Back

ⓘ Միշիկըն




Միշիկըն
                                     

ⓘ Միշիկըն

Միշիկըն, նահանգ ԱՄՆ-ի արեւելեան մասը։ Այն բնակչութեան քանակով ութերորդն է՝ մօտաւորապէս 10 միլիոն։

Անուանումը ծագում առած է ֆրանսական միշիկամա բառէն, որ կը նշանակէ մեծ լիճ: Նահանգը կը գտնուի Մաքինօ ջրվէժով բաժնուող Ցածր եւ Բարձր թերակղզիներու վրայ, ութ քիլոմեթր լայնութեամբ ջրանցքով, առանձնացուած Հուրոն եւ Միշիկըն լիճերով: Յաճախ կըսեն, որ Ցածր թերակղզին ունի ձեռնոցի տեսք: Երկու թերակղզիները առանձնացուած են Մաքինո կամուրջով: Նահանգը ունի ամենաերկար մերձջրեայ ափը բաղդատած աշխարհի վարչական տարածքային միաւորներու հետ, շրջապատուած հինգ Մեծ եւ Սենթ-Քլերի լիճերով: Նահանգի մէջ կան 64980 լիճեր և լճակներ: Տարածքին բնակած են հնդկական ցեղեր: 18-րդ դարուն ֆրանսական գաղթարարաները եկած են այդ տարածք եւ այն դարձեր է Նոր Ֆրանսայի մաս: 1762 թուականին ֆրանք-հնդկական պատերազմին Ֆրանսայի պարտութիւնէն յետոյ նահանգը անցաւ Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողութեան տակ, եւ վերջ ի վերջոյ Մեծ Բրիտանիան զիջեցաւ տարածքը ԱՄՆ-ին` անկախութեան համար պատերազմի մէջ պարտութեան պատճառով։ Պարտութիւնէն յետոյ նահանգը դարձաւ Հիւսիս-արեւմտեան տարածքի մաս: 1800 թուականէն նահանգի արեւմտեան մասը մտաւ Ինտիանայի տարածք։ Միշիկընը, որը ձեւաւորուել է 1805 թուականին, 1837 թուականի Յունուարի 26-ին այն անցաւ ԱՄՆ-ին, որպէս 26-րդ նահանգ։ Շուտով Միշիկընը դարձաւ առաջատար արդիւնաբերական նահանգներէն մէկը։

Միշիկընի մէջ կարեւոր բնագաւառ է մեքենաներու արդիւնաբերութիւնը: Նահանգը երեք խոշոր ինքնաշարժ մեքենաներու ընկերութիւններու հայրենիքն է` "Ճենըրըլ մոթըրզ", "Ֆորտ", "Քռեյսլեր", ատոնց հսկողութիւնը այժմ ալ կը գտնուի Detroit Տիթրոյիթի մեթրոփոլիթի տարածքին` Տիթրոյիթ,Dearborn County Տիրպորն եւ Auburn Hills Օպըրն-հիլզ քաղաքներուն մէջ։

                                     

