Back

ⓘ Թիթանիք




Թիթանիք
                                     

ⓘ Թիթանիք

Թիթանիք, կամ անգլ.՝ Թայթանիք, անգլիական անդրատլանտեան շոգենաւ, "Օլիմփիք" դասի երկրորդ նաւը։ Կառուցուեր է Պելֆասթի մէջ "Հարլենտ ընդ Վուլֆ" նաւաշինարանում 1909-1912 թուականներուն "Ուայթ Սթար Լայն" նաւարկային ընկերութեան պատուէրով։ Շահագործումը սկսելու պահին կը հանդիսանար աշխարհի ամենամեծ նաւը. անոր ջրատարողութիւնը կը գերազանցէր "Օլիմփիք" երկուորեակ-նաւին 243 թոնով եւ կը կազմէր 52.310 թ.։ 1912 թուականի Ապրիլ 14-ի լոյս 15-ի գիշերը առաջին ուղեւորութեան ժամանակ բախելով սառցալերան՝ խորտակուեցաւ Հիւսիսային Ատլանտեանի մէջ։

"Թիթանիք" ի վրայ կար 20 փրկամակոյկ՝ նաւահեծաններով կախուած 16 վեց թիակով փայտեայ մակոյկ եւ 4 փայտեայ յատակով եւ առագաստաւոր չորս թիակով ծալովի մակոյկ։ 16-էն 14 մակոյկներու վրայ կարող էին տեղաւորուիլ 65 մարդ։ Նաւապետի կամրջակէն առաջին մակոյկներուն ամրացուած էին շրջուած երեսի վրայ "հերթապահ" մակոյկներ՝ 40 մարդ պարունակութեամբ։ Ատոնք նախատեսուած էին արտակարգ դէպքերու համար օրինակ՝ երբ ջուրի մէջ մարդ յայտնուէր։ Ծալովի փրկամակոյկներու իւրաքանչիւրը հաշուարկուած էին 47 մարդու համար։ Մակոյկներու ընդհանուր տարողութիւնը 1178 մարդ էր այն դէպքին, երբ շոգենաւը նախատեսուած էր 2556 ուղեւորի եւ անձնակազմի 908 անդամի համար: Այդ ժամանակուան Անգլիական ծովագնացութեան օրէնսգրքի համաձայն՝ նաւի վրայ մակոյկներու քանակը կը համապատասխանէր ոչ թէ նաւի վրայ մարդկանց քանակին, այլ նաւի զանգուածին։ Այդ օրէնսգիրքը կազմուեր էր 1894 թուականին եւ կը սահմանէր, որ բոլոր աւելի քան 10 թոն զանգուած ունեցող այդ ժամանակ ամենախոշոր նաւերու վրայ պէտք է ըլլայ նաւահեծաններէն կախուած 16-էն ոչ պակաս փրկամակոյկ։ Հետագային կառուցուեցան 10.000 թոն քանի մը անգամ գերազանցող զանգուած ունեցող նաւեր, սակայն ատոնց փրկամակոյկներով յագեցուածութեան՝ Առեւտուրի նախարարութեան պահանջները մնացին նոյնը։

Փրկամակոյկները պատրաստուեր էին նոյն "Հարլենտ էնտ Վուլֆ" նաւաշինարանի մէջ, "Թիթանիքի" կառուցման ժամանակ։ Փայտէ մակոյկներու իրանը պատրաստուած էին սոճու տախտակներէն, ողնացռուկները՝ կաղնիէ, իսկ ողնափայտն ու ղեկի լողաթեւերը՝ ծփիէն: 65 տեղնոց մակոյկի երկարութիւնը 9.5 մեթր էր, լայնութիւնը՝ 2.7 մեթր։ "Հերթապահ" մակոյկները ունէին 7.5 մեթր երկարութիւն: Ծալովի մակոյկները կազմուած էին ամբողջական տախտակէ յատակով եւ առագաստային նաւակողերով, որոնք անհրաժեշտութեան դէպքին կը քանդուէին։

Ոչ շարժական չորսական փրկամակոյկներ տեղակայուած էին վերին նաւակային տախտակամածի առաջնային եւ նաւախելի այսինքն՝ նաւի ետեւի մասի հատուածներուն մէջ։ Ատոնք թուագրուած էին առաջնամասէն նաւախելի այսինքն՝ նաւի ետեւի մասի ուղղութեամբ, ձախ կողմի վրայ զոյգերը, աջ կողմի վրայ՝ կենտերը այսինքն՝ անզոյգները։ Բոլոր ոչ շարժական փրկամակոյկները իրանով ամրակցուած էին նաւահեծաններուն եւ բացառութեամբ "հերթապահ" մակոյկներու, կը պահուէին կպրլաթով կամ մոմլաթով tarpaulin ծածկուած փայտէ կառոյցի հատուածներուն մէջ: Ծալուող փրկամակոյկները նշուած էին լատինական A, B, C եւ D տառերով: Երկու ծալովի փրկամակոյկ կը պահուէին կամրջակի կողքի նաւահեծաններու մօտ, "հերթապահ" մակոյկներու կողքին, միւս երկուքը՝ սպայական նաւախուցերու տանիքներուն։ Վերջինները շատ դժուար էր իջեցնել եւ նախապատրաստել ջուր իջեցնելուն, քանի որ ատոնք ծանր էին եւ ձեռքով կը տեղաշարժուէին:

"Թիթանիքի" վրայ նաւահեծանները տեղադրեր էր շուէտական "The Welin Davit and Engineering" ընկերութիւնը. այդ ժամանակ ատոնք մակոյկները ջուր իջեցնելու ամենաառաջաւոր սարքաւորումներն էին: Առաջին փրկամակոյկը իջեցնելէն յետոյ ատոնք կարող էին հակերես դարձնել այսինք՝ հակառակ երեսը դարձնել նաւակային տախտակամածի կողմը եւ այնտեղէն վերցնել միւս մակոյկները: "Թիթանիք" ի սկզբնական նախագիծով նախատեսուած էր 48 փրկամակոյկի տեղաւորութիւնը նաւի վրայ, սակայն նաւի սեփականատէրերը պնդեցին, որ ատոնց թիւը կրճատուի մինչեւ 20: