Back

ⓘ Տղամարդոց Միջազգային Օր




Տղամարդոց Միջազգային Օր
                                     

ⓘ Տղամարդոց Միջազգային Օր

Տղամարդոց միջազգային օր, ամէնամեայ միջազգային տօն, որ կը նշուի 19 Նոյեմբերին։ Առաջին անգամ այն նշուած է 1999-ին Թրինիտատ եւ Թոպաքոյի մէջ։ Հետագային տօնը աջակցութիւն ստացած է Աւստրալիոյ, Քարիպեան աւազանի երկիրներուն, Հիւսիսային Ամերիկայի, Մերձաւոր Արեւելքի, Եւրոպայի եւ ՄԱԿ-ի մէջ։

Տղամարդոց միջազգային օրը նշելու նպատակը տղամարդոց նկատմամբ սեռային խտրակութեան վրայ ուշադրութիւն հրաւիրելն ու սեռային խտրականութեան խնդիրն է։ Տօնի կազմակերպիչները կը կեդրոնանան տղամարդոց եւ պատանիներու առողջութեան պահպանման վրայ։

ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի անունէն կազմակերպութեան հանրութեան հետ կապերու պատասխանատու, ինչպէս նաեւ "Կանայք եւ սեռային անհաւասարութիւն" ծրագրի նախկին ղեկավար Ինկեպորկ Պրէյնեսն ըսած է, որ այս հիանալի գաղափար է, որ թոյլ կու տայ բարելաւել սեռային հաւասարակշռութիւն։ Ան նաեւ յաւելած է, որ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն մտադիր է համագործակցիլ տօնի կազմակերպիչներուն հետ։

Ներկայիս տօնը կը նշուի աշխարհի աւելի քան 60 երկրի մէջ, ինչպէս՝ Մեծ Բրիտանիոյ, Քանատայի, Դանիոյ, Նորվեկիոյ, Ֆրանսայի, Իտալիոյ, Իրլանտայի, Աւստրալիոյ, Հնդկաստանի, Չինաստանի, Թրինիտատ եւ Թոպաքոյի, Ճամայքայի, Ռումանիոյ, ՀԱՀ-ի, Թանզանիոյ, Զիմպապուէի, Պոթսուանայի, Սեյշելեան կղզիներու, Պուրունտիի, Մէն կղզի, Աւստրիոյ, Պոսնիա-Հերցեկովինայի, Ուքրանիոյ, Փաքիստանի, Քուպայի, Անդիկուա եւ Պարպուտայի, Սեն Քիթս եւ Նեւիսի, Սեն Լիւվսիոյ, Քայմանեան կղզիներու, Հունգարիոյ, Պելառուսի, Կանայի, Սինկափուրի, Մալթայի եւ այլ երկիրներուն մէջ։

                                     

1. Պատմութիւն

Տղամարդոց միջազգային օրը նշելու հետ կապուած առաջին յիշատակումը կայ 1960-ականներէն, երբ յայտնի դարձաւ, որ կ՚առաջարկուի 23 Փետրուարը նշել իբրեւ տղամարդոց միջազգային օր կանանց միջազգային օրուան՝ 8 Մարտի օրինակով։

1990-ականներուն Միսսուրի-Քանզաս համալսարանի "Տղամարդոց հետազօտութեան կեդրոնի" ղեկավար Թոմաս Օասթերի նախաձեռնութեամբ ԱՄՆ-ի մէջ տեղի ունեցան փոքրիկ միջոցառումներ։ Օասթերին յաջողեցաւ տօնի նշումը ապահովել մինչեւ 1994-ը, սակայն 1995-ին ձախողեցաւ անոր փորձը եւ վերջինս հրաժարեցաւ հետագայ տարիներու ծրագիրներէն։

Երբ 23 Փետրուարը որպէս տօն նշելէն հրաժարեցաւ նաեւ Աւստրալիան, Մալթան մնաց միակ երկիրը, ուր տօնը ամէն տարուայ Փետրուարին նշուեցաւ մինչեւ 2009, իսկ յետոյ այն տեղափոխուեցաւ 19 Նոյեմբերին։

                                     

1.1. Պատմութիւն Թրինիտատ եւ Թոպաքօ

Թրինիտատ եւ Թոպաքոյի բնակիչները առաջիններն էին, ոորոնք տղամարդոց միջազգային օրը նշած են 19 Նոյեմբերին։ Այդ մտայղացման հեղինակը եւ կազմակերպիչը եղած է Վեստ Ինտիի համալսարանի տոքթոր Ժերոմ Թիլուքսինկը։ Իբրեւ պատճառաբանութիւն տօնի ստեղծման Թիլուքսինկը հիմնաւորած է. "Ես հասկցայ, որ ոչ մէկ օր տղամարդոց համար է. Ոմանք կ՚ըսեն, որ կայ "Հայրերու օր", իսկ ինչ տօն կայ տղաներու, դեռահասներու եւ այն տղամարդոց համար, որոնք հայր չեն" ։ Տոքթոր Թիլուքսինկը բարձր գնահատելով տղամարդոց դերը հանրութեան մէջ, գիտակցելով, որ իր հայրը հիանալի օրինակ է, այդ պատուին՝ տօնի օր ընտրած է 19 Նոյեմբերը, որ իր հօր ծննդեան օրն է։ Հետագայ տարիներուն Թիլուքսինկին տօնը կազմակերպելու հարցով օգնած է "Citizens for a Better Trinidad and Tobago" կազմակերպութեան նախագահ Հարաք Պալրամսինկը։

Տղամարդոց միջազգային օրը նշելու գաղափարը աջակցութիւն ստացած ՄԱԿ-ի, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի եւ այլ երկրներու կողմէ։

                                     
  • Կանանց Միջազգային Օր անգլերէն International Women s Day IWD սկզբնական անուանումը Աշխատաւոր Կանանց Միջազգային Օր կը նշուի ամէն տարի Մարտ 8 - ին:
  • սահմանադրության օր. դեկտեմբերի 10: Ոչ աշխատանքային օր է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում կարող են նշվել միջազգային ավանդական, եկեղեցական, մասնագիտական այլ
  • համառուսական եւ միջազգային տօներէն Սեն Փեթերսպուկի մէջ կը նշուին քաղաքային տօները եւ յիշատակելի օրերը 14 Յունուար Սեն Փեթերսպուրկի կանոնադրութեան օր ընդունուած
  • Օսմանեան կայսրութեան տարեգիրքին մէջ թրք. Salname 1882 - ի ոչ իսլամ տղամարդոց կողմէն վճարուող հարկ հաշուարկուած է 462, 870 թրքական ֆունտի չափով, բայց
  • կարճատեւ ներկայացումով մը Ըստ աւանդութեան, տղամարդոց մարաթոնեան վազքի Ամառնային Ողիմպիական խաղերու ատեն եւ տղամարդոց մեծաթիւ մեկնարկով 50 քմ. դահուկավազքի
  • միաւորումներ եւ կազմակերպութիւններ, 711 ուղղափառ տաճարներ եւ մատուռներ, 6 տղամարդոց եւ 6 կանանց մենաստաններ, որոնք կը մտնեն Մոսկովեան քաղաքային թեմի կազմին
  • պարերուն Բարեկենդանի պարերը իրենց շրջապտոյտի մէջ կ առնէին կանանց ու տղամարդոց երեխաներէն մինչեւ զառամեալ ծերերը Պարերը կը սկսէին առաջին օրը եւ օրեցօր