1. Պատմութիւն

Քանի մը հազարամեակներու ընթացքին Միշիկընի տարածքին ապրած են հնդկացիական ցեղեր: Մինչեւ եւրոպացիներու յայտնուիլը անոնք եղեր են այդտեղի բնակիչները: Առաջին եւրոպացին, ով եղեր է Վերին թերակղզիի մէջ, Էթիէն Պրիւլերն էր Étienne Brûlés 1662: 1668 թուականին միսիոներ Ժաք Մարքեթը Père Jacques Marquette այստեղ հիմներ է առաջին բնակավայրը` Sault Ste. Marie, Michigan Սու-Սենթ-Մերի: 1672 թուականին Ռոպեր տա լա Սալլը Robert Cavelier, Sieur de la Salle իրականացուցած է առաջին եւրոպական առագաստանաւի կառուցումը Վերին լճի մէջ: 1701 թուականին ֆրանսացի սպա եւ հետազօտող Antoine de la Mothe Cadillac Անթուան Քատիլաքը հիմնեց Տիթրոյիթ ֆորթը Fort Pontchartrain Փոնչարթրէյն ֆորթի մօտ: XVIII դարու շրջանին ֆրանսացիներէն անցաւ անգլիացիներուն ֆրանս-հնդկական պատերազմի հետեւանքով: Ամերիկեան պատերազմէն յետոյ անկախանալու համար Միշիկընը անցաւ Հիւսիս-արեւմտեան տարածք: 1794 թուականի ճակատամարտին ամերիկեան զօրքը ջախջախեց հնդկացիներուն եւ ըստ Jay Treaty Ճեյի պայմանագրին վերահսկողութիւն ստացաւ շարք մը հողատարածքներու վրայ: 1805 թուականին ստեղծուեցաւ Միշիկընի շրջանը: Անգլո-ամերիկեան պատերազմի ընթացքին 1812-1815 թուականներուն այն ժամանակաւորապէս յայտնուեցաւ անգլիացիներու ձեռքի մէջ: 1830-ական թուականներուն այստեղ սկսաւ վերաբնակիչներու զանգուածային հոսք, որը կապուած էր Էրի ջրանցքի, ճանապարհային ենթակառուցուածքի ստեղծմամբ, ինչպէս նաև գիւղատնտեսութեան եւ արտադրութեան զարգացմամբ: 1835 թուականին ստեղծուեցաւ նահանգի սահմանադրութիւնը, սակայն Օհայօյի հետ տարածքային վէճի պատճառով մտաւ Միութեան մէջ միայն 1837 թուականի Յունուարի 26-ին: Նահանգի առաջին նահանգապետ դարձաւ Սթիվընս Մեյսընը 1835 թուականին: Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հիւսիսցիներու կողմէ մասնակցեցաւ Միշիկընի արական բնակչութեան 23%-ը աւելի քան 90 հազար մարդ, անոնցմէ մօտաւորապէս 14 հազարը զոհուեցաւ: 1903 թուականին Հենրի Ֆորտի գործարանի մէջ հիմնուեցաւ conveyor փոխադրիչ մեքենաներու արտադրութիւն: 1926 թուականին Ճեներըլ Մոթըրզ ընկերութիւնը ճիւղային ցուցանիշ սահմանեց, տարեկան ընդհանուր վաճառքը հասցնելով 1 միլիարի:

                                     

2. Աշխարհագրութիւն

Միշիկըն նահանգի 41.3 %-կը կազմէ ջրային տարածքը, իսկ ինքը նահանգը կապուած է Մաքինօ կամուրջով միացուած Վերին եւ Ստորին թերակղզիներէ, ինչպէս նաեւ շարք մը այլ կղզիներէ: Հիւսիսէն եւ արեւելքէն Միշիկընը սահմանակից է քանատական Օնթարիօ շրջանին Հուրոն եւ Վերին լիճերու ջուրերով: Օնթարիոյի հետ սահմանակից չոր հատուածը կանցնի Սենթ Քլեր գետի St. Clair River ափով, որ կը թափուի Սենթ Քլեր լիճը եւ Սենթ Քլերէն սկիզբ առնող ու Էրի լիճը թափուող Տիթրոյիթ գետի ափով: Հարաւէն սահմանակից է Օհայօ եւ Ինտիանա նահանգներուն: Արեւմուտքէն Ստորին թերակղզին սահմանակից է Միշիկըն լիճի ջուրերուն, Իլինոյ Illinois /ˌɪləˈnɔɪ/ եւ Ուիսքանսին Wisconsin /wɪˈskɒnsɪn/ նահանգներուն, իսկ Վերին թերակղզին սահմանակից է Վիսքենսին նահանգի ցամաքին եւ Վերին լիճի ջուրերուն:

Ընդհանուր նահանագի ափամերձեան երկարութիւնը կը կազմէ 5.2 հազար քիլոմեթր: Միշիկընի տարածքին կը գտնուին 11 հազար ներքին լիճեր, որոնք կազդեն Միշիկընի կլիմայի վրայ:

                                     

