուտ Է.Ա. Լանկոպարտներու օրէնքները. հին գերմանական ցեղի սովորական իրաւունք 1992 թուական
  • "Երկարամազ արքաներու պատմութիւնը" Թարգմանութիւնը Ն. Կորելով 2004 թուական
                                     

3. Արտաքին յղումներ

  • Լանկոպարտներու պատմութիւնը
  • Իտալիոյ մէջ Լանկոպարտներու յայտնուիլը
  • Մշակութային ժառանգութեան պաշտօնական կայքը
  • Լանկոպարտեան մշակոյթը Իտալիոյ մէջ

Կաղապար:Commons category

Users also searched:

...
...
...