Back

ⓘ Անձղնապատի Վանք




                                     

ⓘ Անձղնապատի Վանք

Անձղնապատի կամ Անծղնապատի վանք․ Զոյգ անունները ամփոփումն են Անծղն անապատ եւ Անձն անապատ բառերու: Անծղնապատ գրուած է նաեւ Անձղնապատ կամ Յանձնապատ, սակայն կարելի չէ ստոյգ ըսել թէ այս անունները միեւնոյն վանքին կը վերաբերին: Պալեան կը միտի Անձղնապատ եւ Անծղնապատ իրարու հետ միացնել: Նոյն վարկածն ունի՝ նմանապէս Խ. Լեւոնեան: Վարդան Աշխարհագրի գրութեան մէջ յստակօրէն գրուած թէ Անծղնապատ կը գտնուի Ռշտունեաց գաւառի մէջ: Վարդան կը գրէ՝ "Եւ յԸռըշտունեաց գաւառին կան սուրբ ուխտքն Նարեկ, սուրբ Յակովբ, սուրբ Վարդան, սուրբ Թումա, Անձղնապատ, Նկարէն, եւ ի սուրբ Թումայի վանքն կայ մարմին սուրբ Առաքելոյն Թումայի, զոր բերին ի Հնդկաց: Եւ Աղթամար կղզին ի մէջ ծովուն, ուր կայ սուրբ ուխտն խաչն հրաշազարդ, զոր շինեաց Գագիկ թագաւորն Արծրունեաց": Տեղւոյ այս անորոշութիւնն է հաւանաբար այն կարեւոր պատճառը, որով վանքս կը նոյնացուի այլ եւ այլ վանքերու հետ: Խ.Լեւոնեան զայն կը նոյնացնէ Կարմրակի հետ, մինչ Պալեան զայն կը նոյնացնէ Դիւաբոյն Ս.Յարութիւն վանքի հետ: Փիրղալէմեան, որուն հետեւորդ է եւ Պալեան, Անծղնապատի հետ կը միացնէ Նկարէնի վանքը: Սակայն ինչպէս Վարդան Աշխարհագրի յառաջաբերութենէն ի յայտ կու գայ թէ ան Անծղնապատ եւ Նկարէն իրարմէ կանջատէ: Անծղնապատի անունը ցանցառ յիշատակուած է. Յայսմաւուրքի մը յիշատակարանին մէջ կը կարդանք՝ "Գրեալ ի թուին ՊԾԴ յանապատիս Անծղնապատ ի հայրապետութեան Տեառն Դաւթայ." Մեր Մատենադարանին Թ. 705 ձեռագրին մէջ կայ՝ "Յորժամ կարդայք ԶՈսկեփորիկս, Դուք յիշեցէք զԱստուածատրիկս, Որ գրեցի զսուրբ գանձիկս հրամանաւ իմ Վարդապետիս, Ի Տղայութեան ժամանակիս Ի դուռն սուրբ Աստուածածնիս, Ի վանքս մեծ Անձնապատիս, Ընդ հովանեաւ սուրբ Նշանիս": Ասկէ առաջ կայ անդ՝ "Գծագրեցաւ սուրբ մատեանս ի թվականութեան Հայոց ՊԾԲ ի ցանգալի յանապատիս որ ի յԸռամկաց բառից ընդ հովանեաւ աստուածընկալ սուրբ Նշանիս ի դուռն սուրբ մաւրն լուսոյ եւ այլ սուրբ եկեղեցեաց ի հայրապետութեան Կիրակոսի." ՝ Անծղնապատի միաբաններէն ծանօթ է "երջանիկ, տօնասէր եւ աղօթարար" Յակոբ վարդապետ Ովսաննացին, որ Քիւրտերէն կը նահատակուի եւ մարմինը կամփոփուի "մերձ գերեզմանին Գրիգորի Նարեկայ վանից" ։