3. Ցեղային կազմ

  • անգլիական ծագման - 10.1 %
  • այլ ցեղեր - 1.5 %
  • իտալական ծագման - 4.7 %
  • իրլանտական ծագման - 11.9 %
  • ասիացիներ - 2.4 %
  • ֆրանսական եւ ֆրանս-քանատական ծագման - 6.7 %
  • գերմանական ծագման - 22.3 %
  • լեհական ծագման-9%
  • խառն ցեղեր - 2.3 %
  • սպիտակամորթներ - 78.9 %
  • հնդկացիներ - 0.6 %
  • ափրիկ-ամերիկացիներ - 14.2 %
  • հրլանդական ծագման - 5.1 %
                                     

4. Իրադարձութիւններ

Ամէն տարի Միշիկընի մէջ տեղի կունենայ Woodward Dream Cruise ինքնաշարժի շքերթը, ուր կը մասնակցին աւելի քան 40 հազար ոչ սովորական եւ չհանդիպող ինքնաշարժներ: Այն աշխարհի ամենամեծ միօրեայ ինքնաշարժի շքերթն է:

                                     

5. Պատկերասրահ

Միշիկըն դարձաւ Արցախի անկախութիւնը ճանչցող Ամերիկայի 8րդ նահանգը

­Մի­շի­կըն նա­հան­գի ­Ծե­րա­կոյ­տը ­Հինգ­շաբ­թի՝ 29 ­Սեպ­տեմ­բե­ր 2017-ին, բա­ցար­ձակ մե­ծա­մաս­նու­թեամբ հաս­տա­տեց թիւ 99 բա­նա­ձե­ւը, որ կոչ կ­՛ուղ­ղէ ­Միա­ցեալ ­Նա­հանգ­նե­րու կա­ռա­վա­րու­թեան՝ Ար­ցա­խի ­Հան­րա­պե­տու­թեան հետ տնտե­սա­կան եւ մշա­կու­թա­յին կապ հաս­տա­տե­լու եւ տա­րա­ծաշր­ջա­նին մէջ խա­ղա­ղու­թեան ու կա­յու­նու­թեան հաս­տատ­ման ուղ­ղո­ւած ճի­գե­րուն զօ­րակ­ցե­լու: ­Մի­շի­կը­նի ­Հայ ­Դա­տի ­Յանձ­նա­խում­բը կը տե­ղե­կաց­նէ, թէ Ար­ցա­խի ան­կա­խու­թիւ­նը ճանչ­ցող այս բա­նա­ձե­ւը ներ­կա­յա­ցո­ւած է ­Մի­շի­կը­նի թիւ 5 ընտ­րաշր­ջա­նի ժո­ղովր­դա­վար ծե­րա­կու­տա­կան ­Տէյ­վիտ Ք­նե­զէ­քի կող­մէ:

                                     
  • Յակոբ Մանիսաճեան Նիգսար, 1862 - Միշիկըն 1942 բնագէտ, բուսաբան, հանքաբան: Գիտութեան դասախօս եւ հիմնադիր - տնօրէն բնական գիտութիւններու թանգարանի: 1890 - 1915 - ի
  • կը վկայուի որպէս մանկանց հիւանդութեանց մասնագէտ, եւ ապա կը հաստատուի Միշիկըն ուր կը հիմնէ իր սեփական դարմանատունը Ամուսնացած է Սիլվա Փանոսեանի հետ
  • Միաբանութեան պատկանող կալուածներու հսկիչ - գործակալի պաշտօնը Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 397
  • տեղեկութիւն այդ շրջանի պէյրութահայ ազգային կեանքին մէջ: Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 301
  • և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 74 Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 74
  • տպարան Սէն Սեբիւլքրը, Անթուն Խանճի մեռաւ շուրջ 1880 - ին Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 338
  • Կուսակցական մը Դաշնակցական Մեռած 1911 - ին Եգիպտոս: Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ էջ
  • լուսանկարիչներէն եւ ապահովաբար քաղաին առաջին հայ լուսանկարիչը: Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 351
  • վաճառական էր Երբեմն եղած է թաղական եւ հոգաբարձու: Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 301
  • Երկրաչափական ճիւղը Երկուքն ալ հաստատուած են Պէյրութ Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն խմբ. խմբագրող և համադրող Սեդա Ծաղիկեան - Տէմիրճեան Միշիկըն էջ 387

Users also searched:

...
...
...