Back

ⓘ Արշաւիր Շաւարշեան




Արշաւիր Շաւարշեան
                                     

ⓘ Արշաւիր Շաւարշեան

Նախնական կրթութիւնը ստացածէ Իգտիրի մէջ Սուրմալուի գաւառ, ապա սորված է Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցին մէջ 1896-1998, Էջմիածինի Գէորգեան ճեմարանին մէջ 1898-1906 թուականներ։ Իբրեւ մանկավարժ աշխատած է Եկատերինոդարի Կրասնոդար հայկական ծխական դպրոցին մէջ 1906-1910։ 1910-1914-ականներուն սորված է Ենայի, ապա՝ Լայպցիգի համալսարաններուն մէջ, Արշաւիր Շաւարշեանը աւարտած է փիլիսոփայութեան ֆակուլտետի մանկավարժութեան բաժինը։ 1914-1918-ականներուն մանկավարժութիւն եւ հոգեբանութիւն է դասաւանդել Գեւորգեան ճեմարանում։ 1918-ին փոխադրուած է Երեւան՝ դպրոցներու տեսուչի պաշտօնով։ Խորհրդային կարգեր հաստատուելէն ետք աշխատած է լուսժողկոմատին մէջ 1921: 1921-ին Երեւանի մէջ եղած է Ն. Կրուպսկայայի անուան դպրոցի հիմնադիրը եւ առաջին տնօրէնը: Երեւանի պետական համալսարանի մանկավարժութեան ֆակուլտետի հիմքի վրայ, նկատի առած ուսուցչական կազմի մեծ պահանջին, հիմնուած է մանկավարժական ինստիտուտը եւ նշանակուած առաջին տնօրէն: Աշխատած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ 1921-1934, այնուհետեւ, մինչեւ կեանքի վերջը՝ Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական ինստիտուտին մէջ՝ իբրեւ դասախօս 1934-1940, ամպիոնի վարիչ 1940-1960, միաժամանակ տնօրէնի տեղակալ 1943-1948։

                                     

1. Յիշատակ

1963-1964-ականներուն Երեւանի թիւ 40 դպրոցը վերանուանուած է Արշաւիր Շաւարշեանի անունով։ Դպրոցի առջեւ 1965-ին տեղադրուած է Արշաւիր Շաւարշեանի կիսանդրին քանդակագործ՝ Գաբրիէլ Եփրոյեան:

                                     

2. Ուսումնասիրութիւններ

Շաւարշեանը հայ մանկավարժութեան պատմութեան գիտական ուսումնասիրութեան հիմնադիրներէն է։ Հեղինակ է "Հայ մանկավարժներ" գիրք 1-2, 1958-1961 մենագրութեան եւ բազմաթիւ գիտական յօդուածներու։

  • Թուաբանական խնդիրների եւ վարժութիւնների ժողովածու: Մաս 1, Տարրական դպրոցի երրորդ դասարանի համար, 1937: տիտղթ. թարգմ. Ա. Շաւարշեան
  • Հայ մանկավարժներ: XIX-XX դդ.1920 թ. Գիրք Բ, 1961: տիտղթ. կազմ. եւ խմբ.՝ Արշաւիր Մեսրոպի Շաւարշեան
  • Հեքիաթներ, 1937: տիտղթ. խմբ.՝ Արշ. Շաւարշեան
  • Բուգոսլավսկայա, Ն. Մաթեմատիկական գրագիտութիւն, 1921: տիտղթ. Թարգմ.`Ա.Շ.
  • Հայ գիրք, 2012: 1921-1930 թթ. էջ 5.57.102, 627
  • Աշակերտների առաջադիմութեան գնահատման նորմաները մաթեմատիկայից: V-VII դաս., 1941: տիտղթ. Խմբ.՝ Ա.Մ. Շաւարշեան